Kể từ rạng sáng 31/1, nhiều bộ ngành liên bang không còn được cấp ngân sách, bao gồm các Bộ: Quốc phòng, Giáo dục, Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, An ninh Nội địa, Nhà ở và Phát triển Đô thị, Lao động, Ngoại giao, Giao thông và Tài chính.
Văn phòng Điều hành của Tổng thống và Tòa án Tối cao cũng bị ảnh hưởng. Các cơ quan liên bang còn lại vẫn được phân bổ kinh phí hoạt động.
Các sĩ quan làm nhiệm vụ tại một cuộc biểu tình liên quan đến nhập cư, tại Minneapolis, Minnesota, Mỹ. (Ảnh: Global Press)
Gói ngân sách trị giá 1.200 tỷ USD rơi vào bế tắc sau các vụ việc gây chết người liên quan đến lực lượng Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Đầu tháng này, trong một chiến dịch trấn áp người nhập cư tại Minneapolis, bang Minnesota, các đặc vụ ICE đã bắn chết Alex Pretti và Renee Good.
Sau các sự cố này, các cuộc biểu tình phản đối ICE nổ ra trên diện rộng.
Các nghị sĩ Dân chủ yêu cầu loại bỏ một trong sáu dự luật ngân sách còn lại – dự luật dành cho Bộ An ninh Nội địa và các cơ quan trực thuộc – khỏi gói tài trợ chung, trừ khi văn bản này bao gồm những cải cách sâu rộng đối với hoạt động thực thi luật nhập cư. Trong số các yêu cầu có việc xây dựng bộ quy tắc ứng xử cho đặc vụ ICE và bắt buộc các nhân viên liên bang phải xuất trình giấy tờ nhận dạng khi làm nhiệm vụ.
Thượng nghị sĩ Dân chủ bang Washington Patty Murray cho rằng ICE và Cơ quan Hải quan & Bảo vệ Biên giới Mỹ “mất kiểm soát”. Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries cũng tuyên bố đảng Dân chủ đang thúc đẩy “những thay đổi mang tính bước ngoặt tại Bộ An ninh Nội địa”.
Thượng viện Mỹ thông qua gói ngân sách gồm năm dự luật vào tối 30/1. Tuy nhiên, văn bản này vẫn cần được Hạ viện phê chuẩn lại trước khi có hiệu lực pháp luật. Do các nghị sĩ Hạ viện chưa quay lại làm việc cho đến tối 2/2, nên tình trạng đóng cửa một phần của chính phủ sẽ kéo dài ít nhất đến thời điểm đó.
Mùa thu năm ngoái, chính phủ Mỹ từng trải qua lần đóng cửa dài nhất trong lịch sử, khoảng 43 ngày. Cuộc khủng hoảng khi đó chỉ kết thúc vào giữa tháng 11, sau khi Hạ viện thông qua dự luật tài trợ chính phủ đến ngày 30/1/2026.
Nguyên nhân bế tắc lúc bấy giờ là tranh cãi về việc gia hạn các khoản tín dụng thuế y tế theo Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng (Obamacare), mà đảng Dân chủ muốn kéo dài sang năm tiếp theo. Cuối cùng, tám thượng nghị sĩ Dân chủ phá thế bế tắc khi bỏ phiếu cùng phe Cộng hòa, động thái khiến họ vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ chính các đồng nghiệp trong đảng.
