Thực hiện Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/01/2026 của Chính phủ và chỉ đạo của Bộ Tài chính về triển khai Sàn giao dịch các-bon tại Việt Nam, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã chỉ đạo Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện các điều kiện cần thiết để đưa Sàn giao dịch các-bon trong nước vào vận hành chính thức.
Đến nay, các nội dung chuẩn bị về khuôn khổ pháp lý, quy chế nghiệp vụ, hàng hóa giao dịch, hạ tầng công nghệ thông tin, cơ chế thanh toán cơ bản hoàn tất, bảo đảm sẵn sàng cho việc vận hành thị trường theo đúng lộ trình đã được phê duyệt.
Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và quy chế nghiệp vụ
Thực hiện nhiệm vụ được giao tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư hướng dẫn về giám sát giao dịch trên sàn giao dịch các-bon và chế độ báo cáo của Sở Giao dịch chứng khoán khoán và Tổng Công ty lưu ký và bừ trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC). Theo quy định tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, UBCKNN đã chỉ đạo VNX, HNX và VSDC xây dựng, ban hành các quy chế nghiệp vụ phục vụ vận hành sàn giao dịch.
Nhìn chung, hệ thống văn bản và quy chế nghiệp vụ phục vụ hoạt động của sàn giao dịch các-bon trong nước đã được hoàn thiện, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý và nghiệp vụ để tổ chức vận hành sàn.
Hàng hóa giao dịch và hệ thống đăng ký quốc gia
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 09/02/2026 phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm giai đoạn 2025 – 2026. Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện phân bổ thí điểm hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở.
Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT ngày 13/02/2026 Quy định quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, tạo cơ sở cho việc quản lý và giao dịch hàng hóa trên sàn giao dịch.
Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Mội trường , VNX, HNX, VSDC đã ký Biên bản phối hợp giữa các bên nhằm thống nhất quy trình trao đổi dữ liệu, đối soát thông tin và xử lý sự cố trong quá trình vận hành.
Sẵn sàng hạ tầng công nghệ thông tin
Hệ thống giao dịch tại HNX, hệ thống lưu ký và thanh toán tại VSDC và Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon đã được hoàn thiện, kết nối đồng bộ và tổ chức kiểm thử toàn thị trường.
Trong tháng 5 và tháng 6/2026, các đơn vị đã tổ chức kiểm thử nội bộ và kiểm thử toàn thị trường với sự tham gia của các thành viên liên quan. Kết quả cho thấy việc kết nối giữa Hệ thống đăng ký quốc gia, hệ thống giao dịch và hệ thống lưu ký, thanh toán được thực hiện ổn định; các quy trình nghiệp vụ và trao đổi dữ liệu đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành thực tế.
Hoàn thiện cơ chế thanh toán và công tác chuẩn bị thị trường
UBCKNN đã hoàn thành việc lựa chọn ngân hàng thanh toán phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch các-bon trong nước theo quy định tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu về năng lực tài chính, kỹ thuật và nghiệp vụ.
Song song với đó, các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã phối hợp tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo và chương trình tập huấn nhằm phổ biến quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ và cơ chế vận hành thị trường cho các tổ chức, cá nhân tham gia, góp phần nâng cao nhận thức và bảo đảm sự sẵn sàng của các chủ thể trên thị trường.
Sẵn sàng khai trương và vận hành chính thức
Trên cơ sở các điều kiện vận hành đã được hoàn thiện, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch các-bon trong nước vào ngày 29/6/2026.
Việc đưa Sàn giao dịch các-bon trong nước vào vận hành chính thức là dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam; góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế các-bon thấp và tạo thêm công cụ thị trường hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.
