Ngày 6.1, TAND TP.Hà Nội tiếp tục phiên sơ thẩm, xét xử 55 bị cáo trong vụ án đưa và nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) với phần xét hỏi.
Các bị cáo trong vụ án
ẢNH: ANH PHÙNG
Vụ án này có 34 người bị truy tố tội nhận hối lộ. Trong đó, bà Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, bị cáo buộc cầm đầu, chủ mưu khi thống nhất, chỉ đạo cấp dưới nhận tiền của các cá nhân, doanh nghiệp để cấp giấy chứng nhận trái phép, qua đó hưởng lợi hơn 8 tỉ đồng.
Cựu cục trưởng khai đã nhận hơn 8 tỉ đồng
Khai tại tòa, bị cáo Nga cho hay, từ tháng 11.2014 đến 9.2024 là Cục phó Cục An toàn thực phẩm, giai đoạn sau cho đến khi bị khởi tố là cục trưởng cục này.
Từ tháng 8.2018, bà Nga được cục trưởng phân công ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Từ trước đó, ở cục có hiện tượng doanh nghiệp cảm ơn chuyên viên khi làm hồ sơ, do vậy bà Nga muốn nắm tình hình nên gọi bị cáo Trần Thị Thu Liễu, cựu Phó trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông, sang phòng làm việc để hỏi.
"Bị cáo hỏi Liễu có nên làm đầu mối để quản chung tiền cảm ơn không và hỏi mỗi hồ sơ được cảm ơn thì lãnh đạo có được 2 triệu đồng/hồ sơ hay không", bà Nga khai và cho hay chỉ hỏi bà Liễu chứ không chỉ đạo, không thúc ép bà Liễu làm gì.
Bị cáo Trần Việt Nga
ẢNH: ANH PHÙNG
Bà Nga khai trong quá trình ký giấy xác nhận quảng cáo, có 4 chuyên viên gồm Nguyễn Thị Hải Hà, Nguyễn Thị Việt Hà, Phùng Thị Thúy Hà và Trần Thị Lựu đưa tiền, chủ yếu bằng tiền mặt đựng trong phong bì trắng, đưa trực tiếp tại phòng làm việc; có lúc ghi mã hồ sơ, có lúc không, số tiền mỗi lần không cố định.
Bà Nga khẳng định mức thu từ 4 - 8 triệu đồng/hồ sơ là do các chuyên viên tự thỏa thuận với doanh nghiệp, bà "không biết và không quy định". Bà Nga cũng khẳng định không yêu cầu mỗi hồ sơ phải đưa bao nhiêu tiền, cho rằng đây là tiền doanh nghiệp "cảm ơn".
"Nếu bị cáo không đồng ý cho chuyên viên nhận tiền của các doanh nghiệp, cá nhân thì các chuyên viên có nhận tiền không?", chủ tọa chất vấn. Bà Nga đáp: "Nếu bị cáo không đồng ý thì các chuyên viên cũng không dám nhận", và cho rằng đây là lỗi của mình khi đã không có biện pháp ngăn chặn.
Bà Nga thừa nhận đã hưởng lợi hơn 8 tỉ đồng. Số tiền này nhận nhiều lần, không thống kê, không tích lại mà dùng vào mục đích cá nhân, chi tiêu gia đình.
Tại tòa, bà Nga thừa nhận bị truy tố tội nhận hối lộ là đúng, song cho rằng nhận thức pháp luật còn hạn chế, không câu kết với doanh nghiệp, không bỏ sai quy định và chỉ ký khi hồ sơ đầy đủ, đúng quy định, kể cả trường hợp không đưa tiền hồ sơ vẫn được giải quyết bình thường.
Ngoài ra, bà Nga cũng phủ nhận việc "om" hồ sơ nhằm gây khó cho doanh nghiệp và khai luôn cố gắng xử lý hồ sơ đúng hạn, có thời gian bị chậm là lúc mẹ nằm viện, phải chăm sóc, nhưng chỉ chậm một vài ngày và số lượng rất ít.
Trước khi bị khởi tố, bị cáo Nga và gia đình đã khắc phục 1,5 tỉ đồng và khẳng định tiếp tục xin khắc phục thêm trong quá trình xét xử.
Phản đối "cơ chế" nhưng vẫn nhận tiền "doanh nghiệp cảm ơn"
Về phần mình, bị cáo Trần Thị Thu Liễu khai rằng hồ sơ quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe được tiếp nhận, giải quyết hoàn toàn trên môi trường điện tử, mọi thao tác xử lý, trả hồ sơ đều được hệ thống ghi nhận, doanh nghiệp có thể theo dõi ai xử lý và lý do bị trả hồ sơ.
Từ tháng 7.2018, cục trưởng giao Cục phó Trần Việt Nga phụ trách và ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Sau khi có quyết định phân công, bà Liễu khai vào một buổi sáng, bà Nga gọi lên phòng làm việc và dặn về "nói nhỏ với các chuyên viên" rằng mỗi hồ sơ quảng cáo khi ký phải có 2 triệu đồng cho lãnh đạo cục vì các phòng, trung tâm đều có "cơ chế".
Trước chỉ đạo này, bà Liễu đáp lại: "Hồ sơ quảng cáo không thể làm như thế được vì giấy xác nhận quảng cáo không phải giấy bắt buộc". Do đó, bà Liễu khẳng định hoàn toàn không muốn thành lập "cơ chế" nào đối với việc trình ký hồ sơ quảng cáo.
Khai tiếp, bà Liễu cho biết, khi về phòng, vội đóng cửa và thông báo lại lời dặn của bà Nga với các chuyên viên, nhưng đề nghị: "Phòng ta không thực hiện cơ chế, ai làm cơ chế thì tự báo cáo trực tiếp với lãnh đạo cục". Bà Liễu cho rằng các chuyên viên cũng phản đối thực hiện "cơ chế" này.
Theo lời khai của bà Liễu, thời gian sau, khi các chuyên viên đưa tiền và nói "có quà của doanh nghiệp cảm ơn", ban đầu thì từ chối nhưng sau vẫn nhận. Các chuyên viên đưa tiền mặt hoặc chuyển khoản nhiều lần và mỗi lần đưa tiền đều nói "tiền cảm ơn của doanh nghiệp". Bà Liễu thừa nhận đã hưởng lợi 1,5 tỉ đồng như cáo trạng quy kết.
Bà Liễu khai không đề ra mức thu từ 4 - 8 triệu đồng/hồ sơ và cũng không biết tỷ lệ ăn chia. Các hồ sơ bà Liễu đều làm đúng quy trình, đúng và đủ thì mới trình lên trên, còn không đủ sẽ chuyển lại và yêu cầu ra văn bản để doanh nghiệp chỉnh sửa.
"Các chuyên viên chỉ đưa tiền, bị cáo không hỏi tiền của hồ sơ nào, chỉ biết tiền của doanh nghiệp cảm ơn khi đề nghị xét duyệt quảng cáo sản phẩm", bà Liễu khai và cho hay các chuyên viên tự tính số tiền chứ mình không tính.
Số tiền hưởng lợi, bà Liễu khai dùng chi tiêu cá nhân và hỗ trợ mẹ chữa bệnh.
Quá trình điều tra, bà Liễu đã nộp 350 triệu đồng và cho rằng đang thông qua luật sư, người thân để nộp khắc phục số còn lại.
