Đằng sau mức tăng trưởng hàng chục tỷ USD của thương mại điện tử Việt Nam là áp lực chi phí ngày càng lớn đối với cộng đồng nhà bán hàng. Năm 2026, hàng loạt sàn thương mại điện tử đồng loạt điều chỉnh biểu phí, từ phí hoa hồng, xử lý giao dịch đến các gói dịch vụ vận hành.
Tổng chi phí sàn tăng 21,8% - 33,8%
Theo thống kê từ báo cáo ngành Thương mại điện tử Việt Nam của SHS, năm 2026 ghi nhận làn sóng tăng phí đồng loạt từ các nền tảng thương mại điện tử lớn. Theo báo cáo, tổng chi phí sàn hiện đã tăng từ mức 9%-14% trước đây lên 21,8%-33,8% doanh thu đơn hàng.
Trong đó, phí xử lý giao dịch tăng từ 3%-4% lên 4,91%-6%; phí hoa hồng cố định tăng từ 2%-5% lên 8,8%-17,8%; các gói dịch vụ phụ trợ như Freeship Xtra, Voucher Xtra hay Hoàn Xu tăng lên mức 7%-9%.
Cụ thể, Shopee điều chỉnh tăng mạnh phí ở nhiều ngành hàng. Nhóm sức khỏe và sắc đẹp tăng lên 16%-17%, trong khi phụ kiện điện tử như cáp sạc, ốp lưng hay kính cường lực tăng lên khoảng 15%.
TikTok Shop cũng tăng phí hoa hồng với ngành thời trang từ 14,6% lên 16,1%, còn ngành mẹ và bé tăng từ 14,5% lên 17,8%. Sàn Lazada cũng tăng phí xử lý đơn hàng từ 5% lên 6% và áp thêm phí hạ tầng kỹ thuật 3.000 đồng cho mỗi đơn hàng thành công.
"Hệ lụy là biên lợi nhuận của các shop bị bàomòn. Nhiều nhà bán hàng nhỏ lẻ sau khi trừđi tất cả các loại phí sàn, chi phí đóng gói, hoàn trả hàng và logistics, biên lợi nhuận thực tế chỉ còn khoảng 5% - 8%, thậm chí nhiều shop rơi vào tình cảnh càng bán nhiều càng lỗ lớn", báo cáo ghi rõ.
Số liệu từ báo cáo cũng cho thấy Shopee và TikTok Shop hiện chiếm khoảng 98% thị phần thương mại điện tử B2C tại Việt Nam nên việc tăng phí đang tác động tới phần lớn nhà bán hàng trên thị trường.
Sau khi trừ phí sàn, chi phí đóng gói, logistics và hoàn trả hàng, biên lợi nhuận thực tế của nhiều shop nhỏ hiện chỉ còn khoảng 5%-8%. Báo cáo cho biết chi phí vận hành hiện chiếm khoảng 25%-30% doanh thu của một đơn hàng thành công.
TMĐT Việt Nam tăng trưởng mạnh, cạnh tranh càng khốc liệt
Theo báo cáo ngành, thị trường thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong năm 2026. Riêng quý I/2026, tổng doanh số của bốn sàn bán lẻ trực tuyến gồm Shopee, Lazada, Tiki và TikTok Shop đạt 148,6 nghìn tỷ đồng, tăng 46,6% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng hàng hóa đạt 1.138,6 triệu sản phẩm, tăng 19,76%, trong khi số lượng shop phát sinh đơn hàng đạt 490,9 nghìn, tăng 3,91%.
Báo cáo cũng dự báo quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam sẽ tăng từ 27,73 tỷ USD năm 2025 lên 33,57 tỷ USD năm 2026 và có thể đạt 87,36 tỷ USD vào năm 2031, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 21,08% trong giai đoạn 2026-2031. Thương mại điện tử hiện chiếm khoảng 9% tổng doanh thu bán lẻ của Việt Nam.
Shopee tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu thị trường, trong khi TikTok Shop ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh. Theo báo cáo, TikTok Shop tăng trưởng doanh thu 114% theo năm, nâng thị phần từ 23% lên 35%. Trong khi đó, Shopee vẫn giữ lợi thế nhờ các chiến dịch flash sale, influencer marketing và hệ sinh thái logistics tự vận hành.
Một xu hướng đáng chú ý là thị trường đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng bằng trợ giá sang tối ưu hiệu quả vận hành. Các sàn thương mại điện tử đồng loạt điều chỉnh chính sách phí, giảm trợ giá vận chuyển và tập trung mạnh hơn vào livestream, video commerce nhằm nâng tỷ lệ chuyển đổi.
Báo cáo cho biết chi phí tăng cao và cạnh tranh khốc liệt đang khiến nhiều nhà bán nhỏ lẻ rời thị trường. Ngược lại, nhóm gian hàng chính hãng (Shop Mall) tiếp tục mở rộng ảnh hưởng. Dù chỉ chiếm khoảng 2,12% tổng số shop hoạt động trên Shopee và TikTok Shop trong năm 2025, nhóm này lại đóng góp tới 32,6% tổng doanh số của hai nền tảng.
Song song với đó, Luật Thương mại điện tử 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật mở rộng phạm vi quản lý sang mạng xã hội, nền tảng số và các mô hình kinh doanh online mới; đồng thời yêu cầu người bán xác thực danh tính, tăng trách nhiệm với hoạt động livestream và affiliate, siết quản lý hàng giả và gian lận thương mại.
