Cuối 2024, Elon Musk trở thành người đầu tiên trong lịch sử có 400 tỷ USD. Khi đó, ông giữ vai trò sáng lập hoặc điều hành tại 6 công ty gồm Tesla (xe điện và robot), SpaceX (hàng không vũ trụ), Neuralink (công nghệ thần kinh), The Boring Company (xây dựng đường hầm), xAI (trí tuệ nhân tạo) và X (mạng xã hội).
Đầu năm 2025, số công ty giảm từ 6 xuống 5 khi X sáp nhập vào xAI. Tuần này, con số tiếp tục giảm còn 4 khi SpaceX mua lại xAI ngày 2/2. Một ngày sau, theo ước tính của Forbes, Musk trở thành người đầu tiên có tài sản vượt 800 tỷ USD.
Elon Musk tham dự một diễn đàn đầu tư tại Washington tháng 11/2025. Ảnh: AP
Ngoài hai thương vụ trên, ba năm qua, các công ty của Musk cũng thường xuyên giao dịch nội bộ, đầu tư hàng tỷ USD, mua sản phẩm, trao đổi phần mềm và vật liệu của nhau. Kết quả là một hệ sinh thái doanh nghiệp gắn kết chặt chẽ hình thành, nơi công việc và nhân sự có thể luân chuyển giữa các công ty nhằm phục vụ việc tích hợp theo chiều dọc.
Nhân viên đảm nhận nhiều vai trò cùng lúc
Musk nhiều lần sử dụng nhân viên từ công ty này để hỗ trợ công ty khác. Năm 2022, một tháng sau khi mua Twitter/X, ông cử khoảng 50 nhân viên Tesla đến trụ sở chính của mạng xã hội để giúp cải tổ hệ thống rà soát mã nguồn. Musk sau đó lập luận trước tòa rằng nhóm nhân viên Tesla "tự nguyện" làm việc đó và sự điều chuyển tạm thời không khiến hội đồng quản trị Tesla lo ngại.
Theo sơ đồ tổ chức nội bộ mà Business Insider thu thập, nhiều giám đốc cũng đảm nhận vai trò chồng chéo tại các công ty của Elon Musk. Ví dụ, Charlie Kuehmann, Phó chủ tịch phụ trách vật liệu và kỹ thuật tại Tesla, cũng giữ chức vụ tương tự tại SpaceX.
Tên lửa Falcon 9 của SpaceX phóng 21 vệ tinh Internet Starlink lên quỹ đạo từ Cape Canaveral, bang Florida (Mỹ), ngày 11/2/2025. Ảnh: SpaceX
Sử dụng sản phẩm của nhau
SpaceX là khách hàng lớn trong mảng kinh doanh năng lượng của Tesla. Công ty hàng không vũ trụ này mua pin dùng cho robot và hệ thống lưu trữ năng lượng Megapack. Ngoài ra, SpaceX mua xe Cybertruck với số lượng chưa công khai.
Năm 2024, Musk cho biết, xe Roadster thế hệ tiếp theo của Tesla sẽ là sản phẩm hợp tác giữa Tesla và SpaceX, trang bị động cơ đẩy khí lạnh do SpaceX chế tạo. "Chiếc xe sẽ rất tuyệt và còn trang bị một chút công nghệ tên lửa", ông nói. Sự kiện ra mắt mẫu xe thể thao này dự kiến diễn ra ngày 1/4.
Trong khi đó, The Boring Company, công ty vận hành các đường hầm ở Las Vegas và Texas, dùng xe Tesla để vận chuyển hành khách.
Những khoản đầu tư tỷ USD
SpaceX được cho là đã đầu tư 2 tỷ USD vào xAI trong vòng gọi vốn năm ngoái. Theo báo cáo kết quả kinh doanh tuần trước, hãng xe Tesla cũng đồng ý đầu tư 2 tỷ USD vào xAI, kèm "thỏa thuận khung" nhằm tìm kiếm thêm cơ hội hợp tác. Khoản đầu tư dự kiến giúp hãng phát triển công nghệ xe tự lái. Ví dụ, phần mềm do xAI phát triển sẽ phân tích bên trong xe và hỗ trợ lập kế hoạch tuyến đường. Với xAI, khoản đầu tư mới sẽ bổ sung vốn để xây trung tâm dữ liệu, vốn đòi hỏi chi phí và nguồn năng lượng khổng lồ.
Tesla tích hợp Grok của xAI vào xe, cho phép người lái trò chuyện và sử dụng chatbot để thêm và chỉnh sửa điểm đến. Trong khi đó, nhiều video cũng cho thấy Optimus, robot hình người của Tesla, sử dụng Grok để trò chuyện.
Robot hình người Optimus tích hợp chế độ giọng nói của Grok, nhưng bị nhận xét phản hồi chậm trong video chia sẻ trên mạng xã hội ngày 3/9/2025. Video: X/Marc Benioff
Tiềm năng hội tụ
Sol Bier, nhà sáng lập Factorial Funds, quỹ đầu tư vào SpaceX và xAI, đánh giá cao vụ sáp nhập ngày 2/2. "Vũ trụ, trung tâm dữ liệu, năng lượng mặt trời trước đây là những mảng kinh doanh riêng biệt. Nhưng nhìn về phía trước, chúng đang dần giao nhau. Điểm nghẽn của AI là năng lượng và Elon Musk vừa tích hợp dọc để tạo ra giải pháp", Bier nói với Financial Times.
Không chỉ thương vụ SpaceX - xAI, mạng lưới thỏa thuận nội bộ ngày càng dày đặc khiến giới đầu tư và phân tích tranh luận về việc liệu các công ty của Musk có đang dần trở thành một doanh nghiệp duy nhất, tích hợp theo chiều dọc hay không. Một số cho rằng trong tương lai, Tesla cũng có thể hợp nhất với SpaceX.
Tháng trước, nhà phân tích Dan Ives của công ty tư vấn Securities Wedbush cho rằng 2026 là "khởi đầu của sự hội tụ" với Tesla khi taxi tự lái, robot và SpaceX tạo ra "hệ sinh thái Musk" mới. Giờ đây, ông dự đoán mối quan hệ giữa SpaceX và Tesla sẽ ngày càng bền chặt hơn trong 12-18 tháng tới. "Elon Musk muốn sở hữu và kiểm soát hệ sinh thái AI nhiều hơn. Sau khi tiến hành từng bước một, mục tiêu cuối cùng có thể là kết hợp SpaceX và Tesla", ông nói trên Barron's ngày 4/2.
Theo New York Times, việc gộp SpaceX và xAI cho thấy Musk ngày càng coi các doanh nghiệp đang điều hành có mối liên hệ mật thiết, ngay cả khi không có sự chồng chéo. Peter Diamandis, người sáng lập Quỹ XPrize, tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào thúc đẩy phát triển công nghệ, nói: "Cuối cùng, có lẽ chỉ còn một công ty duy nhất, đặt tên Musk Inc. chẳng hạn".
tổng hợp
