Thị trường BĐS Việt Nam đã tăng trưởng rất nhanh chóng trong vòng hơn 10 năm qua. Tuy nhiên, kể từ năm 2019 đến nay đã xuất hiện những dấu hiệu gặp khó. Việc Quốc hội thông qua 3 bộ luật quan trọng nhất của thị trường được nhiều chuyên gia, luật sư, nhà môi giới đánh giá cao bởi tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực BĐS; đảm bảo tính pháp lý, an toàn cho người mua, từ đó tạo đà hồi phục tâm lý tốt cho thị trường địa ốc. Cụ thể, so với Luật Đất đai năm 2013, Luật Đất đai năm 2024 có nhiều điểm mới, mang tính đột phá, giải quyết tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong các chính sách, pháp luật có liên quan đến đất đai… Các quy định tại Luật Đất đai 2024 đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng “lấy người dân làm trọng tâm”. Một trong những thay đổi quan trọng của Luật Đất đai 2024 đã bãi bỏ khung giá đất. Theo đó, các tỉnh, thành phố trực thuộc TW sẽ công bố bảng giá đất mới áp dụng từ ngày 1/1/2026. Nhà nước không áp dụng mức giá tối thiểu và tối đa với từng loại đất nữa mà UBND cấp tỉnh sẽ căn cứ vào các nguyên tắc, phương pháp định giá đất, các quy chuẩn và giá đất, sự biến động về giá đất thực tế trên thị trường để xây dựng bảng giá đất. Bên cạnh đó, Luật quy định đất không có giấy tờ trước ngày 01/7/2014 và đất cấp sai thẩm quyền sau 2014 sẽ được cấp sổ đỏ. Luật mới cũng bổ sung thêm hình thức bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi. Ưu tiên người dân được bồi thường bằng đất, bằng nhà ở được lựa chọn bồi thường bằng tiền nếu có nhu cầu. Bên cạnh đó, chỉ được thu hồi đất khi đã bàn giao nhà ở tái định cư. Về đất nông nghiệp, Luật Đất đai năm 2024 cho phép người không trực tiếp sản xuất nông nghiệp, doanh nghiệp được nhận chuyển nhượng đất trồng lúa. Trong khi theo Luật Đất đai 2013, hộ gia đình, cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa. Đây là một trong những quy định có tác động mạnh mẽ đến phân khúc đất nông nghiệp.
Cùng với Luật Đất đai 2024, Luật Kinh doanh bất động sản 2023 là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường bất động sản. So với Luật Kinh doanh bất động sản 2014, Luật mới đã tập trung vào việc tăng cường tính minh bạch, công khai, đồng thời siết chặt quản lý các hoạt động kinh doanh bất động sản. Theo đó, Luật mới đã cấm 105 thành phố, thị xã không được phân lô, bán nền, giúp hạn chế tình trạng sốt đất. Đồng thời Luật cũng quy định rõ ràng hơn về các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản, bổ sung các điều khoản nhằm bảo vệ quyền lợi của người mua. Các hành vi vi phạm hợp đồng như chậm bàn giao nhà, chất lượng công trình không đảm bảo sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 có hiệu lực yêu cầu các môi giới bất động sản phải có chứng chỉ môi giới và phải hành nghề trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản hoặc một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản. Luật Kinh doanh BĐS 2023 quy định chủ đầu tư dự án BĐS chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai khi đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Luật cũng bổ sung điều kiện bắt buộc chủ đầu tư chuyển nhượng phải hoàn thành các nghĩa vụ tài chính về đất đối với dự án, các doanh nghiệp BĐS nhận tiền thanh toán từ khách hàng thông qua tài khoản.
