Vào một buổi sáng của tháng 7 này, các công nhân đang đưa một thân máy bay màu xanh ngọc lục bảo đi qua cánh cửa khoang lớn ở tại nhà máy sản xuất máy bay khổng lồ của Boeing ở phía bắc Seattle, Mỹ.
Đó mới chỉ là chiếc 737 Max thứ hai được đưa vào sản xuất tại nhà máy ở Everett, bang Washington này, và theo một nghĩa nào đó, đây là một cột mốc đối với Boeing.
Kể từ khi 737 ra mắt năm 1967, dòng máy bay này gần như chỉ được sản xuất tại một nhà máy ở Renton, vùng ngoại ô Seattle. Nhưng Renton đang tiến gần giới hạn công suất, và việc bổ sung địa điểm sản xuất thứ hai tại Everett sẽ giúp Boeing thực hiện tham vọng chế tạo nhiều 737 Max hơn, dòng máy bay phổ biến nhất của hãng cho đến nay.
Rộng hơn, việc mở rộng sản xuất 737 là dấu hiệu cho thấy Boeing đã đạt được tiến triển trong nỗ lực xoay chuyển tình hình, hơn hai năm sau cuộc khủng hoảng lớn gần nhất. Tháng 1/2024, một tấm panel được lắp đặt sai đã bung khỏi một chiếc 737 Max khi máy bay đang bay, kéo theo sự giám sát liên bang và sự soi xét của công chúng đối với Boeing. Vào thời điểm đó, công ty mới chỉ bắt đầu phục hồi đáng kể sau một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng hơn nhiều, xuất phát từ các vụ rơi máy bay Max trong năm 2018 và 2019 khiến 346 người thiệt mạng.
Sự cố tấm panel khiến Boeing một lần nữa phải cải tổ ban lãnh đạo, văn hóa và cách vận hành, và những thay đổi đó dường như đang bắt đầu mang lại kết quả. Boeing đã bàn giao 314 máy bay trong nửa đầu năm, kết quả tốt nhất của hãng trong giai đoạn này kể từ năm 2018. Đầu năm nay, công ty có lượng đơn hàng máy bay thương mại trị giá 576 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.
Và hôm thứ sáu, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), cho biết sẽ cho phép Boeing nối lại việc cấp chứng nhận đủ điều kiện bay cho toàn bộ máy bay 737 Max và 787 của hãng, một bước tiến đáng kể so với mức giám sát mà các cơ quan quản lý đã áp đặt trong những năm gần đây. Một năm trước, FAA đã khôi phục một phần thẩm quyền này cho công ty, cho phép Boeing cấp chứng nhận đủ điều kiện bay theo tuần luân phiên. Giờ đây, Boeing sẽ được phép ký xác nhận cho tất cả máy bay của mình, cơ quan này cho biết, viện dẫn “chất lượng sản xuất ổn định”.
“Boeing đang trên một quỹ đạo đi lên rất rõ”, Jerry Lundquist, một chuyên gia tư vấn trong ngành, có công ty Lundquist Group tư vấn cho các lãnh đạo doanh nghiệp hàng không vũ trụ nhưng hiện không làm việc cho Boeing nói. “Chắc chắn công ty chưa đạt tới trạng thái bay hành trình trơn tru, ổn định và bền vững, nhưng vẫn đang tiếp tục làm tốt. Đây là một câu chuyện rất tích cực”.
Điều có lợi cho Boeing là các hãng hàng không đang rất cần máy bay mới để đáp ứng nhu cầu đi lại toàn cầu ngày càng tăng. Hàng trăm đơn đặt hàng máy bay mới được kỳ vọng sẽ xuất hiện trong những ngày tới, khi Boeing và các công ty khác tập trung tại một sân bay gần London để tham dự một trong những sự kiện hàng không vũ trụ lớn nhất thế giới, Farnborough International Airshow, diễn ra hai năm một lần.
“Đây là một cơn sốt đặt hàng đặc biệt mạnh”, Stuart Hatcher, kinh tế trưởng kiêm giám đốc dữ liệu của công ty tư vấn hàng không IBA nói trong một hội thảo trực tuyến tuần này.
Trong hầu hết trường hợp, một đơn đặt hàng máy bay được đặt hôm nay cho máy bay do Boeing hoặc đối thủ châu Âu Airbus sản xuất nhiều khả năng sẽ không được giao cho đến thập niên 2030. Dù vậy, Boeing vẫn đi sau Airbus, hãng đã nhận được số đơn đặt hàng máy bay trong năm nay nhiều hơn gấp đôi và có lượng đơn hàng tồn đọng lớn hơn.
Bất chấp sự chênh lệch đó, Boeing đang xử lý lượng đơn hàng tồn đọng của chính mình, khoảng 6.200 máy bay. Đây là tin tốt đối với lợi nhuận của hãng. Tuy nhiên, các lãnh đạo Boeing đã cảnh báo rằng đơn vị máy bay thương mại sẽ chưa tạo ra lợi nhuận ổn định trong một thời gian, một phần do các khoản đầu tư như 1 tỷ USD mà công ty đã chi để mở rộng sản xuất Max tại Everett.
Khoảng 1.000 nhân viên đang hỗ trợ nỗ lực này. Một nửa số thợ cơ khí chế tạo máy bay từng làm việc tại Renton, trong khi nửa còn lại là nhân sự mới tuyển, theo Jennifer Boland-Masterson, giám đốc cấp cao phụ trách quá trình mở rộng.
FAA đang kiểm tra quy trình và phải phê duyệt dây chuyền sản xuất, được gọi là North Line, trước khi các máy bay được chế tạo tại đây có thể được bàn giao. Nhưng công việc đã bắt đầu, dù chậm rãi, và Boeing nói gần như mọi phần trong quy trình đều phản chiếu ba dây chuyền sản xuất Max tại Renton.
Công việc đang được thực hiện trong một không gian trước đây dùng để chế tạo 787 Dreamliner lớn hơn nhiều, dòng máy bay hai lối đi mà hoạt động sản xuất đã được hợp nhất về một nhà máy tại South Carolina. Boeing cũng sản xuất 777, máy bay chở hàng 767 và máy bay tiếp dầu quân sự KC-46A Pegasus tại Everett. Nhà máy này, được Guinness World Records mô tả là lớn nhất thế giới tính theo thể tích, cũng từng là nơi sản xuất chiếc 747 biểu tượng, chiếc cuối cùng được bàn giao vào năm 2023.
737 Max chiếm khoảng 70% lượng đơn hàng tồn đọng máy bay thương mại của Boeing. Việc bàn giao dòng máy bay này từng bị đóng băng gần hai năm sau các vụ rơi chết người. Trong thời gian đó, các cơ quan quản lý yêu cầu Boeing thực hiện nhiều thay đổi đối với máy bay, vốn đã bắt đầu bay trở lại vào cuối năm 2020.
Sau sự cố bung tấm panel năm 2024, trong đó không ai bị thương nghiêm trọng, FAA giới hạn sản lượng Max ở mức 38 chiếc mỗi tháng cho đến khi cơ quan này hài lòng rằng Boeing đã cải thiện chất lượng sản xuất. Sau đó, công ty áp dụng một chế độ kiểm soát chất lượng mà họ mô tả là “cuộc chiến chống lỗi”, và FAA cuối năm ngoái cho phép Boeing sản xuất 42 máy bay mỗi tháng, rồi 47 máy bay mỗi tháng trong năm nay.
Boeing đang hướng tới việc duy trì ổn định sản lượng 47 máy bay mỗi tháng, và dây chuyền Everett được bổ sung để giúp công ty đạt mục tiêu tiếp theo là sản xuất 52 chiếc mỗi tháng và cuối cùng là nhiều hơn nữa.
“Điều này khá quan trọng”, Sheila Kahyaoglu, nhà phân tích cổ phiếu tại công ty dịch vụ tài chính Jefferies, người chuyên theo dõi các công ty hàng không vũ trụ và quốc phòng nói. “Tăng sản lượng là điều cực kỳ hữu ích”.
Bà Kahyaoglu ước tính mỗi chiếc 737 được bàn giao có thể tạo ra 10 triệu đến 20 triệu USD tiền mặt sau khi tính các chi phí và khoản đầu tư cần thiết.
Trong khi Boeing đã đạt tiến triển trong sản xuất Max, công ty vẫn bị kìm hãm bởi ba mẫu máy bay bị trì hoãn lâu dài. Nhưng giờ đây Boeing nói họ đang tiến gần tới việc được cấp chứng nhận cho từng mẫu.
Boeing cho biết công việc chứng nhận đối với các biến thể Max nhỏ nhất và lớn nhất, Max 7 và Max 10, đã tiến rất xa. Công ty cũng nói đang đạt tiến triển đáng kể với 777-9, một “gã khổng lồ” được thiết kế cho các chuyến bay quốc tế đường dài. Cả ba mẫu máy bay đều chậm tiến độ nhiều năm, nhưng Boeing nói họ kỳ vọng bắt đầu bàn giao từng mẫu vào năm tới.
“Con đường đã rõ”, Mike Sinnett, phó chủ tịch cấp cao của Boeing nói với các phóng viên trong tháng này. “Chúng tôi biết mình phải làm gì. Chúng tôi gặp FAA rất, rất thường xuyên”.
Max 10 sẽ được giao với một hệ thống mới được yêu cầu sau các vụ tai nạn. Hệ thống này, có tên Enhanced Angle of Attack, được thiết kế để đơn giản hóa các cảnh báo mà phi công nhận được khi phát hiện lỗi với cảm biến đo góc của máy bay so với luồng khí đi tới, gọi là góc tấn.
Các điều tra viên cho biết nhiều cảnh báo liên quan đến dữ liệu sai từ cảm biến đó đã khiến phi công trong các vụ rơi chết người khó phản ứng hơn. Sau khi được chứng nhận, hệ thống mới dự kiến sẽ được bổ sung cho toàn bộ máy bay Max trong vòng hai năm.
Cả Max 7 và Max 10 cũng sẽ có bản sửa đối với hệ thống chống đóng băng động cơ để xử lý các lo ngại về hiện tượng quá nhiệt trong một số điều kiện nhất định.
777-9, máy bay hai lối đi có khả năng chở hơn 400 hành khách trên các chặng đường dài, cũng đang đạt tiến triển, công ty cho biết. Máy bay này đã thực hiện hơn 1.700 chuyến bay thử nghiệm, và Boeing nói họ kỳ vọng bàn giao chiếc 777-9 đầu tiên vào năm tới.
Trên một khu đất gần nhà máy Everett, Boeing đang đưa một máy bay 777-9 vào các thử nghiệm mô phỏng bay thực tế, bao gồm bẻ uốn cánh và thân máy bay, cùng lặp lại việc tăng áp và giảm áp khoang hành khách. Cho đến nay, chiếc máy bay đó đã chịu được số chu kỳ tương đương gần gấp đôi số chuyến bay mà công ty kỳ vọng nó từng phải vận hành, mà không có lỗi cấu trúc lớn nào.
Kể từ sự cố tấm panel năm 2024, Boeing cũng đã nỗ lực cải tổ chất lượng sản xuất và văn hóa doanh nghiệp. Công ty thay thế một số lãnh đạo cấp cao, mở rộng đào tạo và kiểm tra, đơn giản hóa tài liệu và giảm các ngoại lệ cho phép một số công việc được thực hiện ngoài trình tự. Boeing cho biết nhờ đó, trong ba tháng đầu năm, nhân viên đã dành ít hơn gần 20% thời gian để sửa lỗi, sửa chữa hoặc thay thế bộ phận trên dây chuyền 737 so với cùng kỳ năm ngoái.
Boeing cũng can thiệp nhiều hơn vào hoạt động của nhà cung cấp trong nỗ lực cải thiện chất lượng và các vấn đề về năng lực. Năm 2025, công ty mua lại một nhà cung cấp đang gặp khó, Spirit AeroSystems, đơn vị sản xuất thân máy bay Max. Boeing cho biết số thân máy bay đến nơi có lỗi trong năm nay đã giảm 40% so với năm 2025.
Và trong nỗ lực cải thiện văn hóa, công ty đã thu thập phản hồi trong nhiều tháng từ hàng chục nghìn nhân viên. Quá trình đó dẫn tới việc Boeing xây dựng 5 giá trị định hướng và 15 hành vi được khuyến nghị cho nhân viên.
Những hướng dẫn này phần lớn thẳng thắn và quen thuộc, như “làm đến nơi đến chốn” và “hợp tác một cách tôn trọng”. Nhưng có một câu nói thẳng vào sự thất vọng của những người lao động đã trải qua nhiều cuộc khủng hoảng lặp lại, cũng như nỗ lực của công ty nhằm giành lại niềm tin công chúng: “Hãy thực sự quan tâm!”
