Trung Quốc ngày 13-3 có phản ứng mạnh sau khi Mỹ công bố khởi động cuộc điều tra thương mại theo Mục 301 đối với 16 nền kinh tế, trong đó có Bắc Kinh, với lý do "dư thừa công suất". Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng Mỹ không có quyền đơn phương xác định liệu các đối tác thương mại của mình có dư thừa công suất hay không thông qua cuộc điều tra nói trên và áp đặt các biện pháp hạn chế.
Cũng theo người phát ngôn này, đây là hành vi đơn phương, làm suy yếu nghiêm trọng trật tự kinh tế và thương mại quốc tế. Một hội đồng của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã phán quyết rằng biện pháp thuế quan được áp dụng dựa trên các cuộc điều tra theo Mục 301 là vi phạm các quy định của WTO.
Trung Quốc kêu gọi Mỹ sửa sai và quay lại đúng hướng giải quyết vấn đề thông qua đối thoại và tham vấn. Bắc Kinh sẽ theo dõi sát diễn biến và bảo lưu quyền thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Theo tờ China Daily, tranh cãi mới nói trên diễn ra trước khi Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phòng dự kiến đến Pháp tham dự vòng đàm phán thương mại mới với Mỹ từ ngày 14 đến 16-3.
Xe tải chở container tại cảng ở TP Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông - Trung Quốc hồi tháng 2-2026. Ảnh: TÂN HOA XÃ
Cũng có tên trong danh sách bị Mỹ điều tra nói trên, Liên minh châu Âu (EU) lập tức có phản ứng cứng rắn. Ủy ban châu Âu (EC) ngày 12-3 tuyên bố sẽ đáp trả "kiên quyết và tương xứng" nếu có bất kỳ hành động nào vi phạm cam kết trong thỏa thuận thương mại EU - Mỹ. Giới chức EC cho biết thêm ủy ban này sẽ xem xét kỹ lưỡng các chi tiết trong cuộc điều tra của Mỹ, đồng thời tiếp tục bảo đảm quyền lợi của EU được bảo vệ toàn diện.
Cuộc điều tra 16 đối tác về các hành vi thương mại không công bằng được Mỹ công bố ngày 11-3. Một ngày sau đó, Mỹ thông báo mở các cuộc điều tra thương mại mới đối với 60 nền kinh tế nhằm xác định xem liệu họ có buông lỏng việc ngăn chặn nhập khẩu hàng hóa do lao động cưỡng bức sản xuất hay không.
Theo đài CNBC, Mục 301 cho phép Mỹ áp thuế đối với các quốc gia bị phát hiện có hành vi thương mại không công bằng mà không cần thêm sự phê chuẩn của Quốc hội. Đây là thẩm quyền pháp lý từng được Tổng thống Mỹ Donald Trump sử dụng trong nhiệm kỳ đầu tiên để áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc. Các cuộc điều tra mới nói trên được cho là giải pháp nhằm thay thế một phần thuế đối ứng đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ vào tháng trước.
