Số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho thấy, từ đầu năm đến ngày 7/6, Việt Nam đã nhập siêu khoảng 15,36 tỷ USD. Đây là hiện tượng khác biệt so với xu hướng trong nhiều năm qua, khi nền kinh tế thường xuyên ghi nhận thặng dư thương mại ở mức cao.
Trả lời câu hỏi của báo chí tại họp báo quý II sáng 17/6 về việc Việt Nam nhập siêu hơn 15 tỷ USD trong hơn 5 tháng đầu năm và con số này có đáng lo ngại hay không, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng nhập siêu, xuất siêu hay tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đều là những chỉ tiêu kinh tế vĩ mô quan trọng cần được theo dõi, đánh giá thường xuyên và nghiêm túc.
Theo ông Chi, nhập siêu là một chỉ số rất quan trọng. Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan thường xuyên theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu này. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tiếp tục tăng cho thấy mức độ hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với thế giới ngày càng sâu rộng.
Tuy nhiên, do kim ngạch nhập khẩu tăng cao hơn xuất khẩu nên đã xuất hiện tình trạng nhập siêu. Để đánh giá chính xác, cần phân tích cơ cấu các mặt hàng tác động đến cán cân thương mại.
Theo Thứ trưởng, riêng mặt hàng xăng dầu trong 6 tháng đầu năm giá đã tăng mạnh. Nhu cầu của nền kinh tế gia tăng trong khi giá thế giới vọt lên khiến kim ngạch nhập khẩu xăng dầu tăng cao, dẫn tới nhóm hàng xăng dầu ghi nhận mức nhập siêu hơn 7 tỷ USD.
Đây là yếu tố khách quan của nền kinh tế khi nhu cầu năng lượng tăng cao. Nếu thiếu xăng dầu thì hoạt động sản xuất, vận tải và nhiều lĩnh vực khác sẽ bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, nhóm linh kiện, nguyên nhiên vật liệu và máy móc thiết bị ghi nhận mức nhập siêu trên 30 tỷ USD. Theo ông Chi, đây chủ yếu là các mặt hàng phục vụ đầu tư, mở rộng sản xuất và chuẩn bị cho các hoạt động sản xuất trong thời gian tới.
Vì vậy, mặc dù con số nhập siêu hiện nay là hơn 15 tỷ USD, nhưng khi phân tích chi tiết có thể thấy quy mô xuất nhập khẩu vẫn tăng trưởng, trong khi phần lớn hàng nhập khẩu là nguyên liệu, vật tư và máy móc phục vụ sản xuất kinh doanh.
Các doanh nghiệp sẽ có điều kiện tận dụng nguồn nguyên liệu, máy móc đã nhập khẩu để mở rộng sản xuất và gia tăng xuất khẩu.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, nếu các điều kiện thuận lợi hơn trong thời gian tới, đặc biệt là các hiệp định liên quan đến thuế và thương mại với Hoa Kỳ, cũng như các đối tác khác được ký kết, các doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội sử dụng nguồn nguyên liệu, máy móc đã nhập khẩu để đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu.
“Chúng tôi tin tưởng kim ngạch xuất khẩu của nền kinh tế trong những tháng cuối năm sẽ tăng trưởng mạnh, qua đó góp phần cân bằng cán cân thương mại và hướng tới mục tiêu xuất siêu”, ông nói.
Bên cạnh đó, đại diện Cục Thống kê cũng cho biết, trong 5 tháng đầu năm, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục ghi nhận tăng trưởng tích cực. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 215,7 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước; trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8%.
Vị này lưu ý cần nhìn nhận cơ cấu nhập khẩu để đánh giá đầy đủ về tình hình nhập siêu. Trong tổng kim ngạch nhập khẩu, khoảng 94% là máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.
"Nếu các doanh nghiệp sử dụng hiệu quả các mặt hàng nhập khẩu này cho hoạt động sản xuất trong nước từ nay đến cuối năm sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế", đại diện Cục Thống kê cho hay.
