Một vụ đại án tham nhũng chấn động đang bao trùm lên Indonesia. Lần này, tâm bão hướng thẳng vào một trong những quan chức quyền lực nhất quốc gia vạn đảo, thổi bùng trở lại những lo ngại sâu sắc về sự rạn nứt và đối đầu ngầm.
Tuần trước, lực lượng cảnh sát đã tiến hành tịch thu khối tài sản khổng lồ trị giá lên tới 543 tỷ Rupiah (khoảng 30 triệu USD), bao gồm 74 kg vàng thỏi cùng một lượng lớn tiền mặt thuộc nhiều mệnh giá ngoại tệ khác nhau, sau khi đột kích 13 địa điểm có liên quan đến Febrie Adriansyah, Phó Tổng Chưởng lý chuyên trách các vụ án đặc biệt.
Các địa điểm bị khám xét bao gồm một quán cà phê, một cơ sở đổi tiền và các tư dinh của Adriansyah tại thủ đô Jakarta và Tây Java. Hàng chục binh sĩ quân đội trang bị vũ khí hạng nặng đứng phong tỏa, bảo vệ nghiêm ngặt căn biệt thự xa hoa trước khi phía cảnh sát có thể đột nhập vào bên trong.
Trước khi chính thức nộp đơn từ chức vào hôm thứ Bảy, cơ quan điều tra tội phạm đặc biệt trực thuộc Văn phòng Tổng Chưởng lý (AGO) do Adriansyah đứng đầu là đơn vị trực tiếp giám sát hàng loạt vụ án tham nhũng tầm cỡ quốc gia. Adriansyah cũng là người trực tiếp chỉ đạo vụ án đấu thầu Chromebook đầy tranh cãi, dẫn đến bản án 10 năm tù giam dành cho cựu Bộ trưởng Giáo dục Nadiem Makarim (người đồng thời là nhà sáng lập hãng gọi xe công nghệ nổi tiếng Gojek) vào ngày 30/6 vừa qua.
Các đại án khác nằm dưới sự giám sát của vị công tố viên cấp cao này bao gồm: vụ gian lận nhập khẩu dầu thô tại tập đoàn năng lượng nhà nước Pertamina; vụ sai phạm mua sắm máy bay tại hãng hàng không quốc gia Garuda Indonesia; và đường dây xuất khẩu thiếc lậu liên quan đến một tập đoàn khai khoáng.
Phía cảnh sát cho biết cuộc điều tra nhắm vào Adriansyah còn liên đới trực tiếp đến nhiều vụ án kinh tế khác: những sai phạm trong quản lý than tại Tập đoàn Điện lực Quốc gia (PLN), bê bối tài chính tại hãng bảo hiểm Jiwasraya và quỹ hưu trí quân đội Asabri; cùng khoản nợ xấu khó đòi tại tập đoàn thép quốc doanh Krakatau Steel. Các doanh nghiệp này đều là các tập đoàn nhà nước, và chuỗi sai phạm nói trên ước tính đã gây thiệt hại tổng cộng lên tới 34,6 nghìn tỷ Rupiah (khoảng 1,9 tỷ USD).
Trước tình thế này, Tổng thống Prabowo vào hôm thứ Sáu đã đưa ra tuyên bố đanh thép, yêu cầu ngay lập tức tiến hành thanh lọc và cải tổ bộ máy nội bộ: “Chúng tôi sẽ thực thi pháp luật một cách triệt để. Luật pháp áp dụng bình đẳng cho tất cả mọi người, không loại trừ bất kỳ ai”.
Giáo sư kinh tế Didik Rachbini, Hiệu trưởng Đại học Paramadina tại Jakarta, nhận định vụ án của Adriansyah là một cuộc khủng hoảng.
Ông nhấn mạnh rằng các quyết định từ chức hay xử phạt hành chính thông thường là hoàn toàn không đủ để dập tắt cuộc khủng hoảng này: “Tổng thống Prabowo cần phải thực hiện một cuộc đại thanh trừng toàn diện, bảo đảm không một thiết chế thực thi pháp luật nào được phép đứng trên luật pháp, từ đó tái thiết lập một bộ máy lãnh đạo trong sạch và uy tín”.
Được biết, cảnh sát hiện đã tạm giam Tan Kian, một ông trùm bất động sản khét tiếng và là một trong 15 nhân chứng quan trọng đã bị thẩm vấn cho đến nay trong chuyên án Adriansyah. Theo nguồn tin điều tra độc quyền từ tạp chí Tempo, Tan Kian bị cáo buộc đã hối lộ 5 triệu Đô la Singapore (khoảng 3,9 triệu USD) cho một đối tác làm ăn của Adriansyah.
Tiến trình điều tra nhắm vào cựu Phó Tổng Chưởng lý được dự báo sẽ còn kéo theo sự ngã ngựa của nhiều tài phiệt tư nhân khác.
Giáo sư Rachbini cảnh báo vụ bê bối này có nguy cơ giáng một đòn chí mạng vào niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài tại Indonesia, trong bối cảnh đồng Rupiah vốn đã xuống các mức thấp kỷ lục trong vài tháng qua. Thị trường chứng khoán nước này cũng đang bị đưa vào tầm ngắm giám sát do thiếu tính minh bạch và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng quá thấp.
Theo: Nikkei
