Cửa ngõ Rotterdam và chỗ đứng tôm Việt Nam ở châu Âu

Trong chuyến công tác tại Hà Lan từ 29.8 đến 5.9, đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam đã làm việc tại Trường ĐH và Viện Nghiên cứu Wageningen (WUR), trao đổi với các chuyên gia, hiệp hội và đối tác trong chuỗi thủy sản Hà Lan. Tại đây, ông Mike Turenhout, Giám đốc Hiệp hội Các nhà nhập khẩu thủy sản Hà Lan (VIV), đã phác họa vai trò của nước này trong chuỗi cung ứng tôm châu Âu, một vai trò lớn hơn nhiều so với quy mô dân số.

Không chỉ là nơi tiêu thụ

Theo ông Turenhout, ngành chế biến và kinh doanh thủy sản Hà Lan hiện có khoảng 206 doanh nghiệp, sử dụng khoảng 6.400 lao động qua quy đổi toàn thời gian, với doanh thu khoảng 8 tỉ euro.

ẢNH: ĐÌNH TUYỂN

Danh mục sản phẩm trải rộng từ thủy sản khai thác và nuôi trong nước đến nguyên liệu nhập khẩu từ cả trong và ngoài EU.

Lợi thế nổi bật của Hà Lan nằm ở hệ thống logistics, đặc biệt là cảng Rotterdam. Nhờ đó, tôm nhập vào Hà Lan không chỉ phục vụ tiêu dùng nội địa mà còn được chế biến, phân phối hoặc tái xuất sang Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha và các nước Bắc Âu.

Do vậy, với doanh nghiệp Việt Nam, giành được chỗ đứng tại Hà Lan đồng nghĩa với việc tiếp cận mạng lưới khách hàng rộng hơn nhiều ở Bắc và Tây Âu.

Số liệu từ WUR cũng cho thấy nhập khẩu tôm của EU tăng trong dài hạn, từ khoảng 778.000 tấn năm 2012 lên khoảng 939.000 tấn năm 2025.

ẢNH: ĐÌNH TUYỂN

Nguồn cung cho thị trường này khá đa dạng. Ecuador tăng trưởng mạnh những năm gần đây, đặc biệt với tôm nguyên con phục vụ Nam Âu. Ấn Độ và tôm Việt Nam tiếp tục là những nguồn cung quan trọng. Greenland và Argentina có thế mạnh ở các dòng khác như tôm nước lạnh và tôm đỏ.

Riêng Hà Lan, năm 2025 nhập khẩu khoảng 125.000 tấn tôm quy đổi trọng lượng nguyên con, trong đó khoảng 27.000 tấn có nguồn gốc Việt Nam, tương đương hơn một phần năm.

EU cũng là thị trường nhập khẩu đáng kể của tôm Việt Nam nhưng chưa phải lớn nhất. Bảy tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm Việt Nam sang EU đạt 307 triệu USD, tăng 0,5% so với cùng kỳ; chiếm khoảng 11% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam.

Người châu Âu ngày càng lười sơ chế

Một tín hiệu thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam là xu hướng tiêu dùng tại Hà Lan và Bắc Âu đang nghiêng hẳn về sản phẩm tiện lợi.

Theo ông Turenhout, người tiêu dùng ở đây ngày càng ít muốn tự sơ chế, bóc vỏ hay dành nhiều thời gian chuẩn bị thực phẩm. Thay vào đó, tôm bóc vỏ, tôm nấu chín, tôm tẩm gia vị, tôm bao bột và các dòng sản phẩm chỉ việc nấu hoặc ăn ngay ngày càng phổ biến. Các mẫu sản phẩm bán lẻ ông giới thiệu cũng cho thấy mức độ hoàn thiện cao về chế biến, đóng gói và nhãn mác.

ẢNH: ĐÌNH TUYỂN

Đây là phân khúc phù hợp với thế mạnh chế biến sâu của ngành tôm Việt Nam; đồng thời cũng là dư địa để tăng giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm thay vì chỉ tăng sản lượng.

Song song đó là yêu cầu ngày càng chặt về chứng nhận. Ông Turenhout nêu các hệ thống mà nhà bán lẻ và người mua tại Hà Lan, Bắc Âu quan tâm đó là ASC và Organic/Bio với thủy sản nuôi, MSC với thủy sản khai thác, cùng các hệ thống về trách nhiệm xã hội như BSCI và Sedex/SMETA. Đi kèm còn là những đòi hỏi về truy xuất nguồn gốc, minh bạch dữ liệu, điều kiện sản xuất và tác động môi trường.

Xu hướng này cũng phù hợp với định hướng hợp tác Việt Nam - Hà Lan; trong đó nhấn mạnh đến tính bền vững kết nối với sản xuất, công nghệ, thị trường và giá trị kinh tế, để những khoản đầu tư vào môi trường và trách nhiệm xã hội; đồng thời giúp sản phẩm nâng cao khả năng cạnh tranh.

"Lợi thế bán hàng khác biệt"

Từ góc nhìn của thị trường nhập khẩu Hà Lan, ông Turenhout đưa ra một số khuyến nghị để tôm Việt Nam giữ và mở rộng thị phần. Cụ thể là chú trọng chứng nhận sinh thái và trách nhiệm xã hội; bảo đảm nguồn cung ổn định, chất lượng đồng đều; duy trì khả năng cạnh tranh về giá; quan tâm tới phúc lợi động vật thủy sản; và xác định cho được lợi thế bán hàng khác biệt của riêng tôm Việt Nam.

ẢNH: ĐÌNH TUYỂN

Giám đốc Hiệp hội Các nhà nhập khẩu thủy sản Hà Lan nhấn mạnh, việc xác định lợi thế bán hàng khác biệt chính là điểm quan trọng nhất trong bối cảnh cạnh tranh nguồn cung toàn cầu ngày càng gay gắt.

Thay vì đối đầu trực diện về giá với những nước có quy mô lớn và giá thành thấp, ngành tôm Việt Nam có thể dựa vào năng lực chế biến sâu, các mô hình tôm sinh thái và tôm - rừng ngập mặn, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và khả năng cung cấp sản phẩm theo yêu cầu riêng của từng khách hàng.

//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } function tnDetailInsertMidArticleWidget(rootSelector, widgetId) { var root = document.querySelector(rootSelector); if (!root) return null; var contentRoot = root.querySelector('[data-role="content"]') || root; var blocks = Array.from(contentRoot.children).filter(function (el) { if (el.id === widgetId) return false; if (el.hasAttribute('data-check-position')) return false; if (el.hasAttribute('data-type')) return false; if (/^(SCRIPT|STYLE|TEMPLATE|LINK|NOSCRIPT)$/.test(el.tagName)) return false; if (el.tagName === 'P' && !el.textContent.trim()) return false; return el.getClientRects().length > 0; }); if (!blocks.length) return null; var rootRect = contentRoot.getBoundingClientRect(); var idx; if (rootRect.height > 0) { var midY = rootRect.top + rootRect.height / 2; for (idx = 0; idx < blocks.length; idx++) { if (blocks[idx].getBoundingClientRect().bottom >= midY) break; } if (idx >= blocks.length) idx = blocks.length - 1; } else { idx = Math.floor(blocks.length / 2); } var target = blocks[idx]; var isMedia = target.tagName === 'FIGURE' || target.classList.contains('VCSortableInPreviewMode'); var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = widgetId; contentRoot.insertBefore(newDiv, isMedia ? target : target.nextSibling); return newDiv; } function tnAfterLoad(fn) { if (document.readyState === 'complete') fn(); else window.addEventListener('load', fn, { once: true }); } (function () { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (laNuocNgoai) return; tnAfterLoad(function () { var pernewDiv = tnDetailInsertMidArticleWidget('div.detail-cmain', 'tn_detail_foryou1_pc_per'); if (!pernewDiv) return; loadJsAsync('https://js.aiservice.vn/rec/tn_detail_foryou1_pc_per.js', function(){}, function() { window.boxTNRecs.err.push('rec/tn_detail_foryou1_pc_per.js'); }); }); })(); (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; tnAfterLoad(function () { var newDiv = tnDetailInsertMidArticleWidget('div.detail-cmain', 'taboola-mid-article-widget'); if (!newDiv) return; window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); }); })();