Theo Bộ Tư pháp, việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội tạo cơ sở pháp lý cho việc thí điểm chế định luật sư công, trên cơ sở kết quả thí điểm có thể thực hiện chính thức chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Thí điểm nhằm nâng cao hiệu quả trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước trong doanh nghiệp nhà nước, đáp ứng yêu cầu của cải cách tư pháp và cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Các luật sư tham gia bào chữa tại một phiên toà. Ảnh: TTXVN
Theo mục tiêu đề ra, việc thực hiện chế định luật sư công phải phát huy được vai trò, trách nhiệm, năng lực của đội ngũ này khi tham gia giải quyết các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực công; đáp ứng yêu cầu thực tiễn, giải quyết khó khăn, vướng mắc của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước khi giải quyết các công việc công.
Theo đề xuất của Bộ Tư pháp, việc thí điểm luật sư công được thực hiện tại các cơ quan, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, gồm: Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, TP Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Bắc Ninh. Thời gian thí điểm từ ngày 1-10-2026 đến hết ngày 30-9-2028.
Bộ Tư pháp lý giải, các bộ được đưa vào để thực hiện thí điểm là các bộ quản lý nhiều lĩnh vực phức tạp, thường phát sinh khiếu nại, tranh chấp quốc tế hoặc phải tham gia ý kiến pháp lý cho cơ quan nhà nước.
UBND các tỉnh, thành phố được lựa chọn là địa phương có điều kiện kinh tế phát triển, phát sinh hoặc tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nhiều khiếu nại, khiếu kiện hành chính, tranh chấp đầu tư và thời gian qua ban hành chính sách để thu hút luật sư tham gia vào việc công.
Dự thảo Nghị quyết nêu rõ, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, cán bộ thuộc doanh nghiệp Nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước theo quy định của pháp luật.
Cơ quan sử dụng luật sư công là các cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước sử dụng luật sư, luật sư công tham gia vào các công việc có tính chất pháp lý để bảo vệ lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức mình. Cũng theo dự thảo, cơ quan quản lý trực tiếp luật sư công là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước nơi luật sư công làm việc thường xuyên và hưởng lương hàng tháng.
Theo đề xuất của Bộ Tư pháp, luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng, trong đó luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm được tuyển dụng làm luật sư công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Ngoài ra, luật sư công được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác; được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Luật sư công được đề xuất miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định liên quan, không tư lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, mặc dù có thể có thiệt hại xảy ra.
