Trong giới khởi nghiệp công nghệ, nhà sáng lập 40 tuổi Zhang Tao của Pudu Robotics đang trở thành cái tên thu hút sự chú ý. Startup này đã bàn giao đến 100.000 robot ra 80 quốc gia và đã hoàn thành xong nhà máy với công suất 100.000 robot mỗi năm.
Những con số biết nói
Là người gốc Tứ Xuyên, ông Zhang tốt nghiệp ngành kỹ thuật cơ khí và hàng không vũ trụ tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông (HKUST). Trong những ngày còn là sinh viên, ông đã thực hiện nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo (AI), robot, cũng như thị giác máy tính và đồ họa, đồng thời tham gia nhiều cuộc thi robot khác nhau. Hiện nay, ông sở hữu hơn 350 bằng sáng chế về robot và có 4 bài báo khoa học đứng tên mình.
Ý tưởng thành lập Pudu Robotics của Zhang Tao nảy sinh vào đầu năm 2016 sau một tình huống trớ trêu: một thực khách mắng nhiếc nhân viên phục vụ suốt 30 phút vì đưa nhầm món. Với Zhang, nếu công việc nặng nhọc và lặp đi lặp lại như việc bưng bê được thay thế bằng máy móc, những xung đột như vậy sẽ biến mất.
Khảo sát thực tế cho thấy, một nhân viên phục vụ tại Trung Quốc phải di chuyển trung bình hơn 200 lượt mỗi ngày. Với quy mô thị trường F&B Trung Quốc đã vượt ngưỡng 4.000 tỷ nhân dân tệ (tương đương 575 tỷ USD), Zhang tính toán rằng thị trường robot phục vụ có tiềm năng đạt mức 100 tỷ nhân dân tệ.
"Tôi đã thực hiện một phân tích đơn giản. Các hình dạng của robot gia đình như máy hút bụi, máy lau nhà đã cố định, và robot công nghiệp cũng tuân theo các thiết kế đã định sẵn. Nhưng với robot dịch vụ thương mại, không ai biết chúng nên có hình dạng thế nào, nên làm gì, hay nên được thiết kế ra sao. Nói cách khác, chưa có tiêu chuẩn chung và đó là một cơ hội khổng lồ”, ông Zhang nói.
Năm 2017, Pudu Robotics tung ra robot đầu tiên mang tên PuduBot. Đây là robot đầu tiên trong ngành có khả năng mang nhiều khay thức ăn. Sản phẩm được đón nhận nồng nhiệt và nhận được sự công nhận rộng rãi của thị trường, giúp công ty có chỗ đứng vững chắc trong ngành.
Đến đầu năm 2019, Pudu Robotics đã hợp tác với các chuỗi F&B nổi tiếng như Haidilao để sử dụng robot giao hàng thương mại phục vụ bữa ăn. Thành công của các mối hợp tác này đã giúp công ty tiến bước vững chắc trong quá trình phát triển.
Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự giúp Pudu Robotics bứt phá lại đến từ cuộc khủng hoảng Covid-19.
Vào ngày đầu tiên của Tết Nguyên đán năm 2020, thay vì nghỉ lễ, Zhang và các cộng sự đã triển khai hơn 300 robot hỗ trợ không tiếp xúc cho các bệnh viện tại Thâm Quyến và Hàng Châu. Cú hích truyền thông từ việc robot tham gia tuyến đầu chống dịch đã mở ra làn sóng đơn hàng khổng lồ, đưa Pudu từ một startup nội địa trở thành doanh nghiệp quốc tế.
Vào cuối năm 2021, Pudu Robotics đa dạng hóa bằng cách ra mắt robot làm sạch thương mại đầu tiên. Vào tháng 5 năm 2024, công ty ra mắt mẫu robot giao hàng công nghiệp đầu tiên, PUDU T300. Đến lúc đó, các dòng sản phẩm của công ty đã bao phủ từ giao hàng dịch vụ, làm sạch chuyên nghiệp đến giao hàng công nghiệp.
Sau gần một thập kỷ, Pudu Robotics không còn chỉ là một đơn vị sản xuất thiết bị bưng bê. Tính đến nay, công ty đã bàn giao hơn 100.000 robot tại hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đáng chú ý, mảng thị trường nước ngoài hiện chiếm tới hơn 80% tổng doanh thu của doanh nghiệp.
Sự tăng trưởng thần tốc này đã thu hút các "ông lớn" như Meituan, Tencent và HongShan Capital đổ vốn liên tục hàng năm. Sau vòng gọi vốn vào tháng 5/2023, định giá của Pudu Robotics chính thức vượt ngưỡng 1 tỷ USD, ghi danh vào hàng ngũ các kỳ lân công nghệ (unicorn).
Để chuẩn bị cho giai đoạn bùng nổ tiếp theo, tháng 8/2024, Pudu đã hoàn tất nhà máy tại Giang Tô với công suất lên tới 100.000 robot mỗi năm. Zhang Tao tiết lộ, doanh số của công ty trong năm 2025 đã duy trì mức tăng trưởng hơn 100% so với cùng kỳ năm trước.
Trong chiến lược bành trướng toàn cầu của Pudu, Singapore được xác định là nút thắt quan trọng. Hiện có hơn 650 robot Pudu đang hoạt động tại đảo quốc sư tử, hiện diện dày đặc trong hệ thống y tế thông minh tại các bệnh viện lớn và trung tâm phục hồi chức năng.
Không dừng lại ở đó, robot của Pudu còn "lấn sân" sang mảng dịch vụ công. Toàn bộ 32 câu lạc bộ cộng đồng tại Singapore hiện sử dụng hơn 50 robot vệ sinh PUDU CC1. Thậm chí, đơn vị vận hành đường sắt đô thị của Singapore cũng có kế hoạch triển khai 30 robot vệ sinh tự động tại các ga thuộc tuyến Thomson-East Coast vào đầu năm 2026.
Vượt xa ngành ô tô
Dù thành danh nhờ robot giao hàng, Zhang Tao lại đặt cược tương lai vào robot nhân hình (humanoid robots). Cuối năm 2024, Pudu ra mắt dòng robot nhân hình D9, đánh dấu bước tiến vào thị trường "kinh tế cảm xúc" và nghiên cứu học thuật trước khi tiến tới các ứng dụng phức tạp trong nhà máy, siêu thị.
Nhà sáng lập Zhang Tao thậm chí đưa ra một dự báo đầy táo bạo rằng thị trường robot nhân hình sẽ lớn hơn cả thị trường ô tô. Lý do ông đưa ra rất đơn giản: Mỗi hộ gia đình có thể chỉ sở hữu một chiếc xe, nhưng hoàn toàn có thể sở hữu nhiều robot nhân hình để hỗ trợ cuộc sống. Tại nơi làm việc, tỷ lệ này còn cao hơn nữa.
Ông Trương hình dung rằng "ngành công nghiệp robot thương mại sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm tới". Trong trường hợp của Pudu Robotics, doanh số bán hàng đã tăng trưởng hơn 100% so với cùng kỳ năm trước vào năm 2025.
Dù hiện tại robot nhân hình mới chỉ xử lý được một số nhiệm vụ độc lập nhất định, Zhang tin rằng đây là thời điểm vàng để đầu tư R&D.
"Nếu không đầu tư vào nghiên cứu ngay bây giờ, chúng tôi sẽ không thể giành chiến thắng trong ván bài trung hạn", vị CEO 40 tuổi khẳng định.
*Nguồn: SCMP, ThinkChina
