Luật Nhà ở 2023 và các nghị định hướng dẫn đã rời bỏ mô hình áp đặt cứng tại chỗ để chuyển sang cơ chế lựa chọn linh hoạt giữa bố trí quỹ đất, bố trí quỹ đất thay thế hoặc nộp tiền. Sự thay đổi ấy là một bước chuyển tư duy trong quản lý phát triển nhà ở xã hội từ mệnh lệnh hành chính sang điều tiết bằng công cụ kinh tế.
Quy định bắt buộc dành 20% quỹ đất cho nhà ở xã hội xuất phát từ mục tiêu tốt đẹp, đó là tạo sự hòa nhập xã hội, giúp người thu nhập thấp tiếp cận hạ tầng đồng bộ. Tuy nhiên cơ chế này đã bộc lộ nhiều mâu thuẫn nghiêm trọng khi áp dụng máy móc.




