Chứng khoán tăng gần 41% một năm, vì sao nhiều người vẫn thua lỗ?

Fmarket, đối tác chiến lược đang phân phối gần 50 sản phẩm quỹ mở của các công ty quản lý quỹ hàng đầu Việt Nam, vừa công bố báo cáo hiệu suất thị trường quỹ mở năm 2025 và dự báo 2026.

Chứng khoán lập đỉnh nhưng không ít nhà đầu tư vẫn thua lỗ

Chỉ số VN-Index đang giằng co quanh mốc 1.900 điểm trong giai đoạn giữa tháng 1-2026. Xét trong vòng một năm 2025, VN-Index cũng đã tăng tổng cộng gần 41%. Tuy nhiên phía sau những bứt phá ấn tượng của chỉ số là một bức tranh phân hóa sâu sắc, đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt với nhà đầu tư cá nhân.

Bởi mặc dù VN-Index liên tục lập đỉnh lịch sử, đà tăng của thị trường lại tập trung chủ yếu vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30. Trong khi hơn 46% số cổ phiếu trên thị trường ghi nhận kết quả đầu tư âm.

Ngay cả cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt cũng trải qua các nhịp điều chỉnh kéo dài do tác động của lãi suất, yếu tố vĩ mô và sự dịch chuyển dòng tiền.

Thực tế nếu loại trừ nhóm cổ phiếu nhà "họ Vin", VN-Index chỉ tăng khoảng 10,6%, phần lớn nhà đầu tư không hưởng lợi tương xứng từ mức tăng của chỉ số.

Diễn biến bất ngờ của nhiều cổ phiếu trong năm qua cũng cho thấy rằng một doanh nghiệp chất lượng không đồng nghĩa với cơ hội đầu tư hiệu quả tại mọi thời điểm.

"Cá mập" làm ăn ra sao?

Theo dữ liệu từ Fmarket, nhiều quỹ cổ phiếu do nhà đầu tư nhạy bén và chuyên nghiệp vận hành ghi nhận được mức sinh lời ấn tượng trong năm qua với lợi nhuận trên 30%, tiêu biểu như: BVFED (+37%), DCDS (+33%) và MAGEF (+31%). 

Ngoài ra, danh sách các quỹ có lợi nhuận tốt hàng đầu còn có UVEEF, BMFF, VCBF-BCF, MBVF, TCGF, EVESG, MAFEQI.

Thay vì chạy theo các nhịp tăng ngắn hạn mang tính cục bộ, các quỹ bền bỉ tích lũy cổ phiếu của những doanh nghiệp đầu ngành, ưu tiên quản trị rủi ro và duy trì cấu trúc danh mục. 

Chiến lược này có thể khiến hiệu suất thấp hơn VN-Index trong một số giai đoạn, nhưng bảo toàn cấu trúc danh mục và tích lũy tài sản chất lượng, tối ưu hiệu quả đầu tư khi thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng rộng hơn.

Dữ liệu trong giai đoạn 5 năm cho thấy nhóm quỹ có hiệu suất cao nhất đạt mức lợi nhuận bình quân 15-22%/năm. Dẫn đầu với những tên tuổi nổi bật: VINACAPITAL-VESAF, DCDS, SSI-SCA, BVFED, MAGEF hay VCBF-BCF.

"Bản chất của đầu tư quỹ mở là một chiến lược phân bổ tài sản trung và dài hạn, phát huy hiệu quả rõ rệt khi nhà đầu tư duy trì thời gian nắm giữ đủ dài, hoặc thời gian lý tưởng là xuyên suốt ít nhất một chu kỳ kinh tế", chuyên gia của Fmarket nhận định.

Bước sang năm 2026, nền tảng vĩ mô của Việt Nam được dự báo đón nhiều thuận lợi, với tăng trưởng GDP duy trì ở mức cao trong khu vực. 

Dù nhóm vốn hóa lớn có P/E (giá thị trường so với giá trị thu nhập cổ phiếu) cao đang chiếm tỉ trọng lớn trong chỉ số, phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn giao dịch ở vùng định giá thấp đến trung bình.

Theo SSI, mặt bằng định giá thị trường hiện ở vùng hấp dẫn, với P/E dự phóng 2025-2026 khoảng 13,9x và 12x, thấp hơn trung bình 10 năm và vẫn hợp lý so với khu vực, phản ánh thị trường đang bước vào giai đoạn đầu của chu kỳ tăng trưởng bền vững.

Do đó các chuyên gia cho rằng bền bỉ tích lũy, phân bổ đa dạng và duy trì kỷ luật đầu tư được xem là chiến lược tiếp cận phù hợp để chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.