Hiện nay, trong bối cảnh thế giới đầy rẫy xung đột và cạnh tranh địa chính trị, lệnh cấm xuất khẩu công nghệ ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, đây không phải là hiện tượng mới bởi lịch sử đã chứng minh rằng lệnh cấm xuất khẩu công nghệ máy tính từng xảy ra và một trong những ví dụ tiêu biểu là lệnh cấm xuất khẩu máy tính Apple Power Macintosh G4 vào năm 1999.
Chiếc Power Macintosh G4 xuất hiện tại World PC Expo gần Tokyo vào năm 1999
ẢNH: REUTERS
Theo Tom's Hardware, mùa hè năm 1999, chính phủ Mỹ đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu đối với dòng máy tính để bàn Power Mac G4 mà Apple mới ra mắt. Với khả năng thực hiện hơn 1 tỉ phép tính mỗi giây (hay GFLOPS), những chiếc máy tính này được coi là "vũ khí" và bị cấm xuất khẩu sang 50 quốc gia. Mặc dù Apple muốn dỡ bỏ các hạn chế này, Steve Jobs khi đó là CEO tạm quyền đã tận dụng tình huống để thực hiện một chiến lược marketing độc đáo.
Trong một đoạn video quảng cáo dài 30 giây, Jobs đã khéo léo nhấn mạnh rằng "Lần đầu tiên trong lịch sử, một máy tính cá nhân được chính phủ Mỹ xếp vào loại vũ khí". Giọng thuyết minh kết hợp với nhạc nền từ bộ phim chiến tranh kinh điển The Great Escape đã tạo nên một ấn tượng mạnh mẽ. Jobs không bỏ lỡ cơ hội để chỉ trích Intel, kết thúc bằng câu nói: "Còn về máy tính Pentium, chúng vô hại".
Nhờ đâu lệnh cấm xuất khẩu Apple Power Mac G4 được gỡ bỏ?
Những chiếc Power Mac G4 đầu tiên, có tên mã là Yikes!, thực sự sở hữu sức mạnh tính toán vượt trội vào thời điểm đó khi được quảng cáo là có hiệu năng gấp đôi so với các thế hệ G3 tiền nhiệm và gấp ba lần so với máy tính Pentium III. Theo định nghĩa của chính phủ Mỹ năm 1999, phiên bản 400 MHz của G4 được xem là một "siêu máy tính".
Đặc biệt, phiên bản 400 MHz chỉ là mẫu cơ bản của G4, vì vậy không ngạc nhiên khi các phiên bản nhanh hơn 450 MHz và 500 MHz cũng không thể xuất khẩu sang các quốc gia nằm trong danh sách kiểm soát. Tuy nhiên, vào tháng 1.2000, chính quyền Tổng thống Bill Clinton đã nâng ngưỡng gigaflop cho việc kiểm soát xuất khẩu, cho phép Apple bắt đầu xuất khẩu G4 không hạn chế.
Hiện nay, các tranh cãi về xuất khẩu công nghệ lại nổi lên, đặc biệt xoay quanh phiên bản mới của mô hình trí tuệ nhân tạo Anthropic Claude mang tên Fable. Các lệnh cấm phần cứng, như trường hợp GPU của Nvidia, cũng thu hút sự chú ý. Ngoài ra, chính phủ các quốc gia phương Tây cũng đang tìm cách hạn chế xuất khẩu các công cụ bán dẫn và phần mềm sang các quốc gia như Nga, Trung Quốc, Iran và Triều Tiên.
//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } if (window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden)) { if (!laNuocNgoai) { (function (w, q) { w[q] = w[q] || []; w[q].push(["_mgc.load"]); })(window, "_mgq"); } } (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; // chỉ chạy khi laNuocNgoai true var containerSelector = 'div.detail-cmain'; var root = document.querySelector(containerSelector); if (!root) return; // Thu thập figure + p (p không nằm trong figure) var figures = Array.from(root.querySelectorAll('figure')); var paragraphs = Array.from(root.querySelectorAll('p')).filter(function(p){ return !p.closest('figure'); }); var elements = figures.concat(paragraphs); // NodeList vốn đã theo DOM order => không cần sort if (!elements.length) return; var target = elements[Math.floor(elements.length / 2)]; // giữa bài if (!target || !target.parentNode) return; var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = 'taboola-mid-article-widget'; target.parentNode.insertBefore(newDiv, target.nextSibling); window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); })();
