Cô gái Mông làm thợ bánh nuôi 7 đứa em
Lớn lên cùng bát cơm độn sắn và nước gừng, Hờ Thị May nỗ lực trở thành thợ làm bánh tại Hà Nội để gánh vác kinh tế, nuôi bố mẹ và 7 người em ăn học.
Một buổi sáng tháng 8, hội trường của Trung tâm dạy nghề KOTO tại Bắc Ninh lặng đi khi Hờ Thị May, 26 tuổi, đứng lên bục phát biểu. Không còn là cô gái dân tộc Mông rụt rè 7 năm trước, May kể lại cuộc đời mình từ những bữa cơm chan nước gừng trên núi đến người thợ làm bánh tại một nhà hàng sang trọng giữa Thủ đô.
May là con cả trong gia đình 10 người ở bản Pú Xi, xã Mường Mủn, tỉnh Điện Biên. Tuổi thơ của cô gắn liền với những bữa cơm độn sắn bào. Những ngày giáp hạt, thức ăn chỉ là cơm chan nước lọc với gừng ngâm muối.
Trong ký ức của cô gái Mông, người mẹ ốm yếu chưa từng được đi viện, lúc nào cũng thức khuya dậy sớm quần quật băm bèo, thái lá khoai cho lợn gà, rồi lại cắm mặt trên nương.
May có 7 đứa em. Từ ngày 3-4 tuổi, May đã cõng em quanh nhà, quanh xóm. Lớn hơn, cô cõng em xuống chợ huyện. Những trưa nắng gắt hay mưa dầm dề, May địu đứa em nhỏ xíu trên lưng, chân bấm xuống bùn đất, lê bước 5-6 cây số đường đèo ra chợ bán hàng cùng mẹ. "Tôi không nhớ mình đã bán những gì, nhưng nhớ rất rõ cảm giác cõng một đứa em trên lưng", May nói.
Hờ Thị May lên nương làm rẫy với gia đình tại bản Pú Xi, xã Mường Mủn, tỉnh Điện Biên. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Hình ảnh những người mẹ, người chị quẩn quanh, hy sinh cả đời ở bản làng đã ghim vào đầu cô một ý nghĩ rằng phải cố học để tìm kiếm một cuộc sống khác.
Cuối năm lớp 12, do gia đình không đủ điều kiện đóng học phí đại học, May được giới thiệu khóa đào tạo hai năm miễn phí của KOTO - một doanh nghiệp xã hội hỗ trợ thanh thiếu niên khó khăn. Khóa học đài thọ chi phí chuyên môn và tiếng Anh giao tiếp để lấy chứng chỉ nghề quốc tế.
Ngày May trúng tuyển, bà Sùng Thị Sai, 46 tuổi, mẹ của May đưa con số tiền vừa đủ mua vé xe khách. "Cố gắng học và sống tử tế để không khổ như bố mẹ", bà nói.
Tháng 7/2019, May gia nhập lớp K35. Thời gian đầu, cô e ngại khi tiếp xúc với thiết bị bếp hiện đại, sợ phát biểu và giao tiếp bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, môi trường không phân biệt vùng miền giúp cô dần tự tin hơn.
Quá trình học bị gián đoạn do dịch Covid-19, nhưng May vẫn hoàn thành chứng chỉ "Học viên xuất sắc" và giành giải ba cuộc thi làm bánh của cơ sở đào tạo. Cô cũng được thực tập tại khách sạn 5 sao ở Hà Nội và đi ngoại khóa tại miền Trung. "Tôi nhận ra rằng thế giới bên ngoài quê mình rộng lớn và tôi cũng có thể là một phần của thế giới đó", cô gái nói.
Hờ Thị May, một thợ làm bánh Âu trong nhà hàng ở khu vực Hồ Tây, Hà Nội tháng 8/2026. Ảnh: Ngọc Anh
Tốt nghiệp, May làm thợ bánh Âu tại một cửa hàng ở khu vực Hồ Tây (Hà Nội). Ngay từ tháng lương đầu tiên, cô bắt đầu gửi tiền về nhà. Khi bố mẹ ốm đau hoặc các em cần học phí, May trích đến 2/3 thu nhập để hỗ trợ. Nhờ đó, mẹ cô không còn phải đi hái rau dại bán.
Sự tự chủ của May trở thành động lực cho các em. Cô cho biết những người em ở quê hiện đã tự đặt ra mục tiêu trở thành thợ sửa ôtô, giáo viên và nhà quay phim.
Hiện tại, May ấp ủ dự định mở một tiệm bánh riêng. Tuy nhiên, cô xác định việc gánh vác kinh tế gia đình là ưu tiên hàng đầu, dù điều này có thể khiến mục tiêu cá nhân chậm lại.
"Sống cách nhà 500 km không tránh khỏi những lúc lạc lõng, nhưng tôi luôn tự nhắc bản thân phải tiến về phía trước", cô nói

