Các toà nhà cho thuê được đầu tư bằng vốn ngân sách tại khu Pháp Vân - Tứ Hiệp. Ảnh: Thành An
Báo cáo mới nhất về thị trường bất động sản của Bộ Xây dựng cho thấy, vài năm gần đây, giá chung cư, liền kề, biệt thự và đất nền tăng cao, bình quân khoảng 10-15% mỗi năm, cá biệt có giai đoạn tăng đến 30%.
Thực tế, giá nhà tại các đô thị như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh liên tục leo thang thời gian qua. Tại Hà Nội, phân khúc chung cư dao động trung bình mỗi mét vuông 70-80 triệu đồng, trong khi liền kề, biệt thự lên ngưỡng 100-200 triệu đồng.
“Thu nhập bình quân đầu người chỉ tăng khoảng 6-7% một năm khiến khả năng tiếp cận nhà ở ngày càng khó khăn. Tốc độ tăng giá nhà gần gấp đôi tăng thu nhập sau 10 năm”, báo cáo của Bộ Xây dựng nhìn nhận.
TS Trần Xuân Lượng - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Đánh giá thị trường bất động sản (VARS IRE) mới đây cũng đưa ra những con số đáng chú ý, so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Indonesia hay Singapore, chúng ta đang có tỉ lệ giá nhà trên thu nhập bất hợp lý. Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam khoảng 7.000-8.000 USD/năm, trong khi giá nhà lên tới 80-100 triệu đồng/m2.
“Với thu nhập như vậy, người dân phải mất 40-50 năm, thậm chí 60 năm mới mua được nhà", TS Trần Xuân Lượng nói.
Trong khi đó, tại Thái Lan, ông Lượng nêu rõ, thu nhập bình quân khoảng 12.000 USD/năm, giá nhà chỉ 2.500-3.000 USD/m2. Nếu so sánh tương quan, tỉ lệ giữa thu nhập và giá nhà ở Việt Nam cao gấp khoảng 30-40 lần, trong khi ở các nước kia chỉ khoảng 15-18 lần, tiêu chuẩn trung bình toàn cầu là khoảng 15 lần.
Do giá không ngừng tăng cao là nguyên nhân đẩy giá chung cư cho thuê tại Hà Nội lên cao chót vót, thuộc top đầu châu Á. Khảo sát của PV Đại Đoàn Kết, các quận trung tâm gần như vắng bóng phân khúc chung cư thương mại có giá dưới 10 triệu đồng mỗi tháng. Mặt bằng mức thuê căn hộ một phòng ngủ là 10-15 triệu đồng, còn hai phòng ngủ khoảng 15-20 triệu đồng một tháng.
Tại các quận, huyện xa trung tâm, giá thuê chung cư trung bình 6,5-15 triệu đồng mỗi tháng, tùy diện tích. Trong khi 5 năm trước, mặt bằng khu vực này chỉ khoảng 4-8 triệu đồng.
Như vậy, không chỉ giá nhà tăng phi mã trong vòng 10 năm trở lại đây mà giá thuê nhà chung cư cũng neo theo giá chung cư mà tăng không ngừng. Bởi vậy, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo tháng 6/2026, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê.
Thủ tướng yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở để bán sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. "Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để những người chưa thể sở hữu nhà ở thì có thể tiếp cận nhà cho thuê dài hạn với giá hợp lý", Thủ tướng nói.
Về tiến độ, trong tháng 6/2026, mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê. Các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn sẽ triển khai trong quý III, quý IV/2026. Địa phương rà soát kỹ, xác định nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn để xây dựng kế hoạch phát triển đến năm 2030 gửi Bộ Xây dựng tổng hợp, báo cáo Thủ tướng, hoàn thành chậm nhất trong tháng 6/2026.
