Tại thị trấn Tona, vùng Catalonia (phía Đông Bắc Tây Ban Nha), một hợp tác xã tên La Tonenca đã thuê mái của nhà thờ địa phương, lắp 45 tấm pin mặt trời. Toàn bộ điện tạo ra được bán vào lưới điện quốc gia. 10 hộ gia đình trong hợp tác xã, trong đó 7 hộ thuộc diện khó khăn, được hưởng điện giá rẻ, tiền điện giảm đến 80%.
Tây Ban Nha là một trong những quốc gia có nhiều nắng nhất châu Âu, với khoảng 3.000 giờ nắng mỗi năm. Mọi người đều biết lắp pin mặt trời là tiết kiệm, nhưng có một vấn đề: 65,3% dân số nước này sống trong các tòa chung cư.
Họ không có mái nhà riêng để lắp pin. Họ thuê nhà, hoặc sống trong căn hộ chung cư mà mái nhà là của chung.
Việc lắp đặt hệ thống riêng gần như không khả thi.
Để người dân chung cư cũng được hưởng lợi từ năng lượng mặt trời, tại thị trấn Taradell, cũng ở vùng Catalan, 4 nhà hoạt động môi trường đã thành lập hợp tác xã Taradell Sostenible.
Hợp tác xã ký hợp đồng thuê mái của các tòa nhà công cộng (trường học, nhà văn hóa, nhà thờ) hoặc tư nhân và lắp pin mặt trời, cung cấp điện giá rẻ cho hơn 100 hộ gia đình.
Điện tạo ra được đưa vào lưới điện quốc gia. Các thành viên hợp tác xã sẽ được giảm trực tiếp vào hóa đơn tiền điện hàng tháng.
Ở Taradell, phí gia nhập hợp tác xã là 100 euro. Nhưng với những hộ khó khăn, mức phí chỉ còn 25 euro. Họ vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi như các thành viên khác.
Hợp tác xã hoạt động phi lợi nhuận. 100% lợi nhuận được tái đầu tư để mở rộng hệ thống và hỗ trợ thêm nhiều hộ nghèo hơn.
Phong trào hợp tác xã năng lượng đang bùng nổ khắp Tây Ban Nha. Ở Caldes de Montbui, một thị trấn có 18.600 dân, chính quyền đã khởi động một cộng đồng năng lượng với 18 hệ thống pin mặt trời được chia sẻ cho 300 gia đình, chiếm 5% dân số toàn thị trấn.
Các gia đình tham gia tiết kiệm 300-400 euro mỗi năm. Riêng tòa thị chính tiết kiệm 1 triệu kWh điện, tương đương 175.000 euro, để tái đầu tư cho các chính sách công.
Ở Torreblanca, một trong những quận nghèo nhất thành phố Seville, pin mặt trời được lắp trên mái hai trường tiểu học, vừa phục vụ nhà trường vừa giảm chi phí điện cho các hộ gia đình lân cận.
Tại những hòn đảo xa xôi ngoài khơi Đại Tây Dương, các máy phát điện diesel đắt đỏ đang được thay thế bằng pin mặt trời cộng đồng, cung cấp điện ổn định cho người già và các hộ dân dễ bị tổn thương.
Sự bùng nổ này không phải ngẫu nhiên. Từ năm 2018, Tây Ban Nha đã xóa bỏ "thuế mặt trời", loại thuế đánh vào các hộ tự sản xuất điện vốn bị các tập đoàn điện lực lớn cho là cạnh tranh không lành mạnh. Sau khi bãi bỏ thuế, lượng điện mặt trời lắp đặt tăng gấp 17 lần.
Mirna Hernandez là một bà mẹ 5 con. Công việc của chhồng bà không ổn định, thu nhập bấp bênh. Mỗi tháng, hóa đơn tiền điện từng là nỗi ám ảnh. Giờ đây, sau khi tham gia hợp tác xã La Tonenca, hóa đơn điện của gia đình bà giảm đến mức bà có thể dành tiền cho những việc khác.
"Tôi thực sự hạnh phúc vì giờ đây có thể trụ được đến cuối tháng", bà nói. Câu nói này phản ánh tác động thực tế của mô hình hợp tác xã năng lượng ở Tây Ban Nha.
Không chỉ giải quyết bài toán năng lượng, mô hình này còn giải quyết vấn đề xã hội: người nghèo được tiếp cận điện sạch với chi phí thấp, người thuê nhà không còn cảm giác bị bỏ lại phía sau trong cuộc cách mạng xanh.
Theo CGTN
