Chuỗi giá trị điện tử Đài Loan chuyển dịch theo AI

Dù đã sở hữu chuỗi giá trị điện tử tương đối hoàn chỉnh, từ các linh kiện thiết yếu, tích hợp hệ thống đến những ứng dụng đầu cuối, Đài Loan cũng đang tự đánh giá lại lợi thế và hạn chế để ngành công nghiệp điện tử tạo ra giá trị cao hơn trước tác động AI...

Phát biểu tại Triển lãm TAITRONICS & AIoT Taiwan 2026, ông Simon Wang, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành TAITRA, đơn vị tổ chức triển lãm TAITRONICS & AIoT Taiwan 2026, khẳng định ngành điện tử Đài Loan có vị trí là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Và Đài Loan vẫn đang không ngừng thích ứng, đổi mới và chuyển công nghệ mới thành năng lực công nghiệp. 

TĂNG CƯỜNG ỨNG DỤNG AI VÀO CÔNG NGHIỆP 

Trong bối cảnh AI ngày càng phát triển, vị này cho rằng giá trị thực sự của AI không chỉ nằm ở việc công nghệ này có thể mạnh đến đâu, mà ở cách đưa AI vào nhà máy, sản phẩm và hoạt động thường nhật để giải quyết các vấn đề thực tế.

Và Đài Loan đang sở hữu những lợi thế cạnh tranh để thực hiện bài toán này, không chỉ là sản xuất các cấu phần công nghệ, mà còn là năng lực kết nối bán dẫn, linh kiện điện tử, sản xuất công nghệ thông tin – truyền thông (ICT) và tích hợp hệ thống. 

Ông William Liu, Tổng cục trưởng Cơ quan Thương mại Quốc tế (TITA), trực thuộc Bộ Kinh tế Đài Loan, tự tin cho rằng Đài Loan có ngành điện tử phát triển mạnh, được hỗ trợ bởi công nghệ tiên tiến và chuỗi cung ứng toàn diện, trải rộng từ bán dẫn, linh kiện điện tử, thiết bị ICT đến các lĩnh vực liên quan. 

Dù đây là những nhận định chủ quan về ngành công nghiệp điện tử từ phía các lãnh đạo Đài Loan, nhưng ở góc độ khách quan, nhìn vào sự hiện diện của các doanh nghiệp và những công nghệ được giới thiệu tại Triển lãm TAITRONICS & AIoT Taiwan 2026, có thể thấy những nhận định này không chỉ mang tính tự khẳng định.

Từ các linh kiện điện tử thiết yếu, công nghệ cảm biến, hệ thống nhúng đến những giải pháp tích hợp AI và ứng dụng đầu cuối, triển lãm phần nào phác họa bức tranh về một hệ sinh thái công nghiệp điện tử hoàn chỉnh mà Đài Loan đang sở hữu. 

Đáng chú ý, thay vì chỉ tập trung vào năng lực sản xuất phần cứng, các doanh nghiệp Đài Loan đang có xu hướng dịch chuyển sang những sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao hơn.

Phân tích sâu hơn về cấu trúc ngành công nghiệp điện tử Đài Loan, ông Lin Chuan-neng, Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà sản xuất Điện và Điện tử Đài Loan (TEEMA), cho biết có thể chia ngành này thành ba nhóm lớn, với những đặc điểm tăng trưởng khác nhau nhưng đều đang chịu tác động ngày càng rõ nét từ làn sóng AI.

THÁCH THỨC LÀ NGUỒN CUNG ĐIỆN 

Nhóm đầu tiên là công nghiệp linh kiện điện tử, bao gồm chip bán dẫn và các linh kiện phục vụ những ứng dụng AI. Năm 2023, giá trị sản xuất của nhóm ngành này đạt khoảng 5,53 nghìn tỷ Đài tệ và tăng lên 7,6 nghìn tỷ Đài tệ vào năm 2025. Mức tăng trưởng mạnh của nhóm ngành này chủ yếu đến từ sự phát triển của công nghiệp bán dẫn, trong đó nhu cầu chip phục vụ AI đang trở thành một trong những động lực quan trọng nhất.

Nhóm thứ hai là công nghiệp máy tính, sản phẩm điện tử và quang học, bao gồm nhiều thiết bị và hệ thống có khả năng tích hợp AI. Năm 2023, sản lượng của ngành máy tính, điện tử và quang học đạt gần 11,24 nghìn tỷ, đến năm ngoái, con số này đã tăng gấp đôi. Động lực chủ yếu đến từ sự phát triển của các sản phẩm AI và hoạt động sản xuất tại Đài Loan.

Nhóm thứ ba là các sản phẩm và thiết bị cơ điện. Dù có quy mô nhỏ hơn hai nhóm trên, lĩnh vực này cũng duy trì đà tăng trưởng tích cực. Giá trị sản xuất tăng từ khoảng 490 tỷ Đài tệ năm 2023 lên khoảng 590 tỷ Đài tệ năm 2025, cho thấy nhu cầu đối với các thiết bị và hệ thống phục vụ sản xuất công nghiệp tiếp tục mở rộng.

Theo ông Lin Chuan-neng, những chuyển động trên cho thấy AI không còn chỉ tạo ra cơ hội cho một số doanh nghiệp công nghệ riêng lẻ, mà đang trở thành động lực tăng trưởng của ngành công nghiệp điện tử Đài Loan. 

Ông dẫn lại chuyến làm việc tại một nhà máy lắp ráp xe điện Đài Loan khoảng một tháng trước. Tại đây, AI đã được đưa vào ngay từ giai đoạn thiết kế để phát triển các mẫu xe mới, trước khi những thiết kế này được chuyển sang quy trình sản xuất thực tế.

Theo ông, trước đây, toàn bộ quá trình từ phát triển sản phẩm đến tổ chức sản xuất có thể kéo dài khoảng 5–6 năm. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI đã làm thay đổi đáng kể cách thức triển khai, trong đó hai dây chuyền sản xuất được tổ chức lại theo phương thức mới, qua đó cải thiện rõ rệt hiệu quả hoạt động.

Tuy nhiên, để khai thác đầy đủ tiềm năng này, ngành công nghiệp điện tử Đài Loan vẫn phải giải quyết những bài toán mới về hạ tầng và khả năng liên kết giữa các tầng công nghệ.

Theo ông Lin Chuan-neng, hệ sinh thái AI có thể được hình dung qua năm lớp, bắt đầu từ nguồn điện, chip bán dẫn, hạ tầng tính toán, các mô hình AI và cuối cùng là lớp ứng dụng.

Một trong những thách thức lớn đối với Đài Loan là bảo đảm nguồn cung điện năng đủ ổn định và hiệu quả để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của hạ tầng AI. 

Bên cạnh đó, vị này cũng lưu ý Đài Loan vẫn cần nâng cao năng lực tổ chức và kết nối toàn bộ chuỗi giá trị từ các hệ thống linh kiện, chip bán dẫn và hạ tầng công nghệ ở các công đoạn thượng nguồn đến nhu cầu với sản phẩm đầu cuối.