Theo quy hoạch điều chỉnh, Bộ Xây dựng bổ sung hai tuyến đường sắt mới Mỹ Thủy - Lao Bảo từ cảng Mỹ Thủy đến cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị) dài 114 km, khổ đường 1.435 mm; tuyến Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai dài 73 km, khổ đường 1.435 mm. Lộ trình đầu tư hai tuyến này sau năm 2030.
Ngoài ra, 14 tuyến đường sắt mới khác được giữ nguyên như quy hoạch trước đây. Trong đó, 10 tuyến được triển khai trong giai đoạn trước và sau năm 2030, gồm 4 tuyến phía Bắc là Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (363 km), Hà Nội - Đồng Đăng (156 km), Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái (187 km), tuyến vành đai phía Đông Hà Nội đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn (31 km).
Khu vực phía nam có 4 tuyến gồm: Biên Hòa - Vũng Tàu (132 km), TP HCM - Lộc Ninh (128 km), TP HCM - Cần Thơ - Cà Mau (320 km), An Bình - Sài Gòn - Tân Kiên (33 km). Hai tuyến ở miền Trung gồm Vũng Áng - Mụ Giạ (105 km) và Tháp Chàm - Đà Lạt (84 km).
Tàu khách chạy tại Đà Nẵng. (Ảnh: Nguyễn Đông).
4 tuyến còn lại được định hướng đầu tư sau năm 2030, gồm: Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Gia Lai - Đăk Lăk - Lâm Đồng - Đồng Nai (555 km); Ninh Bình - Hưng Yên - Hải Phòng (64 km); vành đai phía Tây Hà Nội đoạn Ngọc Hồi - Thạch Lỗi (54 km); TP HCM - Mộc Bài (61 km).
Đối với đường sắt tốc độ cao, quy hoạch xác định hai tuyến gồm tuyến Bắc Nam dài 1.541 km được đầu tư theo hai giai đoạn trước và sau năm 2030; Hà Nội - Quảng Ninh được ưu tiên đầu tư trước năm 2030.
Về định hướng đến năm 2050, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu từng bước cải tạo, nâng cấp, hiện đại hóa để nâng cao năng lực khai thác, đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa; duy trì và phát triển các tuyến nhánh kết nối cảng biển.
Quy hoạch ưu tiên phát triển các tuyến kết nối liên vùng và quốc tế như đường sắt ven biển Ninh Bình - Hưng Yên - Hải Phòng, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái (kết nối Trung Quốc); Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai; Mỹ Thủy - Lao Bảo (kết nối với Lào); TP HCM - Tây Ninh (định hướng kết nối Campuchia); tuyến kết nối Duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên (Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Gia Lai - Đăk Lăk - Lâm Đồng - Đồng Nai); khôi phục tuyến Tháp Chàm - Đà Lạt và hoàn thiện các tuyến đường sắt tại các khu đầu mối.
Theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt quốc gia hiện có gồm 7 tuyến với tổng chiều dài khoảng 2.510 km. Trong đó, 6 tuyến được đầu tư trong giai đoạn trước và sau năm 2030, gồm ba tuyến khổ 1.000 mm: Hà Nội - TP HCM (1.726 km), Hà Nội - Lào Cai (296 km), Hà Nội - Hải Phòng (102 km); và ba tuyến khổ lồng 1.000 mm - 1.435 mm gồm Hà Nội - Thái Nguyên (55 km), Hà Nội - Lạng Sơn (167 km), Kép - Hạ Long - Cái Lân (108 km).
6 tuyến đều được quy hoạch xây dựng trước năm 2030, riêng tuyến Kép - Lưu Xá dài 56 km, khổ 1.435 mm, dự kiến đầu tư sau năm 2030.
