Trong một lần khám sức khỏe định kỳ tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chị L., 48 tuổi, được thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Tân Cương, Phó khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa phát hiện toàn bộ thận trái của chị bị ứ nước nặng. Hình ảnh siêu âm và CT cho thấy thận giãn như một túi nước lớn, nhu mô thận mỏng chỉ còn 1-2 mm, gần như không còn khả năng lọc máu.
Nguyên nhân là một viên sỏi kẹt lại ở đoạn 1/3 giữa niệu quản (ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang), kích thước 8×10 mm, gây tắc nghẽn kéo dài, khiến nước tiểu ứ đọng, làm thận giãn dần và suy kiệt chức năng.
Bác sĩ chỉ định phẫu thuật nội soi tán sỏi ngược dòng bằng laser cho chị L., sử dụng năng lượng laser phá vỡ sỏi ở niệu quản và một số viên sỏi nhỏ trên thận. Đồng thời, đặt ống sonde JJ để lưu thông nước tiểu từ thận xuống bàng quang giúp giải quyết tình trạng thận ứ nước. Toàn bộ sỏi được lấy sạch, đường niệu được dẫn lưu tạm thời để chờ thận hồi phục.
3 tháng sau, chị L. đến tái khám. Kết quả CT Scan đánh giá mức độ hồi phục của thận sau mổ cho thấy thận vẫn ứ nước nặng. Dù sỏi đã được lấy sạch nhưng đoạn niệu quản từng bị sỏi kẹt đã viêm dính và xơ hẹp, không còn khả năng dẫn lưu dù không còn sỏi.
“Thận đã bị hư do kẹt sỏi lâu ngày. Dù có tạo hình lại niệu quản thì chức năng thận cũng không thể phục hồi. Nếu giữ lại, thận có nguy cơ nhiễm khuẩn, gây tăng huyết áp, thậm chí biến chứng nặng hơn về sau”, bác sĩ Cương nói.
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Tân Cương (trái) cùng ê kíp phẫu thuật nội soi cắt thận trái cho chị L.
Ảnh: BVCC
Quyết định cắt thận trái
Trước lựa chọn tiếp tục “sống chung” với quả thận đó, hoặc phẫu thuật cắt bỏ tránh biến chứng, chị L. quyết định cắt thận trái.
Ê kíp Khoa Tiết niệu tiến hành phẫu thuật nội soi cắt thận trái theo đường sau phúc mạc, ngăn chặn phát sinh biến chứng về sau. Bác sĩ Cương cùng ê kíp bộc lộ động mạch, tĩnh mạch thận, sau đó cắt thận khỏi các cấu trúc xung quanh. Ca mổ diễn ra thuận lợi.
Sau phẫu thuật, chị L. hồi phục nhanh, sức khỏe tốt, được xuất viện sau 4 ngày. Bác sĩ lưu ý người bệnh tái khám đúng lịch để đánh giá chức năng thận định kỳ, chăm sóc quả thận còn lại khỏe mạnh, tránh tổn thương, gây hại cho thận.
Uống đủ nước, hạn chế muối, tránh tự ý dùng thuốc giảm đau
Theo bác sĩ Nguyễn Tân Cương, thận hư do kẹt sỏi là một biến chứng nguy hiểm xảy ra khi viên sỏi di chuyển và gây tắc nghẽn niệu quản, phát hiện quá muộn khiến thận bị ứ nước, dễ nhiễm trùng và dần suy giảm chức năng. Bác sĩ Cương khuyến cáo khi phát hiện sỏi gây tắc nghẽn, cần điều trị kịp thời để bảo tồn chức năng thận, tránh nguy cơ tổn thương thận không hồi phục.
“Nhiều người chủ quan vì sỏi nhỏ, ít đau hoặc đau thoáng qua, nhưng tổn thương thận diễn ra âm thầm. Khi phát hiện muộn, thận có thể đã mất chức năng hoàn toàn”, bác sĩ Cương nói.
Với người bệnh chỉ còn một quả thận cần đặc biệt chú ý bảo vệ chức năng thận còn lại, nên uống đủ nước, hạn chế muối, tránh tự ý dùng thuốc giảm đau hay thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc vì dễ gây độc thận. Bên cạnh đó, cần duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát huyết áp, đường huyết, tránh bia rượu, tái khám định kỳ và làm xét nghiệm chức năng thận theo hướng dẫn. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau hông lưng, phù, tiểu buốt hoặc tăng huyết áp, người bệnh phải đến bệnh viện ngay để được đánh giá chức năng thận kịp thời.
