Từ câu chào nửa đùa nửa thật ở Thảo Cầm Viên, chúng tôi lần theo danh hiệu "đại tướng quân" ấy qua những dấu vết còn sót lại ở TP.HCM. Đó là một cặp tượng nhỏ trên lăng mộ danh tướng, một bài vị dễ bị lướt qua trong ngôi đình cổ, rồi đến hai ông Rái nằm ngay chánh điện một ngôi đình ven sông. Từ một loài vật quen bùn nước, rái cá bỗng bước vào văn tế, sắc phong và ký ức dân gian Nam bộ.
Dấu vết đầu tiên nằm ngay trung tâm TP.HCM, khu lăng mộ Quận công Võ Di Nguy (di tích cấp quốc gia trên đường Cô Giang, quận Phú Nhuận cũ). Ngang tầm mắt thôi nhưng nếu không để ý, khách sẽ không biết có 2 tượng rái cá đắp nổi nhỏ, dài chừng 50 cm đã phong hóa theo thời gian, nằm lẫn trên bờ tường ngay lối vào ngôi mộ. Mỗi con một tư thế, mắt hướng về phía mộ như đang canh giấc cho vị thủy sư đô đốc từng hy sinh trong trận chiến ở cảng Thị Nại tại Quy Nhơn (Bình Định) năm 1801.





