Dữ liệu vận tải biển của Kpler và LSEG cho thấy ít nhất 2 tàu chở diesel Nga gần đây đã phát tín hiệu hướng tới Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tàu Leruo rời cảng Primorsk ở vùng Baltic ngày 16/10 và khai báo Manaus, Brazil, là điểm đến. Trong khi đó, tàu Dolunay rời Primorsk hai ngày trước đó, đang hướng tới Alanya, Thổ Nhĩ Kỳ. Theo Kpler, mỗi tàu chở khoảng 300.000 thùng diesel, tương đương tổng cộng 600.000 thùng.
Morocco cũng bắt đầu nhập khẩu trở lại diesel Nga sau khi Moscow dỡ lệnh cấm xuất khẩu ngày 9/10.
Nga áp đặt hạn chế xuất khẩu diesel trong mùa hè để đối phó tình trạng thiếu nhiên liệu trong nước sau hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu.
Lệnh cấm được gỡ bỏ ngày 9/10 sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin đạt thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc đưa thêm diesel ra thị trường thế giới.
Thỏa thuận đi kèm việc Washington tạm thời đình chỉ một số biện pháp trừng phạt liên quan đến nguồn cung nhiên liệu Nga. Tuy nhiên, lệnh cấm nhập nhiên liệu Nga của Liên minh châu Âu (EU) và Anh vẫn còn hiệu lực. Trước khi các dòng chảy bị gián đoạn, Nga thường là nước xuất khẩu diesel lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Mỹ.
Kpler cho biết Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là khách hàng lớn nhất của diesel Nga từ đầu năm, chiếm khoảng 34% lượng hàng xuất khẩu. Brazil đứng thứ hai với 24%, còn Morocco chiếm khoảng 10%.
Michelle Brouhard, giám đốc bộ phận rủi ro địa chính trị tại Kpler, nhận định khi nguồn cung Nga quay lại, những tuyến thương mại đã được thiết lập từ trước là lựa chọn hợp lý nhất.
Theo bà, Moscow nhiều khả năng sẽ ưu tiên những thị trường có khả năng hấp thụ nhanh khối lượng lớn, thay vì mất thời gian tìm khách hàng mới trong lúc nguồn cung diesel toàn cầu vẫn eo hẹp.
Thậm chí, 3 nguồn tin cho biết các nhà cung cấp nhiên liệu tại Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm mua diesel từ các nhà máy lọc dầu nội địa vì kỳ vọng nguồn hàng Nga sắp quay trở lại.
Dù các lô hàng đang được nối lại, lượng diesel Nga xuất khẩu từ đầu năm vẫn thấp hơn đáng kể so với năm trước.
Dữ liệu cho thấy mức trung bình năm nay vào khoảng 345.000 thùng mỗi ngày, giảm 41% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng từ ngày 11 đến 20/10, lượng diesel được bốc lên tàu tại các cảng Nga đạt khoảng 210.000 tấn, tương đương 1,56 triệu thùng. Con số này có thể tăng mạnh trong những tháng cuối năm.
Ông Trump trước đó cho biết Nga sẽ lập tức đưa ra thị trường 300.000 tấn diesel, tương đương khoảng 2,25 triệu thùng. Tiếp đó là 500.000 tấn trong tháng 11 và thêm 1 triệu tấn “ngay sau đó”.
Tuy nhiên, Moscow đang tính đến quy mô lớn hơn. Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết xuất khẩu diesel của nước này có thể vượt mức đã thống nhất với Mỹ, hướng tới tối đa 3,5 triệu tấn/tháng, tương đương khoảng 875.000 thùng/ngày, vào cuối năm.
James Noel-Beswick, chuyên gia tại Sparta Commodities, cho rằng lượng nhiên liệu theo kế hoạch ban đầu của ông Trump vẫn khá nhỏ so với mức thiếu hụt toàn cầu. Nhưng nếu Nga thực sự nâng xuất khẩu tới mức ông Novak đề cập, phần lớn khoảng trống nguồn cung diesel hiện nay có thể được bù đắp.
Hiện tại, Washington đang đặc biệt quan tâm đến giá diesel trước cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ ngày 3/11. Loại nhiên liệu này đóng vai trò quan trọng trong vận tải, nông nghiệp và công nghiệp, nên giá tăng có thể nhanh chóng lan sang chi phí hàng hóa và hoạt động sản xuất.
Theo Reuters
