Trong báo cáo hiệu suất năm 2025, quỹ đầu tư PYN Elite đến từ Phần Lan cho biết ghi nhận lợi nhuận 17,4% cho năm qua, tức hiệu suất tăng trưởng giá trị tài sản ròng (NAV) trong một năm. Trong đó, 9 tháng đầu năm, quỹ đã đạt được lợi nhuận 30% với danh mục không nắm giữ nhóm cổ phiếu Vingroup.
"Nhưng đáng tiếc, trong 3 tháng cuối năm, thị trường chứng khoán Việt Nam đã giảm trên diện rộng, bao gồm hầu hết cổ phiếu ngân hàng và tài chính", PYN Elite nói trong báo cáo.
Trong khi đó, cổ phiếu "họ" Vin, nổi bật với VIC tiếp tục tăng. Ban lãnh đạo quỹ thừa nhận những diễn biến trong khoảng thời gian 3 tháng này đã làm suy yếu đáng kể tổng lợi nhuận của PYN Elite trong năm 2025.
Nhà đầu tư đang theo dõi thị giá cổ phiếu VIC trong phiên sáng 9/1. Ảnh: Tất Đạt
"Cá mập" này đánh giá chỉ số VN-Index đã ghi nhận "một năm tuyệt vời" khi tăng khoảng 40,9%. Trong đó VIC của Tập đoàn Vingroup ghi nhận mức tăng "đáng kinh ngạc" tới 736% trong năm. Tỷ trọng cổ phiếu VIC trong chỉ số VN-Index là 16%, còn tỷ trọng của nhóm cổ phiếu thuộc Vingroup nói chung (gồm VIC, VHM, VRE và VPL) khoảng hơn 20%. Tính đến cuối năm trước, vốn hóa thị trường của VIC ghi nhận ở mức 42 tỷ USD, là doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam.
"Sự tăng giá mạnh của cổ phiếu VIC đóng vai trò quan trọng trong lợi nhuận năm tuyệt vời của chỉ số VN-Index", quỹ đầu tư đến từ Phần Lan nêu nhận định. Họ nói thêm nếu loại trừ 4 cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup, lợi nhuận năm của VN-Index chỉ khoảng 12,9%.
So sánh hiệu suất của quỹ PYN Elite với chỉ số VN-Index. Đồ họa: PYN Elite
PYN Elite là quỹ đầu tư đến từ Phần Lan, hoạt động mạnh tại thị trường chứng khoán Việt Nam, nổi tiếng với việc đầu tư vào các cổ phiếu lớn, đặc biệt là nhóm ngành ngân hàng và công nghệ. Họ thường được gọi là "cá mập" bởi quy mô danh mục và tầm ảnh hưởng lớn trên thị trường.
Tính đến lần công bố thông tin gần nhất là cuối tháng 11, quỹ này quản lý khoảng 890,86 triệu euro (hơn 28.300 tỷ đồng). Các cổ phiếu chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục đầu tư của họ gồm STB, FPT, MWG, MBB, HVN, ACV, OCB, VIB, HDG và TCX.
Sự chênh lệch giữa hiệu suất chỉ số chung và quỹ đặt ra câu hỏi tại sao PYN Elite không nắm giữ nhóm cổ phiếu "họ" Vin trong danh mục đầu tư. Ban lãnh đạo quỹ lý giải rằng, Vingroup đang có cơ hội và đạt được đà phát triển nhờ các dự án lớn. Tuy nhiên, rất khó để ước tính dòng tiền trong tương lai của doanh nghiệp này.
Theo PYN Elite, Vingroup ghi nhận những khoản nợ trong những năm gần đây. Tập đoàn này có hai trụ cột chính gồm bất động sản và xe điện. Tuy nhiên quỹ đầu tư đánh giá mảng kinh doanh ôtô điện đã "lấy đi tất cả thu nhập" mà doanh nghiệp xây dựng nhà ở mang lại. Song song đó, các khoản phải thu và nợ lẫn nhau của các công ty con trong tập đoàn cũng phức tạp.
"Mức tăng của cổ phiếu VIC trong năm gây ngạc nhiên về những gì đã xảy ra", quỹ này nhận định.
PYN Elite cũng nói thêm trong vài năm gần đây, những nhà đầu tư nước ngoài chuyên nghiệp đã giảm tỷ trọng cổ phiếu nhóm Vingroup. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại VIC đã giảm từ 10% xuống chỉ còn 3% trong năm 2025. Các quỹ lớn đang hoạt động trên thị trường chứng khoán Việt Nam cũng liên tục giảm tỷ trọng cổ phiếu này trong năm 2025 hoặc không sở hữu. Cũng vì thế, tất cả quỹ này đã phải ghi nhận hiệu suất năm 2025 yếu hơn so với chỉ số chung.
Tỷ lệ sở hữu nước ngoài của ba doanh nghiệp thuộc Vingroup giảm xuống mức thấp nhất 5 năm qua. Đồ họa: PYN Elite
Ngoài ra, ban lãnh đạo quỹ cho biết sự mạnh lên của đồng euro đã "ăn mòn" lợi nhuận danh mục đầu tư ở mức khá nhiều trong năm qua. Tuy nhiên, họ có biện pháp kiểm soát bằng các nghiệp vụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Trước đó, thư gửi nhà đầu tư vào cuối tháng 12/2025, ông Petri Deryng, Quản lý danh mục đầu tư của PYN Elite, đề cập tới việc trong lĩnh vực của ông, nhiều người đùa rằng năm nay VN-Index nên được gọi là "VIN-Index". Bởi chỉ một nhóm doanh nghiệp đã chi phối gần như toàn bộ diễn biến của chỉ số.
Ông Petri Deryng cho rằng không chỉ PYN Elite, nhiều quỹ đầu tư chủ động cũng sẽ cảm thấy đây là một năm giao dịch khó khăn như quỹ VEIL, VOF, KIM... Phần lớn trong số đó không nắm giữ tỷ trọng lớn cổ phiếu Vingroup.
Theo thống kê của FiinTrade, trong năm 2025, chỉ số VN-Index tăng gần 518 điểm. Tuy nhiên, chỉ 19% số cổ phiếu (79 cổ phiếu) có mức tăng vượt trội hơn chỉ số chung. Trong đó riêng nhóm cổ phiếu thuộc Vingroup đóng góp tới 264 điểm, tức chiếm hơn một nửa mức tăng của VN-Index. Điều này phản ánh dòng tiền tập trung mạnh vào một số nhóm dẫn dắt, thay vì lan tỏa trên diện rộng.
