Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 57/2025 quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn và Nghị định 58/2025 về phát triển điện năng lượng tái tạo, năng lượng mới.
Trong đó, về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DDPA) giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, Bộ này đề xuất mở rộng đối tượng được tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp.
Cơ quan soạn thảo đề xuất mở rộng đối tượng tham gia cơ chế DDPA như trung tâm dữ liệu - nhóm tiêu thụ điện rất lớn, đơn vị cung cấp dịch vụ sạc điện. Các đơn vị bán lẻ điện trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao cũng được mua bán điện tái tạo trực tiếp.
Đáng chú ý, giá bán điện do bên bán điện và bên mua điện đàm phán, thỏa thuận thay vì ràng buộc bởi khung giá phát điện như trước. Với điện mặt trời mái nhà, phần điện dư bán cho EVN không vượt quá 50% sản lượng thực phát, giá tính theo giá điện năng thị trường bình quân năm trước.
Dự thảo cũng bổ sung công thức chi tiết về chi phí dịch vụ hệ thống và bù trừ chênh lệch, giúp minh bạch hơn trong thanh toán.
Hệ thống điện mặt trời, điện gió ở Khánh Hòa (Ảnh: Nam Anh).
Bộ Công Thương đề xuất quy định cụ thể điều kiện tham gia cơ chế DPPA, trong đó yêu cầu khách hàng phải đạt ngưỡng sản lượng điện tiêu thụ tối thiểu, tính bình quân trong 12 tháng gần nhất.
Trường hợp mới đi vào hoạt động, sản lượng dự kiến sẽ được xem xét thay thế. Bên cạnh đó, khách hàng cần duy trì mức tiêu thụ ổn định qua các năm để đảm bảo tính hiệu quả và công bằng khi tham gia thị trường điện cạnh tranh.
Tại tờ trình dự thảo, Bộ Công Thương cho biết đã ghi nhận ý kiến của nhiều đơn vị và chuyên gia tư vấn độc lập phản ánh một số vướng mắc khi triển khai cơ chế DPPA.
Nổi bật là các vấn đề về khung giá bán điện qua lưới điện kết nối riêng, chi phí thanh toán bù trừ chênh lệch (CCL) trong cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia, giấy chứng nhận đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà và việc mở rộng đối tượng áp dụng.
Bộ cho rằng, nếu chưa kịp thời sửa đổi, bổ sung các quy định về khung giá hoặc làm rõ quy định về giấy chứng nhận điện mặt trời mái nhà, sẽ chưa đủ cơ sở pháp lý để các đơn vị triển khai cơ chế DPPA, ảnh hưởng đến việc phát triển năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời áp mái.
Về chi phí CCL, Bộ đã yêu cầu EVN đánh giá chi tiết tác động của đề xuất loại bỏ chi phí này. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét điều chỉnh cho phù hợp với quy định pháp luật và thực tế.
Đối với đề xuất mở rộng đối tượng áp dụng, Bộ Công Thương cho biết sẽ rà soát, đánh giá quy mô khách hàng lớn tham gia cơ chế DPPA, đồng thời nghiên cứu mở rộng cho các nhóm khác nếu hạ tầng điện và thị trường đủ điều kiện.
Riêng với các nội dung đang được quy định trong Luật Điện lực 2024, Bộ đã báo cáo Chính phủ và đề xuất áp dụng trình tự rút gọn trong xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030.
