Gần trưa, dưới cái nắng oi bức, anh Trần Hoài Vũ (45 tuổi, trú tại xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An) vẫn cùng nhân công cắt tỉa lá, bấm ngọn cho từng gốc dưa lưới. Ít ai biết rằng, người đàn ông này từng là kỹ sư giao thông tại Hà Nội, thu nhập hơn 50 triệu đồng/tháng.
Năm 2023, anh Vũ khiến gia đình và hàng xóm ngỡ ngàng khi quyết định "bỏ phố về quê".
"Nghe thì có vẻ mạo hiểm nhưng nếu được làm việc mình đam mê thì còn gì bằng, quan trọng là phải có lý tưởng và kế hoạch", anh Vũ bộc bạch.
Khi anh quyết định về quê hẳn để làm nông, gia đình anh không khỏi lo lắng. Khởi nghiệp ở tuổi 42 với ngành nông nghiệp đầy rủi ro, nếu thất bại sẽ rất khó gượng dậy.
Tuy nhiên, anh Vũ nhìn thấy cơ hội lớn khi nhu cầu nông sản sạch ngày càng cao, trong khi nguồn cung chất lượng vẫn còn khan hiếm và có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng. Anh tin nếu tìm được hướng đi đúng, nông nghiệp công nghệ cao sẽ thắng lớn.
Để chuẩn bị cho bước ngoặt này, anh đã dành nhiều tháng nghiên cứu kỹ lưỡng các mô hình trồng dưa truyền thống trong nước, đồng thời chắt lọc kinh nghiệm từ các mô hình tiên tiến của Trung Quốc và Nhật Bản.
Cuối năm 2023, anh mạnh dạn thuê 3ha đất màu tại xóm Đông Sơn (xã Giai Lạc) với thời hạn 10 năm. Dốc toàn bộ vốn liếng tích lũy và vay mượn thêm, anh đầu tư khoảng 10 tỷ đồng để dựng lên một trang trại sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, chuyên trồng dưa chuột và dưa lưới trong nhà màng.
Kiên định với nguyên tắc sản xuất sạch, chủ trang trại áp dụng phương pháp “nuôi cây không bằng nuôi đất”. Thay vì thuốc diệt cỏ hay hóa chất trừ sâu, anh hoàn toàn dùng các chế phẩm sinh học và bổ sung vi sinh vật có lợi; đồng thời dùng nhiệt ủ đất để tăng độ dinh dưỡng.
Không chỉ nhạy bén về công nghệ, anh Vũ còn thể hiện tư duy kinh doanh sắc sảo qua việc điều tiết mùa vụ. Trang trại của anh thường xuống giống chậm hơn lịch thời vụ chung của thị trường.
Dù phương án này phải đối mặt với thời tiết không thuận lợi, nhưng nhờ chuẩn bị tốt khâu làm đất và chăm sóc, dưa tại trang trại vẫn đạt năng suất cao. Khi thị trường khan hiếm, sản phẩm của anh dễ dàng bán được giá tốt, tránh tình trạng "được mùa rớt giá".
Riêng với cây dưa lưới, anh Vũ chia làm 4 khu vực sản xuất và cho xuống giống cuốn chiếu, cách nhau một tuần. Cách làm này giúp thu hoạch gối vụ liên tục, kéo dài thời gian cung ứng ra thị trường, không bị áp lực tiêu thụ cùng một lúc.
Ngay trong năm đầu vận hành thành công ngoài mong đợi, mang lại động lực lớn. Tuy nhiên, anh không vội vàng mở rộng diện tích mà tập trung tính toán để tối ưu hóa hiệu quả trên từng mét vuông đất.
Anh Vũ cho biết, ngoại trừ năm 2025 bị ảnh hưởng bởi liên tiếp các đợt bão làm sập giàn, chi phí tái sản xuất tăng cao, những năm còn lại, riêng dưa lưới sau khi trừ chi phí mang về lợi nhuận khoảng 800 triệu đồng/năm. Trang trại hiện tạo việc làm ổn định cho 5 lao động địa phương với thu nhập 250.000-300.000 đồng/ngày.
Để tối ưu hoá chi phí, nguồn thu nhập từ dưa chuột được anh dùng để chi trả lương hàng tháng cho nhân công. Trong khi đó, tiền bán dưa lưới được trích ra để tái đầu tư hệ thống chuồng trại, mua con giống, phát triển đàn dúi.
"Hiện tôi nuôi hơn 200 con dúi má đào sinh sản. Nguồn thu từ dưa lưới tôi dùng để mở rộng mô hình nuôi dúi má đào", anh Vũ thông tin.
Theo tính toán của anh, loại dúi này có khả năng sinh sản tốt, trung bình mỗi con dúi mẹ đẻ từ 5-6 con/lứa. Thay vì bán dúi giống sinh sản ngay từ đầu, anh quyết định giữ lại để nuôi thành dúi thương phẩm.
Với mức giá thị trường hiện nay lên tới 700.000-900.000 đồng/kg tuỳ kích cỡ, anh khẳng định phân khúc dúi thương phẩm này mới chính là nguồn mang lại lợi nhuận hơn cả.
Ông Đoàn Bá Cảnh, Chủ tịch Hội Nông dân xã đánh giá, đây là mô hình nông nghiệp công nghệ cao quy mô lớn nhất địa phương, chứng minh được hiệu quả kinh tế vượt trội so với lối canh tác hoa màu manh mún trước đây và mở ra hướng đi mới đầy triển vọng cho nông dân địa phương.
