HĐND Thành phố Hà Nội vừa có báo cáo kết quả giám sát về phát triển nhà ở xã hội (NOXH), nhà ở tái định cư (NOTĐC) phục vụ giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố Hà Nội (giai đoạn từ 1/8/2024 đến nay).
Theo kết quả điều tra thống kê giai đoạn 2026-2030, dự báo nhu cầu NOXH trên địa bàn Thành phố là khoảng 375.000 căn hộ. Theo Chương trình phát triển nhà ở Thành phố giai đoạn 2021-2030 điều chỉnh, mục tiêu đã đề ra là giải quyết tối thiểu 80% nhu cầu NOXH trên địa bàn Thành phố trong giai đoạn 2026-2030 tương ứng với khoảng 300.000 căn hộ (đã bao gồm nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân).
Một khu NOXH tại Hà Nội
Kết quả thực hiện cho thấy, về quỹ đất phát triển NOXH tập trung, quy mô lớn, đã có khoảng 19 vị trí quỹ đất phát triển NOXH tập trung quy mô lớn với tổng diện tích nghiên cứu khoảng 994,755ha; Về các dự án NOXH đã được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư: Cập nhật đến thời điểm giám sát có 116 dự án nhà ở với tổng diện tích đất khoảng 4.005.731 m2 với 101.295 căn hộ...
Về quỹ NOTĐC, Thành phố đã hình thành quỹ nhà ở phục vụ công tác GPMB thông qua hai nguồn chủ yếu là quỹ NOXH và quỹ NOTĐC, đáp ứng một phần nhu cầu phục vụ các dự án thu hồi đất, các dự án đầu tư công trọng điểm, cải tạo chung cư cũ và chỉnh trang đô thị. Cụ thể đã có 12 vị trí tái định cư với tổng diện tích khoảng 426,78ha; được chia thành các vùng đô thị, thuộc địa bàn các xã: Thư Lâm, Quang Minh, Sóc Sơn, Ứng Thiên, Mỹ Đức, Nam Phù, Hồng Vân, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Kiều Phú, Xuân Mai, Bình Minh và Thuận An.
Qua giám sát danh mục các dự án NOXH đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư cho thấy, số lượng dự án đang triển khai thi công còn chiếm tỷ lệ thấp so với tổng số dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư. Phần lớn dự án vẫn đang trong các giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư như điều chỉnh quy hoạch chi tiết, giải phóng mặt bằng, lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc chuẩn bị đầu tư. Đặc biệt, có nhiều dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư từ năm 2025 nhưng đến thời điểm giám sát vẫn chưa khởi công xây dựng. Điều này phản ánh quá trình chuyển từ quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư sang triển khai thực tế còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành mục tiêu phát triển NOXH của Thành phố.
Trên cơ sở kết quả giám sát nêu trên, Đoàn giám sát Ban Đô thị HĐND Thành phố đề xuất, kiến nghị UBND Thành phố chỉ đạo rà soát quy trình chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh việc phê duyệt quy hoạch, giao đất, xác định giá đất và các thủ tục liên quan để bảo đảm dự án đầu tư xây dựng liên quan đến NOXH được triển khai ngay sau khi chấp thuận chủ trương đầu tư.
Đoàn giám sát đề nghị TP Hà Nội chỉ đạo xây dựng cơ chế điều phối quỹ nhà thống nhất toàn Thành phố: Trong quá trình triển khai thực hiện, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, cá thể hóa trách nhiệm, nâng cao tính linh hoạt, chủ động trong điều hành, gắn chỉ đạo với kiểm tra, đôn đốc, kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn.
Đồng thời kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách.
Đoàn giám sát cũng đề nghị UBND Thành phố nghiên cứu chỉ đạo cắt bỏ hoàn toàn khâu "thẩm định và ra quyết định miễn tiền sử dụng đất". Bởi khi dự án được xác định là NOXH, doanh nghiệp sẽ được tự động miễn các thủ tục này để làm thủ tục giao đất; Ủy quyền tối đa cho UBND các phường, xã trong việc quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư để đẩy nhanh tiến độ công tác giải phóng mặt bằng.
Đáng chú ý, đoàn giám sát đề xuất cho phép cơ chế chuyển đổi linh hoạt theo quy định: Rà soát tổng thể quỹ NOXH, quỹ NƠTĐC và các quỹ nhà có khả năng chuyển đổi trên địa bàn Thành phố; đồng thời xây dựng phương án tổng thể phát triển và điều phối quỹ nhà phục vụ công tác GPMB giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035.
