Bước khởi đầu cho hành trình dài hạn của thị trường vốn
FTSE Russell ngày 8/10 công bố thị trường chứng khoán Việt Nam đã đáp ứng toàn bộ các tiêu chí chính thức và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Ngày có hiệu lực nâng hạng dự kiến là 21/9/2026, sau khi đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026.
Quỹ ngoại tỷ USD Dragon Capital đánh giá đây là cột mốc quan trọng, ghi nhận thành quả của quá trình cải cách quyết đoán và đồng bộ của Việt Nam, góp phần nâng cao vị thế quốc gia trên bản đồ đầu tư toàn cầu.
Chỉ trong thời gian ngắn, các cơ quan quản lý của Việt Nam đã thực hiện các biện pháp cải cách thể chế và hoàn thiện hạ tầng, củng cố khung pháp lý, tiệm cận với tiêu chuẩn quốc tế.
Dù thế, quỹ này nêu nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp chỉ là bước khởi đầu cho hành trình dài hạn của thị trường vốn Việt Nam, hướng đến mục tiêu đạt được vị thế thị trường mới nổi tiên tiến FTSE (FTSE Advanced EM) và thị trường mới nổi MSCI vào năm 2030.
Quyết định nâng hạng được công bố trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế thuộc nhóm cao nhất thế giới: GDP 9 tháng đạt 7,85%, riêng quý III tăng 8,23%. Dựa trên đà tăng trưởng vĩ mô tích cực, Dragon Capital dự báo lợi nhuận doanh nghiệp tăng 21% trong năm nay và tiếp tục tăng 17% trong năm sau.
Từ đầu năm đến nay, VN-Index tăng 28,3% (tính theo USD) với giá trị giao dịch bình quân trên 2 tỷ USD mỗi ngày. Với nền tảng vững chắc và động lực mới từ việc nâng hạng, thị trường Việt Nam được kỳ vọng bước vào giai đoạn tăng tốc mới, được củng cố bởi nhiều đợt chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) lớn với quy mô dự kiến hơn 40 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2028.
Nhiều quỹ ngoại đánh giá tích cực với thông tin chứng khoán được nâng hạng (Ảnh: Đăng Đức).
Một số vấn đề cần được cải thiện
Quỹ ngoại tỷ USD VinaCapital tin rằng cơ quan quản lý thị trường tại Việt Nam có thể chủ động đưa ra giải pháp, giúp Việt Nam được nâng hạng vào tháng 9/2026 theo kế hoạch.
Đánh giá cao sự nỗ lực của Việt Nam, quỹ này nhìn nhận 3 năm qua, thị trường chứng khoán đã chứng kiến dòng vốn nước ngoài rút ròng đáng kể, lên tới 8,5 tỷ USD. Nhưng việc nâng hạng lần này sẽ là một bước ngoặt, mở ra cơ hội để thị trường thu hút dòng vốn ngoại từ các quỹ đầu tư tập trung vào nhóm thị trường mới nổi.
Cũng cho rằng nâng hạng không phải là mục tiêu cuối cùng mà là một bước khởi đầu mới, VinaCapital cho rằng còn nhiều yêu cầu và thách thức cấp thiết cho sự phát triển tiếp theo để tiến tới mục tiêu mở rộng quy mô thị trường chứng khoán Việt đạt mức 120% GDP vào năm 2030, so với mức hiện tại là 75% GDP.
Tuy nhiên, quỹ này chỉ ra thách thức nằm ở việc duy trì và củng cố vị thế trong dài hạn. Việt Nam cần thực hiện thêm các cải cách toàn diện nhằm tăng chiều sâu, hiện đại hóa và quá trình phát triển bền vững của thị trường vốn.
Một trong số đó là nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài - một trong những bước quan trọng để nâng cao khả năng tiếp cận thị trường. Việc xây dựng khung pháp lý cho các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá cũng đóng vai trò thiết yếu, giúp các nhà đầu tư tổ chức dài hạn quản lý hiệu quả hơn rủi ro tiền tệ khi đầu tư vào các thị trường mới nổi.
Bên cạnh đó, các vấn đề như thiếu báo cáo chi tiết bằng tiếng Anh và chuẩn hóa dữ liệu thị trường cũng cần được cải thiện để giúp nâng cao mức độ quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài.
Ngoài ra, thị trường cần đa dạng hóa ngành và có thêm nhiều đợt IPO chất lượng cao. Hiện tại, thị trường vẫn phụ thuộc rất nhiều vào hai ngành chủ chốt là tài chính (37%) và bất động sản (19%). Cơ cấu ngành đa dạng hơn sẽ giúp thị trường phản ánh tốt nền kinh tế nói chung và giảm sự phụ thuộc quá mức vào 2 ngành trên.
Ở một phương diện khác, "cá mập" ngoại trên tin rằng làn sóng IPO sắp tới sẽ thúc đẩy vốn hóa thị trường và giúp cân bằng lại cơ cấu ngành của thị trường chứng khoán. Về lâu dài, một thị trường đa dạng sẽ thúc đẩy tăng trưởng bền vững, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ sự phát triển liên tục của thị trường vốn.
