Hơn cả một cảng biển… Đó là tầm vóc chiến lược quốc gia
Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và đánh dấu cột mốc 31 năm thành lập Tổng công ty Hàng hải Việt Nam - VIMC (29/4/1995 - 29/4/2026), ngày 29/4/2026, UBND TP.HCM đã tổ chức Lễ trao quyết định chấp thuận nhà đầu tư cho Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
Dự án trọng điểm này sẽ do tổ hợp nhà đầu tư gồm VIMC, Cảng Sài Gòn và hãng tàu MSC triển khai (trong đó VIMC là đơn vị đứng đầu), với tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 128.873 tỷ đồng.
“Đây là sự kiện mang tính bước ngoặt mà tổ hợp nhà đầu tư đã kiên trì chuẩn bị, chờ đợi trong suốt những năm tháng qua. Quyết định này không chỉ là một văn bản pháp lý, mà là sứ mệnh chiến lươc, là sự tin tưởng mà Đảng, Nhà nước và TP.HCM giao phó cho chúng tôi - những người làm nghề hàng hải - để hiện thực hóa khát vọng chinh phục biển cả của dân tộc”, ông Nguyễn Cảnh Tĩnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT VIMC chia sẻ.
Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được quy hoạch tại cù lao Gò Con Chó (huyện Cần Giờ cũ - TP.HCM) với tổng diện tích khoảng 571 ha (bao gồm cả phần đất và mặt nước), có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải đến 250.000 DWT (tương đương 24.000 TEU), công suất thiết kế xấp xỉ 17 triệu TEU mỗi năm. Tổng mức đầu tư của dự án ước tính từ 128.000 đến 128.873 tỷ đồng.
Khác với chiến lược phát triển từng bước, từ “cảng cửa ngõ” đến “cảng cửa ngõ trung chuyển quốc tế” của cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải (TP.HCM) hay Lạch Huyện (Hải Phòng), Cảng Cần Giờ được vạch ra định hướng rõ ràng hơn - hướng tới hình thành một trung tâm trung chuyển container quốc tế quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh với các cảng hàng đầu trong khu vực như Singapore và Malaysia - hai trung tâm trung chuyển lớn nhất Đông Nam Á, vốn đang xử lý lượng hàng hoá mà đáng lẽ Việt Nam có thể thu hút về phần mình.
Kiên định với mục tiêu chiến lược, nghị quyết chiến lược, đối tác chiến lược
Tham gia đầu tư với tỷ lệ vốn góp 36% (tương đương gần 13.918 tỷ đồng), tại dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, VIMC thêm một lần khẳng định bản lĩnh và vai trò tiên phong trong việc hiện thực hóa các định hướng lớn về phát triển kinh tế biển.
Cần phải nói rằng, năm 2021 - thời điểm VIMC đề xuất mô hình cảng trung chuyển quốc tế tại Cần Giờ là lúc Việt Nam và nền kinh tế toàn cầu đang trải qua tác động nghiêm trọng của đại dịch Covid-19.
Vượt lên những thách thức đó, bằng kinh nghiệm dày dặn của doanh nghiệp đầu tàu của ngành hàng hải Việt Nam, sở hữu mạng lưới 17 cảng biển lớn trên toàn quốc (Cảng Hải Phòng, Cảng Đà Nẵng, Cảng Sài Gòn… và cụm cảng tại khu vực Cái Mép - Thị Vải: CMIT, SSIT, SP-PSA), VIMC đã chủ động tiếp cận MSC để thiết lập tầm nhìn chiến lược và đạt được những kết quả hợp tác quan trọng.
Ngày 4/11/2021, tại Cộng hòa Pháp, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ, VIMC và Công ty CP Cảng Sài Gòn ký thỏa thuận khung hợp tác với MSC và TiL, đặt nền tảng hợp tác đầu tư dự án, thể hiện bước đi chủ động trong liên kết với đối tác hàng hải hàng đầu thế giới.
Ngày 6/4/2023, hồ sơ đề xuất dự án được gửi tới Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính). Trong hơn 21 tháng thẩm định, VIMC và Cảng Sài Gòn đã tích cực phối hợp, hoàn thiện hồ sơ. Trên cơ sở đó, ngày 16/01/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 148/QĐ-TTg chấp thuận chủ trương đầu tư.
Ngày 11/4/2026, UBND TP.HCM chấp thuận liên danh nhà đầu tư do VIMC đứng đầu với tổng mức đầu tư khoảng 128.873 tỷ đồng, đánh dấu việc hoàn tất công tác chuẩn bị, đưa dự án bước vào giai đoạn triển khai.
Lãnh đạo VIMC khẳng định: Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ không phải là dự án một sớm một chiều mà là công trình được Tổng công ty theo đuổi nhiều năm, được nghiên cứu bài bản, thận trọng, kỹ lưỡng.
“Không chỉ dựa trên sức mạnh nội lực, dự án được triển khai, chúng tôi còn có sự đồng hành của đối tác tin cậy là MSC hãng tàu container lớn nhất thế giới, chiếm hơn 20% thị phần toàn cầu, với mạng lưới kết nối trên 500 cảng tại 155 quốc gia.
Thông qua TiL, MSC tham gia khai thác nhiều cảng container quốc tế, hình thành hệ sinh thái logistics khép kín từ vận tải, khai thác cảng đến dịch vụ hậu cần.
Sự kết hợp giữa doanh nghiệp nhà nước đầu ngành của Việt Nam và tập đoàn vận tải biển hàng đầu thế giới tạo nền tảng vững chắc để bảo đảm nguồn hàng, nâng cao hiệu quả khai thác và tăng cường khả năng kết nối trực tiếp với mạng lưới hàng hải toàn cầu. Chúng tôi tự tin vào nội lực và kinh nghiệm thực tiễn để thực hiện dự án này”, ông Nguyễn Cảnh Tĩnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT VIMC nhìn nhận.
Cũng theo lãnh đạo VIMC, thực hiện tinh thần Nghị quyết Đai hội Đảng lần thứ XIV và Nghị quyết số 79 của Bô Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước, VIMC Ý thức rõ: Doanh nghiệp nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo trong kiến tạo hạ tầng chiến lược quốc gia. Viêc đầu tư vào Cần Giờ chính là thưc hiện "mệnh lệnh của đất nước" - đưa Việt Nam vươn ra biển lớn bằng chính nội lực và sự hợp tác quốc tế mang tầm vóc lớn.
Kỳ vọng “bàn đạp tăng trưởng” xanh và bền vững
Không phải ngẫu nhiên Cần Giờ được kỳ vọng trở thành cảng trung chuyển quốc tế hàng đầu trong khu vực ngay từ khi hoàn thành giai đoạn I (đến năm 2030).
Theo đánh giá, khu vực Cần Giờ sở hữu nhiều lợi thế, hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển cảng cửa ngõ quốc gia và trung chuyển quốc tế khi vị trí tiếp giáp Biển Đông, nằm gần các tuyến hàng hải quốc tế trục Đông - Tây, tàu mẹ có thể ghé cảng mà không phải đi sâu vào nội địa, giảm chi phí,thời gian hành trình.
Khu vực Cần Giờ cũng sở hữu điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển cảng nước sâu, cho phép tiếp nhận các siêu tàu container lên tới 250.000 DWT - yếu tố then chốt đối với một cảng trung chuyển quốc tế.
Khi đi vào khai thác, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ có thể đóng góp từ 34.000 - 40.000 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động trong các lĩnh vực xây dựng, khai thác cảng và dịch vụ liên quan.
Công trình sẽ góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao; đóng vai trò hạt nhân thúc đẩy hình thành hệ sinh thái logistics - công nghiệp - dịch vụ tài chính tại khu vực phía Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển TP.HCM trở thành trung tâm tài chính và thương mại tầm cỡ khu vực.
Theo Tổng giám đốc VIMC Lê Anh Sơn, Cảng Cần Giờ được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế, cạnh tranh với các cảng quốc tế, không cạnh tranh trực tiếp với các cảng tại khu vực Cái Mép - Thị Vải.
Cần Giờ và Cái Mép - Thị Vải là hai mắt xích không thể tách rời trong một hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh. Cảng Cần Giờ đóng vai trò là cảng trung chuyển quốc tế, thu hút các tàu mẹ có tải trọng lớn nhất thế giới. Trong khi đó, Cái Mép - Thị Vải tiếp tục phát triển thế mạnh về cảng cửa ngõ và hậu cần.
Sự kết hợp này tạo ra lợi thế quy mô chưa từng có. Thay vì các hãng tàu lớn phải cân nhắc chọn một trong hai, họ giờ đây nhìn thấy một trung tâm hàng hải khổng lồ với đầy đủ dịch vụ, từ trung chuyển quốc tế đến xuất nhập khẩu hàng hóa nội địa, tối ưu hóa chi phí và thời gian.
Phát triển theo hướng bền vững
Cảng Cần Giờ được bố trí tại khu vực ngoài vùng lõi và vùng đệm của Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ, bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về bảo vệ môi trường, được định hướng phát triển theo mô hình “cảng xanh - cảng thông minh”, ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm giảm phát thải khí nhà kính, tối ưu hóa vận hành, tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả quản trị.
Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững của ngành hàng hải toàn cầu, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên.
