Một ngày nắng ráo cuối mùa mưa, PV Thanh Niên tìm gặp ông Y Khu Êban, một người nuôi voi kỳ cựu ở buôn Ea Ma, xã Buôn Đôn (Đắk Lắk). Ông cho biết mới ra rừng kiểm tra con voi Ta Nuôn của gia đình đang được thả kiếm ăn ở khu lõi Vườn quốc gia Yok Đôn. Nhắc chuyện voi ngày xưa, ông hào hứng: "Mình làm nài voi từ khi còn nhỏ, theo người bác cho voi đi ăn trong rừng, cưỡi voi đi kéo gỗ, vào rẫy hái bắp, xuống sông cho voi tắm... Ngày trước, năm nào buôn làng cũng có vài voi con để thuần dưỡng, thích lắm. Nhà khá giả trong vùng có vài con voi là chuyện thường, không như bây giờ 3, 4 hộ mới cùng sở hữu một voi".
Theo ông Y Khu, voi ở vùng Buôn Đôn thời trước nhiều lắm, những năm 1970 - 1980 có từ 200 - 300 con. Cách đây hơn 10 năm vẫn còn hơn 100 con voi. "Buôn Đôn nổi tiếng nhiều voi vì từ xa xưa nơi đây có tập tục săn bắt voi rừng. Sau này, khi nhà nước không cho phép nữa thì mới dừng săn bắt voi. Còn voi nhà của các hộ dân ngày trước cũng sinh sản nhiều, voi đến già vẫn đẻ bình thường như trâu, bò", chủ voi này lý giải. Theo ông, những năm trước voi nhà Buôn Đôn được người dân bán bớt về nhiều nơi trong tỉnh như Buôn Ma Thuột, các huyện cũ trước đây như Lắk, Krông Ana, Krông Bông... Voi còn được bán ra tỉnh ngoài như Gia Lai, Lâm Đồng, các rạp xiếc cũng đến mua voi, rồi một số voi chết già hoặc do bị voi rừng tấn công... Vì những lý do này, qua thời gian, số voi Buôn Đôn hao hụt dần.
