Chìa khoá gỡ vướng hơn 3.300 dự án bất động sản

Quốc hội vừa ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 quy định cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026. Nghị quyết này vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khoá XVI.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) khẳng định, động thái này diễn ra trong bối cảnh thực tiễn cho thấy quy mô các dự án vướng mắc rất lớn. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến ngày 30/3/2025, cả nước có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng diện tích lên tới 198.428 ha và tổng mức đầu tư 3.352.946 tỷ đồng.

Trong số này, các bộ, ngành và địa phương đã xử lý theo thẩm quyền được 1.022 dự án với quy mô 52.790 ha đất, tương ứng tổng mức đầu tư 804.953 tỷ đồng. 129 dự án đã được Chính phủ ban hành nghị quyết tháo gỡ.

Ngoài ra, có 1.814 dự án thuộc thẩm quyền địa phương đang được tập trung xử lý. Đồng thời, còn 1.524 dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội đang được nghiên cứu cơ chế chính sách để tháo gỡ. Tổng mức đầu tư của các dự án này khoảng 2,5 triệu tỷ đồng. Đây chính là nhóm đối tượng trọng tâm mà Nghị quyết 29 hướng tới để giải cứu.

Ông Lê Hoàng Châu kỳ vọng, Nghị quyết 29 không chỉ đơn thuần là tháo gỡ vướng mắc cho hàng ngàn dự án, mà còn là hành động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp. Khi hàng triệu tỷ đồng vốn hóa được giải phóng, nó sẽ tạo ra cú hích trực tiếp vào tăng trưởng GDP và ổn định thị trường bất động sản.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo Nghị định hướng dẫn (hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định) là tinh thần cắt giảm thủ tục hành chính. Theo đó, các quy trình xử lý được thiết kế theo hướng rút ngắn tối đa thời gian. Thậm chí, có những khâu xử lý hồ sơ chỉ giới hạn trong vòng 5 ngày làm việc. Dự thảo cũng quy định rõ trình tự điều chỉnh đối với các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp sai quy định trước đây - một trong những nút thắt khó gỡ nhất tại các dự án tồn đọng.

Đặc biệt, cơ chế thực hiện đồng thời nhiều thủ tục được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí tuân thủ. Việc xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung cũng được làm rõ trên cơ sở giá đất tại thời điểm được phép điều chỉnh, giúp minh bạch hóa dòng tiền và trách nhiệm của chủ đầu tư.

Nghị quyết số 29 cùng với Nghị định hướng dẫn của Chính phủ sắp ban hành được kỳ vọng sẽ trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho khoảng 3.338 dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội và các dự án thuộc thẩm quyền địa phương đang xử lý.

“Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là bước khơi thông nguồn lực đất đai và nguồn lực đầu tư với quy mô hàng triệu tỷ đồng đang bị “đắp chiếu”, lãng phí trong nhiều năm qua. Qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo”, ông Châu nói.

Tuy nhiên, ông Châu cũng lưu ý rằng, bên cạnh việc ban hành văn bản, yếu tố then chốt vẫn nằm ở khâu thực thi tại địa phương. Dự thảo Nghị định đặt ra yêu cầu rất chặt chẽ về trách nhiệm rà soát pháp lý, xác định giá đất và kiểm soát rủi ro. Chính quyền các cấp cần phải bản lĩnh và quyết liệt để vừa tháo gỡ được khó khăn cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo không hợp thức hóa các sai phạm mang tính cố ý hoặc để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách.