Thời gian gần đây, tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn mới, ngày càng tinh vi. Một trong những hình thức đang xuất hiện và có nguy cơ lan rộng là lợi dụng tính năng quét mã QR trên ứng dụng Zalo để chiếm quyền kiểm soát tài khoản người dùng.
Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Quảng Ninh, các đối tượng đã lợi dụng chính các tính năng tiện ích của ứng dụng Zalo để thực hiện hành vi lừa đảo, đặc biệt là tính năng quét mã QR để đăng nhập nhanh trên thiết bị khác.
Các đối tượng thường tạo và gửi mã QR kèm theo những nội dung hấp dẫn như “nhận quà”, “xem nội dung đặc biệt”, “xác thực tài khoản”, “nâng cấp bảo mật” hoặc “liên kết thiết bị”. Sau đó, chúng dụ dỗ người dùng quét mã bằng điện thoại cá nhân.
Cảnh giác sập bẫy lừa đảo qua mã QR Zalo. (Nguồn: Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao - Công an tỉnh Quảng Ninh)
Thực chất, đây là mã QR dùng để đăng nhập tài khoản Zalo trên một thiết bị khác do đối tượng kiểm soát. Khi người dùng quét mã, trên màn hình điện thoại sẽ hiển thị yêu cầu xác nhận đăng nhập hoặc liên kết thiết bị mới. Lợi dụng thói quen thao tác nhanh và tâm lý chủ quan của nhiều người, các đối tượng khiến nạn nhân vô tình nhấn “đồng ý” hoặc “xác nhận”, từ đó chiếm quyền kiểm soát tài khoản.
Sau khi chiếm được tài khoản, các đối tượng thường sử dụng chính tài khoản của nạn nhân để nhắn tin vay mượn tiền, yêu cầu chuyển khoản hoặc gửi đường link, mã QR lừa đảo đến danh sách bạn bè, người thân. Điều này khiến số lượng nạn nhân có thể tăng nhanh trong thời gian ngắn.
Một số trường hợp, các đối tượng còn kết hợp gọi điện thoại hoặc nhắn tin thúc giục, tạo cảm giác khẩn cấp, đánh vào tâm lý tò mò hoặc ham lợi của người dùng, khiến nạn nhân không kịp kiểm chứng thông tin trước khi thực hiện thao tác quét mã.
Cơ quan công an cho biết, hậu quả của việc bị chiếm quyền tài khoản Zalo có thể rất nghiêm trọng. Không chỉ đối mặt nguy cơ mất tiền trong tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử, nạn nhân còn có thể bị đánh cắp thông tin cá nhân, dữ liệu liên lạc, ảnh hưởng đến uy tín và đời sống cá nhân. Đồng thời, tài khoản bị chiếm đoạt còn có thể bị lợi dụng để tiếp tục lừa đảo người khác, gây mất an ninh trật tự trên không gian mạng.
Trước tình hình trên, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không quét mã QR do người lạ gửi hoặc từ các nguồn không rõ ràng; không tin vào các lời mời nhận quà, ưu đãi, xác thực tài khoản hay hỗ trợ kỹ thuật được gửi qua tin nhắn hoặc cuộc gọi trên mạng xã hội.
Người dùng cũng cần lưu ý không cung cấp mã xác thực, không chấp nhận yêu cầu đăng nhập hoặc liên kết thiết bị mới khi chưa kiểm chứng rõ nguồn gốc. Trong trường hợp đã lỡ quét mã QR và xuất hiện thông báo đăng nhập hoặc liên kết thiết bị, cần lập tức chọn “từ chối” để ngăn chặn truy cập trái phép.
Bên cạnh đó, người dân nên chủ động bảo vệ tài khoản bằng cách sử dụng mật khẩu mạnh, thường xuyên kiểm tra lịch sử đăng nhập và đăng xuất khỏi các thiết bị không sử dụng hoặc có dấu hiệu bất thường.
Khi phát hiện tài khoản Zalo có dấu hiệu bị xâm nhập, cần nhanh chóng đổi mật khẩu, đăng xuất khỏi tất cả các thiết bị và liên hệ bộ phận hỗ trợ chính thức của ứng dụng để được hướng dẫn xử lý. Nếu phát hiện hoặc trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo qua mạng, người dân cần lưu giữ thông tin, chứng cứ và kịp thời trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ giải quyết theo quy định của pháp luật.
