Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: AP)
Tổng thống Trump giải thích quyết định này bằng việc Hàn Quốc từ chối tham gia các hoạt động của Mỹ chống Iran, đồng thời nhấn mạnh quan hệ tốt đẹp của ông với Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un.
“Tôi không nhìn thấy lợi ích nào của Mỹ trong việc này. Ở mọi cấp độ, điều đó đều vô nghĩa. Nó làm suy yếu Hàn Quốc, làm suy yếu Nhật Bản, khiến Đài Loan (Trung Quốc) lo sợ, khiến Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) bất an và khuyến khích Trung Quốc, chưa kể Triều Tiên”, ông Dan Fried - cựu trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề châu Âu dưới thời Tổng thống George W. Bush, nói với AP.
Ông Danny Russel - cựu trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á và Thái Bình Dương dưới thời Tổng thống Barack Obama, cho rằng quyết định của Tổng thống Trump về vấn đề tập trận với Hàn Quốc là kiểu “khó có thể tưởng tượng điều gì tệ hơn”.
“Mọi thứ lộn ngược. Tổng thống Trump đang trừng phạt đồng minh trong khi khuyến khích đối thủ. Ông ấy đang bảo vệ cảm xúc của ông Kim Jong Un trước tín hiệu không thân thiện, dù điều này phải trả giá bằng an ninh Mỹ - Hàn”, ông Russel - hiện là học giả tại Viện Chính sách Asia Society ở New York, đánh giá.
Ngày 16/8, Tổng thống Trump yêu cầu quân đội Mỹ thu hẹp quy mô cuộc tập trận Lá chắn tự do Ulchi. Chương trình này vẫn bắt đầu theo đúng kế hoạch hôm 17/8, chưa rõ những nội dung nào sẽ bị cắt giảm.
Bài đăng của ông Trump khiến nhiều người Hàn Quốc bối rối. Hàn Quốc đã có quan hệ liên minh chặt chẽ với Mỹ trong nhiều thập kỷ, và an ninh quốc gia luôn là ưu tiên hàng đầu do đối thủ Triều Tiên của họ sở hữu vũ khí hạt nhân.
Quyết định này cũng lập tức vấp phải chỉ trích từ nhiều nghị sĩ đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ.
“Đối xử với một trong những đồng minh thân cận nhất của Mỹ như đối thủ sẽ làm suy yếu các liên minh của chúng ta và mang lại lợi ích cho Trung Quốc và Triều Tiên”, Hạ nghị sĩ Greg Meeks thuộc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ nói.
Ngày 17/8, ông Trump tiếp tục đăng bức ảnh nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đang nói chuyện điện thoại kèm chú thích: “Này Donald… Chúng ta vẫn ổn chứ?”.
Cựu Đại sứ Mỹ Robert Wood cho rằng các cuộc tập trận chung đóng vai trò quan trọng trong việc răn đe Triều Tiên - quốc gia đã từ chối đối thoại với Mỹ về chương trình hạt nhân và đẩy mạnh thử nghiệm vũ khí.
“Chúng tôi cũng không muốn Hàn Quốc đi đến kết luận rằng sở hữu vũ khí hạt nhân là sự bảo đảm duy nhất để họ có thể giữ được an ninh”, ông Wood nói.
Dấu hỏi về ô hạt nhân
Ông Matthew Kroenig - chuyên gia công tác tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhấn mạnh rằng, các cuộc thăm dò cho thấy ngày càng nhiều người Hàn Quốc ủng hộ ý tưởng nước này tự phát triển vũ khí hạt nhân.
“Mỹ đã rất nỗ lực để thuyết phục Hàn Quốc rằng họ được bảo vệ”, ông Kroenig nói. Theo ông, việc thu hẹp quy mô tập trận “có khả năng làm suy yếu thông điệp đó”.
Sự thay đổi của Tổng thống Trump diễn ra ngay cả khi Hàn Quốc đã rất nỗ lực lấy lòng tổng thống Mỹ, với hy vọng giành được sự ủng hộ của ông trong những vấn đề quan trọng như thương mại và quốc phòng.
Ông Charles Kupchan - thành viên cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, cho rằng việc Tổng thống Trump thu hẹp quy mô cuộc tập trận có thể khiến các đồng minh lâu năm phải suy nghĩ nhiều hơn về việc tự lo an ninh mà không có sự trợ giúp của Mỹ.
“Họ hy vọng chiếc ô an ninh của Mỹ sẽ vẫn ở đó trong tương lai, nhưng ít nhất họ cũng phải tính đến khả năng nước Mỹ sẽ không ở đó vì họ”, ông Kupchan nói.
Ông Kupchan cho rằng ông Trump không sai khi muốn Hàn Quốc cũng như các nước châu Âu đóng góp nhiều hơn cho năng lực phòng thủ của chính họ. Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng cách tiếp cận khó đoán của nhà lãnh đạo Mỹ đang phá vỡ sự đoàn kết vốn là nền tảng của các liên minh.
“NATO đang tăng cường năng lực, Hàn Quốc đang tăng cường năng lực, Nhật Bản đang tăng cường năng lực. Ông Trump có vấn đề với việc đón nhận thành quả. Như thể ông ấy muốn phá hủy tất cả”, chuyên gia Fried đánh giá.
