Phó Tổng Thanh tra Chính phủ (TTCP) Lê Sỹ Bảy vừa ký thông báo kết luận thanh tra về việc chấp hành pháp luật trong cổ phần hóa, thoái vốn tại Tổng Công ty vận tải thuỷ (nay là Tổng công ty Vận tải thủy - CTCP).
Ngày 28-12-2011, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt phương án sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước thuộc Bộ Giao thông vận tải (GTVT), trong đó có việc cổ phần hóa Tổng công ty vận tải thủy (VIVASO).
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GTVT có quyết định phê duyệt giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa tại thời điểm 30-6-2013 là hơn 784,5 tỉ đồng, giá trị thực tế phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp là hơn 327,7 tỉ đồng.
Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra tại Tổng Công ty Vận tải thủy. Ảnh: TTCP
Kết quả thanh tra của TTCP cho thấy trước khi xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá, VIVASO phải thực hiện việc xác nhận, đối chiếu công nợ và phải được khách nợ, chủ nợ ký biên bản, nhưng trong hồ sơ xác định giá trị doanh nghiệp chưa đảm bảo các yêu cầu này.
Cảng Hà Nội không theo dõi khoản công nợ phải thu của Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng trên sổ sách kế toán với số tiền hơn 16,3 tỉ đồng là vi phạm quy định, dẫn đến việc xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá, thoái vốn sai mất vốn Nhà nước số tiền tương ứng.
Về việc kiểm kê đối với cảng Việt Trì, cảng Ninh Phúc, TTCP phát hiện Công ty Hợp danh Kiểm toán Việt Nam, VIVASO thực hiện kiểm kê, phân loại tài sản, thiếu danh mục cảng Việt Trì, cảng Ninh Phúc (dự án sử dụng vốn vay của Ngân hàng Thế giới - WB6), chưa xử lý dứt điểm tài sản với quyền sử dụng đất.
Ban chỉ đạo cổ phần hoá, Bộ GTVT trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án cổ phần hóa nhưng thiếu trách nhiệm không phát hiện hoặc cố tình không báo cáo Thủ tướng Chính phủ việc không thể đồng thời thực hiện cổ phần hóa VIVASO và Công ty TNHH Vận tải và Xếp dỡ đường thủy nội địa với việc đầu tư nâng cấp cảng Việt Trì và cảng Ninh Phúc bằng nguồn vốn WB6.
Theo cơ quan thanh tra, Tổng công ty Vận tải thủy - CTCP khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép đã tự ý khai thác, sử dụng một phần cảng Việt Trì, cảng Ninh Phúc (trong giai đoạn 2015 - 2020) là vi phạm Luật Xây dựng, cần phải được các cơ quan chức năng xem xét xử lý theo quy định, thu về ngân sách nhà nước khoản lợi nhuận thu được.
"Những việc làm trên đã dẫn đến phương án cổ phần hóa VIVASO thiếu chính xác, tài sản cảng Việt Trì, cảng Ninh Phúc đã hoàn thành từ năm 2015 nhưng đến nay vẫn chưa được bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng theo quy định, nguy cơ lãng phí vốn đầu tư với số tiền gần 135 tỉ đồng"- kết luận của TTCP nêu rõ.
Về việc xác định giá trị của doanh nghiệp để cổ phần hoá, TTCP cho biết việc xác định tài sản là nhà cửa, vật kiến trúc của cảng Hà Nội, cảng Việt Trì đã làm giảm giá trị vốn nhà nước tại doanh nghiệp với số tiền hơn 21,2 tỉ đồng. Đối với việc xác định tài sản cụm cảng Hòa Bình, Công ty Hợp danh Kiểm toán Việt Nam đã xác định giá trị còn lại của cụm cảng này giảm gần 50 tỉ đồng so với giá trị sổ sách kế toán.
Kết luận thanh tra cũng nêu rõ Bộ GTVT quyết định chuyển nhượng 14.725.141 cổ phần phát hành lần đầu theo hình thức thỏa thuận trực tiếp với giá chuyển nhượng bằng với giá đấu giá bình quân của đợt phát hành đầu cho Công ty Liên hợp Xây dựng Vạn Cường không phải là nhà đầu tư tham gia đấu giá lần đầu là vi phạm quy định.
Tại kết luận này, Tổng TTCP đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp nhận hồ sơ từ TTCP về nội dung cổ phần hóa đối với các tài sản hình thành từ việc sử dụng nguồn vốn dự án WB6 (cảng Việt Trì, cảng Ninh Phúc) với tổng giá trị khoảng gần 135 tỉ đồng; việc xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá, thoái vốn sai mất vốn Nhà nước tại cảng Hà Nội với số tiền hơn 16,3 tỉ đồng để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Cơ quan thanh tra kiến nghị Bộ GTVT xem xét, xử lý trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan đến các khuyết điểm, vi phạm trong việc xây dựng phương án cổ phần hoá, xác định giá trị của doanh nghiệp để cổ phần hoá...
TTCP cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND TP Hà Nội xem xét, xử lý trách nhiệm của cá nhân, tổ chức có liên quan đến việc chậm có ý kiến về phương án xử lý 3 lô đất khi cổ phần hóa của VIVASO; không kiểm tra, xử lý tình trạng xây dựng trái phép, không phép trên khu đất tại cảng Hà Nội tại Tổng công ty vận tải thuỷ.
Kết luận thanh tra đã được TTCP tổ chức công bố tại trụ sở cơ quan này ngày 16-2, dưới sự chủ trì của Vụ trưởng Vụ Thanh tra, Giải quyết khiếu nại, tố cáo khối kinh tế ngành (Vụ I- TTCP) Dương Quốc Huy.
Ông Dương Quốc Huy đề nghị Bộ GTVT, các đơn vị liên quan thực hiện nghiêm kết luận thanh tra, chỉ đạo việc xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân có sai phạm nêu tại kết luận và có phương án xử lý, thu hồi kinh tế cho ngân sách nhà nước. Đồng thời, phối hợp tích cực với các cơ quan chức năng trong xử lý vi phạm đã được chỉ ra; có biện pháp xử lý dứt điểm đối với tài sản thuộc nguồn vốn vay.
