Có thời điểm, cái tên Vương Ngân Đạt được nhắc đến như một biểu tượng thành công của giới doanh nhân Ninh Ba, Chiết Giang. Ở tuổi 25, ông tiếp nhận 2 triệu nhân dân tệ vốn khởi nghiệp từ cha và chỉ trong một thập kỷ đã gây dựng nên một đế chế điện máy trị giá 400 triệu tệ. Xe sang thay đổi mỗi tuần, vest Ý đặt riêng trị giá hàng trăm nghìn tệ, biệt thự, hồ bơi riêng cho con gái - cuộc sống từng là giấc mơ của không ít người.
Nhưng vinh quang ấy sụp đổ nhanh hơn bất kỳ ai có thể hình dung.
Sinh năm 1972 trong một gia đình khá giả, Vương Ngân Đạt là con trai một doanh nhân thành đạt thời kỳ cải cách mở cửa. Tuổi trẻ của ông từng nổi loạn và tiêu xài hoang phí cho đến khi bị gửi vào quân đội năm 1990. Ba năm quân ngũ đã thay đổi hoàn toàn con người ông, rèn cho ông tính kỷ luật và ý chí bền bỉ.
Năm 1997, ông khởi nghiệp trong lĩnh vực thiết bị gia dụng, bắt đầu bằng những sản phẩm giá rẻ như quạt điện và máy sưởi. Nắm bắt nhu cầu thị trường nông thôn và chiến lược giá thấp, doanh nghiệp của ông phát triển nhanh chóng. Đến năm 2007, công ty chuyển sang sản xuất máy giặt và tủ lạnh, vươn lên vị trí dẫn đầu ngành điện máy tại địa phương.
Bước ngoặt đến vào năm 2009 khi chính sách điện máy về nông thôn kích thích nhu cầu bùng nổ. Doanh thu tăng vọt, đơn hàng dồn dập. Tin rằng quy mô đồng nghĩa với sức mạnh, ông đầu tư xây dựng khu công nghiệp rộng hơn 300 mẫu đất, vay ngân hàng hàng trăm triệu tệ.
Nhưng sự thịnh vượng ấy hóa ra chỉ là “phồn vinh ảo”. Khi chính sách kết thúc vào năm 2013, thị trường đột ngột chững lại. Hàng trăm nghìn sản phẩm tồn kho, chất lượng xuống cấp do quản lý gia đình lỏng lẻo và nạn nhận hoa hồng trong khâu mua sắm khiến tỷ lệ trả hàng tăng mạnh. Mô hình quản trị giao toàn quyền cho người thân, vợ làm giám đốc tài chính, nhà vợ kiểm soát các bộ phận then chốt, dần bộc lộ rủi ro.
Khủng hoảng kinh doanh kéo theo đổ vỡ hôn nhân. Vụ ngoại tình bị phát hiện khiến gia đình tan vỡ. Sau đó, bộ phận tài chính bị giải tán, sổ sách và tiền mặt bị mang đi, để lại doanh nghiệp với khoản nợ khổng lồ. Chỉ trong vài năm, “vua điện máy” rơi xuống đáy vực, gánh 400 triệu tệ nợ nần (khoảng 1.500 tỷ đồng), tài khoản còn lại 2.000 tệ.
Ông bán xe, bán nhà, bán đồng hồ để trả nợ nhưng vẫn không đủ. Khu công nghiệp từng là niềm tự hào bị lãng quên. Từ một doanh nhân thành đạt, ông trở thành người sống trong căn nhà thuê chật hẹp, tiếp tục xoay xở với khoản nợ còn lại.
Nhìn lại, Vương Ngân Đạt tự thừa nhận: “Tôi kiếm được 400 triệu trong 10 năm vì thời thế thuận lợi; nhưng mất tất cả trong 4 năm vì nghĩ cơ hội sẽ mãi thuộc về mình.”
Câu chuyện của ông là bức tranh điển hình về những doanh nhân lớn lên cùng làn sóng chính sách ưu đãi, nhưng không kịp thích nghi khi thời thế thay đổi. Nó cũng cho thấy cái giá của quản trị gia đình thiếu minh bạch, mở rộng thiếu kiểm soát và sự chủ quan trước quy luật thị trường.
Hào quang có thể đến nhanh trong thời kỳ tăng trưởng, nhưng chỉ sự tỉnh táo, kỷ luật và quản trị chuyên nghiệp mới giúp một doanh nghiệp trụ vững qua biến động. Với Vương Ngân Đạt, bài học ấy đến quá muộn, và cái giá phải trả là cả một đế chế.
Theo: Sohu
