Hệ thống bảo hiểm y tế liên bang Mỹ (Medicare) vừa phải chi trả khoản tiền kỷ lục gần 15 tỷ USD vào năm 2025 cho các loại màng phủ vết thương đắt đỏ được gọi là da nhân tạo. Các chuyên gia phân tích định vị đây là một trong những vụ thất thoát và lãng phí nghiêm trọng nhất trong lịch sử y tế quốc gia.
Theo cáo trạng vừa được Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) công bố, dòng tiền khổng lồ này được thúc đẩy bởi hàng loạt đường dây ăn chia hoa hồng bẩn tinh vi. Liên minh đã làm giàu bất chính cho cả các tập đoàn sản xuất da nhân tạo lẫn đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng trực tiếp sử dụng chúng cho bệnh nhân.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ, ông Todd Blanche, chính thức công bố loạt cáo trạng vào ngày thứ Ba như một phần của chiến dịch tổng tấn công tội phạm y tế quy mô lớn nhắm vào 455 bị cáo, với tổng số tiền gian lận hóa đơn lên tới 6,5 tỷ USD.
Chiêu trò lách luật và cú nhảy giá 2.000%
Trong số 11 đối tượng sừng sỏ bị truy tố có một giám đốc tập đoàn sản xuất da nhân tạo từng bị tờ The New York Times phanh phui vào năm 2025, một đại lý phân phối và một điều dưỡng cao cấp sở hữu chuỗi phòng khám chăm sóc vết thương. Cơ quan điều tra vạch trần các đối tượng này đã dùng tiền bòn rút từ ngân sách Medicare để mua bất động sản, siêu xe, trang sức và thậm chí là tài trợ xây dựng một khu nghỉ dưỡng siêu sang tại Philippines.
Suốt nhiều thập kỷ, da nhân tạo, loại sản phẩm được chế tạo từ nhau thai sấy khô, chỉ là một phân khúc ngách vốn được các bác sĩ thỉnh thoảng sử dụng để điều trị các vết thương hở phức tạp. Vào năm 2019, loại da nhân tạo đắt nhất chỉ có giá 1.042 USD/inch vuông. Nhưng đến năm 2025, một số sản phẩm trên thị trường đã bị thổi giá lên mức hơn 21.000 USD/inch vuông, bất chấp việc không hề có bất kỳ đột phá công nghệ nào. Hệ quả là chi tiêu của Medicare cho mặt hàng này đã tăng vọt từ chưa đầy 1 tỷ USD năm 2019 lên mức 14,4 tỷ USD vào năm 2025.
Nhận thấy tính chất nghiêm trọng, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chính thức vá lỗ hổng này vào tháng 7/2025 bằng việc áp trần mức giá cố định chỉ 806 USD. Bước đi quyết liệt đã khiến dòng tiền chi trả cho da nhân tạo cạn kiệt ngay lập tức, rơi tự do xuống chỉ còn khoảng 100 triệu USD tính từ đầu năm 2026 đến nay.
Theo điều tra, một phần lớn nguồn ngân sách thất thoát của Medicare đã chảy về túi Legacy Medical Consultants - một tập đoàn có trụ sở tại Fort Worth, Texas, đơn vị đã bòn rút ít nhất 2,6 tỷ USD từ chương trình y tế liên bang.
Phó Chủ tịch phụ trách kinh doanh của Legacy, ông Brian Rowan, vừa bị bắt giữ và truy tố với tội danh “đưa hối lộ và chiết khấu bất hợp pháp” cho các cơ sở y tế sử dụng sản phẩm của hãng. DOJ ước tính cá nhân nhân vật này đã bỏ túi tư lợi 24 triệu USD.
Hồ sơ mật từ cơ quan điều tra vạch trần tài liệu tiếp thị do Rowan soạn thảo nêu rõ: Kích thước miếng da nhân tạo được đắp lên người bệnh nhân càng lớn thì khoản tiền trích lậu chuyển lại cho bác sĩ càng cao. Hắn hướng dẫn các bác sĩ nộp hóa đơn lên Medicare đòi thanh toán theo đúng mức giá niêm yết kịch trần, tuyệt đối không được hé lộ về khoản chiết khấu khổng lồ đã nhận. Rowan thậm chí còn hỗ trợ các cơ sở y tế thành lập các công ty ma để nhà sản xuất âm thầm gửi tiền lậu vào, với các giao dịch chuyển khoản có quy mô lên tới 71 triệu USD.
Ở một vụ án độc lập, DOJ đã truy tố Marizel Yukee, một điều dưỡng cao cấp tại Nevada. Người phụ nữ này bị cáo buộc vừa nhận tiền hối lộ từ nhà sản xuất, vừa đứng ra chi tiền cho các y bác sĩ khác để họ chuyển bệnh nhân thuộc hệ Medicare về mạng lưới phòng khám chăm sóc vết thương riêng.
Đỉnh điểm của sự nhẫn tâm là việc Yukee chỉ định đắp các màng da nhân tạo đắt đỏ lên cả những bệnh nhân nan y giai đoạn cuối. Đây là những đối tượng hoàn toàn không có khả năng lành vết thương trước khi qua đời.
Hồ sơ pháp lý ghi nhận các phòng khám của Yukee thường xuyên nộp các hóa đơn da nhân tạo với số tiền vượt ngưỡng 1 triệu USD cho mỗi một bệnh nhân Medicare - một con số cao bất thường. Tổng cộng, các công tố viên ước tính cô đã trục lợi thành công 297 triệu USD từ các hóa đơn giả mạo này.
“Cô ta đã biến bệnh nhân thành heo đất sống để phục vụ lòng tham,” ông Andrew Ferguson, Giám đốc điều hành Lực lượng đặc nhiệm của Nhà Trắng về Xóa bỏ Gian lận, phẫn nộ phát biểu tại buổi họp báo. Hiện chính phủ đã ra lệnh kê biên và tịch thu 8 bất động sản cùng 8 chiếc xe sang của Yukee, bao gồm cả chiếc siêu xe Ferrari.
Mối liên kết chính trị của các Cá mập
Một nhánh khác của cuộc đại phẫu này nhắm vào Michael McMillan, một đại lý phân phối của Protectus. McMillan bị cáo buộc đã chi tới 94 triệu USD tiền lậu cho các bác sĩ để đổi lấy việc họ sử dụng dòng sản phẩm của một số nhà sản xuất chỉ định, giúp công ty thu về 174 triệu USD từ Medicare để tậu nhà, xe sang và cả một chuyên cơ riêng.
Tuy nhiên, giới quan sát tài chính đổ dồn sự chú ý vào một thực tế: DOJ hoàn toàn không đưa ra bất kỳ cáo trạng nào đối với ban lãnh đạo của một nhà sản xuất da nhân tạo khổng lồ khác là Extremity Care - đơn vị cũng bỏ túi hơn 1 tỷ USD từ ngân sách.
Dữ liệu công khai cho thấy, vào tháng 2/2025, Extremity Care đã quyên góp khoản tiền lên tới 5 triệu USD cho MAGA Inc., ủy ban hành động chính trị ủng hộ Tổng thống Donald Trump. Giám đốc điều hành của hãng, ông Oliver Burckhardt, thậm chí từng tham dự một buổi tiệc tối tại tư dinh của ông Trump ở Florida, nơi ông đã trao đổi ngắn với Tổng thống về hoạt động của công ty và trao tận tay một tờ tài liệu chuyển tải thông điệp của ngành.
