Ngày 12/6, các đại biểu HĐND TP Hà Nội thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết Quy định một số nội dung về cho thuê đất; tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn.
Chính sách khác nhau ảnh hưởng tiến độ dự án
Đại biểu Lê Minh Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Thất đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số nội dung nhằm bảo đảm tính khả thi, thống nhất trong quá trình tổ chức thực hiện.
Ông Đức đề nghị giữ nguyên quy định bồi thường bằng tiền và không áp dụng hình thức bồi thường bằng công trình. Theo ông, việc bồi thường bằng công trình sẽ phát sinh nhiều thủ tục liên quan đến đầu tư xây dựng như lập dự án, thiết kế, thẩm định, lựa chọn nhà thầu, thi công và nghiệm thu công trình… Điều này không chỉ làm kéo dài thời gian giải phóng mặt bằng mà còn ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án.
Góp ý về nội dung "các chính sách hỗ trợ khác", đại biểu Lê Minh Đức cho rằng việc để UBND cấp xã tự quyết định biện pháp và mức hỗ trợ có thể dẫn đến tình trạng mỗi nơi thực hiện một kiểu.
Đại biểu lấy ví dụ về sự tác động xã hội khi một dự án đi qua nhiều xã. “Người dân tại các địa bàn khác nhau có thể so sánh mức hỗ trợ, phát sinh tâm lý đòi hỏi quyền lợi, từ đó ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả triển khai dự án”, đại biểu nêu ý kiến.
Đại biểu đề xuất, căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, UBND cấp xã rà soát, đề xuất; UBND thành phố quyết định chính sách hỗ trợ khác đối với từng trường hợp đặc biệt.
Chủ tịch Hà Nội phát biểu tại tổ.
Cũng quan tâm đến công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng, bà Đỗ Thị Lan Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tùng Thiện, cho rằng cần tiếp tục làm rõ một số nội dung liên quan đến “chính sách hỗ trợ khác” nhằm tháo gỡ khó khăn cho cơ sở trong quá trình triển khai thực hiện.
Bà Lan Hương dẫn thực tế từ một dự án đi qua địa bàn trước đây thuộc thị xã Sơn Tây và huyện Ba Vì (cũ), nay thuộc các đơn vị hành chính mới như phường Sơn Tây và xã Suối Hai. Dự án này đã được triển khai từ năm 2022 và kéo dài trong nhiều năm.
Thời điểm bắt đầu thực hiện dự án, chính sách hỗ trợ khác đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng được áp dụng theo quy định của Luật Đất đai năm 2013 và các quy định của thành phố Hà Nội. Khi đó, các hộ dân được hưởng các mức hỗ trợ khác đối với đất vườn, cây trồng, tài sản trên đất với các mức hỗ trợ 80%, 50% hoặc 10% tùy từng trường hợp cụ thể.
Tuy nhiên, sau khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, chính sách hỗ trợ khác có sự thay đổi. Trong một giai đoạn, người dân không còn được áp dụng khoản hỗ trợ này. Sau đó, các quy định mới lại giao thẩm quyền quyết định mức hỗ trợ khác cho cấp xã.
“Trong cùng một dự án nhưng nếu có hộ được hưởng hỗ trợ, có hộ không được hưởng hỗ trợ thì chắc chắn sẽ phát sinh so bì, khiếu kiện đông người kéo dài, gây rất nhiều khó khăn cho quá trình thực hiện”, đại biểu nêu quan điểm.
Trả lời vấn đề trên, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, tình trạng này trước đây từng xảy ra. Thế nhưng, trong 6 tháng gần đây, thành phố đã nghiên cứu các cơ chế mới để có một văn bản thống nhất trong việc đồng bộ về chính sách. Khi một xã, phường có chính sách đã được thành phố thông qua thì được áp dụng ngay cho các đơn vị còn lại (với cùng 1 dự án).
Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho hay, định hướng của thành phố là giao cho cấp xã tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, việc này cần được triển khai trên cơ sở chính sách đồng bộ trên toàn địa bàn, tránh tình trạng cùng một loại dự án nhưng mỗi nơi áp dụng một mức hỗ trợ khác nhau, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện.
"Nới" chính sách sẽ giải quyết được GPMB
Thảo luận tại tổ 4, đại biểu Võ Đăng Dũng trình bày về nội dung liên quan bồi thường hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Ông Dũng cho hay, phường Khương Đình là địa bàn đang thực hiện rất nhiều công tác giải phóng mặt bằng.
"Vừa qua chúng tôi hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng dự án đường Vành đai 2,5, đoạn từ Nguyễn Trãi đến Đầm Hồng với chiều dài là 1,52 km và thu hồi đất của 720 hộ dân, 16 tổ chức. Đến nay, chúng tôi đã hoàn thành xong và đang thi công đường, dự kiến sẽ thông tuyến kỹ thuật vào ngày 10/10/2026", ông Dũng cho hay.
Đại biểu Võ Đăng Dũng phát biểu.
Quá trình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, đại biểu rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm, đặc biệt là cơ chế chính sách.
Theo ông Dũng, ngoài những yếu tố khác thì việc được tháo gỡ cơ chế chính sách của thành phố là một điều quan trọng để quyết định việc thành công của giải phóng mặt bằng.
Đại biểu đề nghị công trình xây dựng không hợp pháp xây dựng trên đất đủ điều kiện được bồi thường từ ngày 1/7/2014 đến ngày 1/8/2024 không vi phạm pháp luật đất đai được hỗ trợ bằng 50% mức bồi thường theo quy định so với 20% như trong dự thảo Nghị quyết.
Ông Dũng cho rằng, nếu chỉ quy định 20% thì sẽ khó thúc đẩy được hiệu quả của công tác giải phóng mặt bằng, bởi bản chất chỉ là câu chuyện thời điểm xây dựng và đất đã đủ điều kiện được bồi thường.
Vị đại biểu khẳng định, tất cả các dự án khó khăn nhất, “điểm nghẽn” chính là công tác giải phóng mặt bằng, càng “nới” được chính sách hỗ trợ cho người dân thì công tác giải phóng mặt bằng sẽ càng thành công.
