Với tổng vốn hơn 17.000 tỷ đồng, Dự án cải tạo Rạch Xuyên Tâm là một trong những dự án cải tạo môi trường - chỉnh trang đô thị lớn nhất TP.HCM. Tuyến dài gần 9km, khởi công tháng 5/2025 và dự kiến hoàn thành năm 2028.
Dự án Rạch Xuyên Tâm có điểm đầu tại kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, điểm cuối tại sông Vàm Thuật, đi qua 4 phường gồm Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung, An Nhơn. Tuyến chính dài gần 7km, 3 tuyến phụ (nhánh cầu Sơn, Bình Lợi, Bình Triệu) khoảng 2km.
Đáng chú ý, trước khi được cải tạo, Rạch Xuyên Tâm từng là một trong những dòng kênh ô nhiễm nặng nhất TP.HCM trong hơn 20 năm với hàng ngàn tấn rác thải và dòng nước tù đọng. Do đó, dự án được kỳ vọng xử lý triệt để ô nhiễm, giảm ngập và cải thiện môi trường sống cho hơn 2.000 hộ dân ven rạch.
Đặc biệt, hai bên rạch sẽ được mở đường giao thông dọc tuyến, mỗi bên 2 làn xe rộng 6m, vỉa hè 3-4 m. Trục đường này kết nối trực tiếp 4 phường An Nhơn, Bình Lợi Trung, Bình Thạnh và Gia Định, sẽ giúp người dân thuận tiện di chuyển, tạo nên trục cảnh quan đô thị mới trong nội đô. Ảnh phối cảnh.
Ngoài ra, công trình còn được triển khai đồng bộ với các hạng mục nạo vét lòng rạch sâu 3,5m, mở rộng mặt rạch 20-30m, xây kè bê tông cốt thép dự ứng lực hai bên bờ, đồng thời tách riêng hệ thống thu gom nước thải và nước mưa.
Tuy nhiên, mặt bằng vẫn là nút thắt lớn nhất. Đến ngày 28/5/2026, dự án mới bàn giao gần 1.700 trường hợp, tương đương khoảng 75%. Riêng hai gói thầu trọng điểm XL-01 và XL-02 vẫn còn vướng khoảng 540 trường hợp, chiếm gần 25% tổng số mặt bằng.
Ngay cả tại các khu vực đã được tiếp nhận, nhà thầu vẫn khó tăng tốc do mặt bằng bàn giao rời rạc, không liền tuyến. Nhiều khu vực còn sót lại móng cũ, cừ tràm, cọc bê tông và xà bần, buộc nhà thầu phải xử lý thêm trước khi đưa máy móc vào triển khai.
Theo ông Bằng (67 tuổi, ngụ phường Gia Định), gia đình ông đã sống ven rạch suốt 62 năm nên việc di dời không tránh khỏi xáo trộn. “Giờ đền bù thỏa đáng thì cũng chấp nhận, dù còn nhiều khó khăn. Ở đây mấy chục năm rồi, nay thấy khu vực được làm lại thì cũng phấn khởi”, ông chia sẻ.
Tương tự, anh Bé (49 tuổi), hộ dân sống gần đó cho biết sau 49 năm gắn bó với khu vực này, gia đình anh sẽ chuyển về ở cùng người thân gần đó. “Chỉ mong công trình làm nhanh, sớm hoàn thành để khu vực sạch đẹp hơn”, anh nói.
Ghi nhận tại khu vực dự án, một số hộ dân đã chủ động tháo dỡ nhà cửa, vận chuyển tài sản, chuẩn bị bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.
Trong khi một số đoạn đã hoàn tất bàn giao và đủ điều kiện triển khai. Riêng gói XL-03 đang tăng tốc với 3 mũi khoan kích ngầm thi công đồng thời, đồng thời tăng ca để đẩy nhanh tiến độ.
