Phép thử cho siêu đô thị 14 triệu dân
Ngày 1/7/2025 trở thành dấu mốc phát triển mới của TP.HCM, khi 3 địa phương đầu tàu kinh tế của khu vực Đông Nam Bộ là TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu hợp nhất. Đây là bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử đô thị Việt Nam, TP.HCM trở thành siêu đô thị đầu tiên của cả nước với 168 xã, phường, đặc khu, diện tích khoảng 6.773 km², dân số 14 triệu người.
Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định TP.HCM hiện nay là nơi 3 cực phát triển năng động nhất cùng hội tụ; nơi khởi nguồn của nhiều sáng kiến đổi mới và khát vọng vươn lên.
Quy mô kinh tế của TP.HCM hiện hơn 3 triệu tỷ đồng, chiếm 23,5% GDP cả nước; thu ngân sách chiếm hơn 30% tổng thu cả nước.
Việc hợp nhất TP.HCM là bước ngoặt lịch sử, Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ và đồng bào cả nước đặt nhiều kỳ vọng TP.HCM sẽ trở thành hình mẫu siêu đô thị; hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Kết thúc năm 2025, TP.HCM đã khẳng định mạnh mẽ vai trò đầu tàu, với mức tăng GRDP 8,3%; quy mô giá trị sản phẩm lên tới 3,03 triệu tỷ đồng, chiếm 23,5% GDP cả nước.
Một con số nổi bật thể hiện sự đóng góp của đầu tàu kinh tế là thu ngân sách. TP.HCM đã đóng góp cho ngân sách nhà nước hơn 800.000 tỷ đồng, chiếm hơn 1/3 tổng thu ngân sách quốc gia.
Kết quả 6 tháng “chạy thử nghiệm” vận hành chính quyền địa phương 2 cấp được xem là bệ phóng cho TP.HCM mới đã thành chỉnh thể phát triển thống nhất.
“Từ truyền thống 3 địa phương ‘cùng chung dòng sông, cùng chung vận mệnh’ gắn bó khăng khít trong suốt chiều dài lịch sử; đến nay, núi liền núi, sông liền sông, biển liền biển– tạo nên không gian phát triển mới, sức mạnh cộng hưởng mới, mở ra thời kỳ phát triển với tầm vóc, vị thế và khát vọng lớn hơn”, như khẳng định của Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang.
'Phòng thí nghiệm' của những cơ chế mới
Sau công cuộc xây dựng, đổi mới suốt 4 thập kỷ, TP.HCM đang tiếp tục được tin cậy giao vai trò “người mở đường” để thực hiện sandbox thể chế cùng các thử nghiệm mới chưa từng có về công nghệ, giao thông, quản trị đô thị…
TP.HCM chốt năm 2025 với hàng loạt công trình, dự án tỷ đô được khởi động đầu tư như Metro Cần Giờ-Bến Thành, Metro Bến Thành-Tham Lương, khu thể thao quốc gia Rạch Chiếc...
"Món quà" ý nghĩa những ngày cuối năm 2025 mà TP.HCM nhận được là Quốc hội đã bấm nút thông qua Nghị quyết 98 sửa đổi, với nhiều cơ chế tạo sức bật cho TP.HCM tăng tốc trong diện mạo mới, mở đường thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số từ năm nay.
Một loạt mô hình kinh tế, tài chính mới cũng bắt đầu ra đời tương xứng với siêu đô thị.
Ngày 21/12, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM đi vào vận hành. Đó là nơi lần đầu tiên hệ sinh thái tài chính hiện đại ra đời, tập trung vào thị trường vốn, tiền tệ, fintech và sàn giao dịch chuyên biệt. Nơi đây cũng hình thành hệ sinh thái dịch vụ đặc thù như pháp lý, kiểm toán, công nghệ...
Từ Nghị quyết 98 “phiên bản mới”, ngay năm 2026, TP.HCM sẽ lập Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ, với quy mô gần 3.800 ha, gắn với cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải. Đây là công cụ chính sách kinh tế quan trọng thúc đẩy hoạt động thương mại và đầu tư quốc tế.
Theo Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang, Trung tâm tài chính Quốc tế, Khu thương mại tự do… là những phần việc mới, khó, lần đầu triển khai, nhưng sẽ là động lực tăng trưởng mới của TP.HCM.
Năm 2026, TP.HCM quyết đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10,%.
Bên cạnh đó, loạt cơ chế từ Nghị quyết 188, Nghị quyết 57…, TP.HCM đang áp dụng đầu tư trung tâm đổi mới sáng tạo, dữ liệu lớn, đường sắt nội đô, kết nối Đông Nam Bộ, tạo động lực tăng trưởng cho kinh tế - hạ tầng quốc gia và Vùng.
Dấu ấn từ cơ chế đặc thù của Nghị quyết 188 là loạt dự án metro rút ngắn thời gian đầu tư. Nổi bật với tuyến Cần Giờ - Bến Thành, từ ý tưởng đến phát lệnh khởi công chỉ 11 tháng; hay metro Bến Thành-Tham Lương khởi công ngày 15/1, cũng tiên phong áp dụng các cơ chế theo Nghị quyết này.
Phát biểu trước các nhà đầu tư tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2025, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang khẳng định TP.HCM sẵn sàng là trung tâm tiên phong, nơi bàn bạc, thí điểm những chiến lược, nơi bắt đầu ý tưởng mới và lan tỏa thành công. TP.HCM luôn mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút nhân lực toàn cầu và sẵn sàng thí điểm các cơ chế mới, kể cả những mô hình chưa từng có.
Đây cũng là tin tưởng của Thủ tướng Phạm Minh Chính khi đặt lên TP.HCM vai trò tiên phong: Thành phố phải phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm; sẵn sàng đóng vai trò phòng thí nghiệm cho mô hình kinh tế, tài chính xanh, đô thị thông minh, trung tâm tài chính quốc tế phát triển xứng tầm siêu đô thị, đóng góp quan trọng cho sự phát triển thịnh vượng của Việt Nam và vì hòa bình, hợp tác phát triển bền vững của khu vực và thế giới.
Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM được thành lập ngay cuối 2025 mang ý nghĩa tái cấu trúc không gian phát triển của Thành phố.
Mở đường đến siêu đô thị tương lai
Với những tiềm lực đang có, TP.HCM đã đứng trước cơ hội trở thành đô thị toàn cầu. TS Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng, khẳng định không gian mới cùng loạt chính sách đặc thù giúp TP.HCM đang “có tất cả”, từ quy mô kinh tế, cửa ngõ thương mại miền Nam, nguồn lao động trẻ năng động; nơi tập trung các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp lớn và nền văn hóa cởi mở, hội nhập.
“Không nơi nào thuận lợi như TP.HCM hiện nay. Thành phố có biển, có sông, có cảng, có công nghệ hiện đại và hạ tầng đồng bộ; du lịch dịch vụ thì không nơi nào sánh bằng. Kinh tế thành phố rất đa dạng, nguồn này chưa tốt đã có nguồn khác bù vào”, ông Lực nói.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân chia sẻ ông gắn bó với TP.HCM từ năm 1970, chứng kiến từng bước chuyển mình của thành phố hơn nửa thế kỷ. Ông hiểu từng hơi thở của thành phố, từ những con hẻm nhỏ đến đại lộ lớn, từ những khó khăn thời kỳ bao cấp đến khát vọng vươn lên hiện đại hôm nay.
Bây giờ, TP.HCM có đầy đủ điều kiện để phát triển vượt bậc, đó là sự sắp đặt thuận lợi - cơ hội hiếm có, xứng đáng thành siêu đô thị quốc tế phát triển bền vững.
Không gian kinh tế tầm thấp chính thức kích hoạt khi TP.HCM thử nghiệm thành công bay vượt biển giao hàng bằng UAV.
Chung khát vọng, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, cho rằng thành phố mới với thế phát triển vượt trội, đã đạt đến tầm vóc của một siêu đô thị đa trung tâm, bao quát các trụ cột kinh tế quan trọng.
Cộng đồng doanh nghiệp TP.HCM lại được tiếp sức từ những chính sách vĩ mô mới. Trong đó Nghị quyết 68, Nghị quyết 98 sửa đổi là bệ phóng để phát huy tối đa tiềm năng, mở rộng đầu tư và hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết trong giai đoạn mới, TP.HCM sẽ đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại kinh tế lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để giải bài toán tăng trưởng, thoát bẫy thu nhập trung bình.
Hiện nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã đến TP.HCM làm ăn. Năm 2025, TP.HCM đón gần 9 tỷ USD vốn FDI; trong đó hơn 2 tỷ USD đầu tư vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nét nổi bật gần như chỉ TP.HCM có được.
Nhiều cảng lớn cũng đang triển khai như Cái Mép Hạ 2 tỷ USD, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, đưa TP.HCM trở thành đầu mối quan trọng trong mạng lưới logistics quốc gia và quốc tế.
Khối doanh nghiệp tư nhân trong nước đang là lực lượng chủ đạo xoắn tay cùng TP.HCM xây dựng siêu đô thị. Trong các dự án trọng điểm với số vốn hàng tỷ USD, như các tuyến metro, khu đô thị mới, cầu, đường giao thông cửa ngõ, cao tốc… đã có doanh nghiệp lớn như Becamex, Thaco, Sungroup, Vingroup, Sovico… chia nhau gánh vác.
Ông Được cho biết năm 2026, TP.HCM sẽ là đại công trường, khi nhiều dự án hạ tầng đồng loạt triển khai. TP quyết liệt để sau 2030 giải quyết tình trạng kẹt xe, chỉnh trang đô thị, nâng chất lượng sống cho 14 triệu dân.
