Càn Long bất ngờ ra lệnh dừng xây tháp
Di Hòa Viên ở Bắc Kinh (Trung Quốc) là một trong những khu vườn hoàng gia nổi tiếng nhất của triều Thanh. Quần thể này không chỉ gây ấn tượng bởi Vạn Thọ Sơn, hồ Côn Minh cùng hàng loạt cung điện, đền đài mà còn gắn với nhiều câu chuyện từ thời Càn Long.
Trong số các công trình tại đây, Phật Hương Các được xem là một trong những biểu tượng nổi bật nhất. Tòa lầu nằm trên Vạn Thọ Sơn, hướng xuống hồ Côn Minh, giữ vị trí đặc biệt trong tổng thể kiến trúc Di Hòa Viên.
Ít người biết rằng công trình Càn Long dự định xây dựng tại vị trí này ban đầu lại là một tòa tháp Phật giáo 9 tầng mang tên Diên Thọ Tháp.
Năm 1750, Càn Long cho xây dựng Thanh Y Viên, tiền thân của Di Hòa Viên ngày nay, nhân dịp mừng thọ mẫu thân là Sùng Khánh Hoàng thái hậu.
Theo Visit Beijing, tại Vạn Thọ Sơn, triều đình ban đầu dự kiến xây Diên Thọ Tháp gồm 9 tầng. Tuy nhiên, trong quá trình thi công, công trình đã nhận lệnh đình chỉ khi được xây tới tầng thứ 8. Sau đó, thiết kế tại khu vực này được thay đổi và cuối cùng trở thành Phật Hương Các.
Việc một công trình quy mô lớn đã gần hoàn thiện nhưng bất ngờ bị dừng khiến nhiều giai thoại xuất hiện. Nổi tiếng nhất là câu chuyện về một phát hiện bí ẩn dưới khu vực xây dựng.
Theo truyền thuyết lưu truyền tại Bắc Kinh, khi đào móng ở Vạn Thọ Sơn, những người thi công phát hiện một ngôi mộ cổ. Một số phiên bản cho rằng đây là nơi an táng một phi tần hoặc nhân vật hoàng tộc thuộc triều đại trước.
Khi tiếp tục đào, người ta được cho là phát hiện 8 chữ:
"Nhĩ bất động ngã, ngã bất động nhĩ" (你不动我，我不动你).
Câu này có thể hiểu là: "Ngươi không động đến ta, ta cũng không động đến ngươi."
Theo giai thoại, Càn Long vô cùng bất an khi biết về dòng chữ này. Vị hoàng đế được cho là đã ra lệnh không tiếp tục xâm phạm khu mộ và thay đổi công trình phía trên. Từ đó, câu chuyện về "8 chữ dưới lòng đất" trở thành một trong những truyền thuyết bí ẩn gắn với Phật Hương Các.
Sự thật về 8 chữ khiến Càn Long sợ hãi
Dù câu chuyện rất ly kỳ, các thông tin lịch sử cần được tách biệt với truyền thuyết.
Visit Beijing khi giới thiệu lịch sử Phật Hương Các cũng đề cập câu chuyện ngôi mộ cùng dòng chữ "Ngươi không động đến ta, ta cũng không động đến ngươi" trong phần dã sử. Hiện chưa có căn cứ lịch sử đáng tin cậy chứng minh Càn Long thực sự ra lệnh dừng xây tháp vì sợ dòng chữ này.
Thông tin có cơ sở rõ ràng hơn là Diên Thọ Tháp ban đầu được dự kiến xây 9 tầng và công trình thực sự bị đình chỉ trong quá trình thi công. Sau đó, phương án kiến trúc được thay đổi thành Phật Hương Các.
Một số cách lý giải khác cũng liên hệ quyết định thay đổi với yêu cầu về kiến trúc và cảnh quan. Công trình mới cần phù hợp hơn với Vạn Thọ Sơn cũng như tổng thể khu vườn hoàng gia.
Phật Hương Các về sau trở thành công trình trung tâm trên Vạn Thọ Sơn. Theo thông tin giới thiệu của Bắc Kinh, tòa các cao khoảng 41 m và được dựng trên một nền đá cao khoảng 20 m.
Năm 1860, công trình bị phá hủy khi liên quân Anh - Pháp tấn công Thanh Y Viên. Đến thời Quang Tự, Phật Hương Các được xây dựng lại trong quá trình khôi phục Di Hòa Viên.
Ngày nay, nơi đây vẫn là một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của Di Hòa Viên. Còn câu chuyện về ngôi mộ và 8 chữ bí ẩn khiến Càn Long sợ hãi, dù chưa được sử liệu xác nhận, vẫn là một giai thoại được lưu truyền quanh công trình hơn 270 năm tuổi này.
Theo Visit Beijing, Sohu, UNESCO World Heritage Centre
