Tài chính

Bitcoin halving và những tác động đến người chơi tiền số

Giữa lúc giá Bitcoin liên tục lập đỉnh, sự chú ý của cộng đồng lại dồn về sự kiện halving diễn ra vào tháng 4. Bitcoin halving được chờ đợi vì tác động trực tiếp đến toàn ngành, từ thợ đào, người sở hữu tiền số cho đến các công ty buôn bán máy đào chuyên dụng và cả ngành năng lượng.

Bitcoin halving là gì?

Ban đầu, thuật ngữ Bitcoin halving chủ yếu dành cho thợ đào - những người trực tiếp tạo ra Bitcoin bằng cách xác thực giao dịch thông qua việc giải các bài toán phức tạp để mở khối mới (block). Sau mỗi khối được khởi tạo, thợ đào nhận về một lượng Bitcoin (BTC) nhất định, gọi là phần thưởng.

Để hạn chế lạm phát khi quá nhiều thợ đào cùng tham gia, Nakamoto Satoshi - cha đẻ Bitcoin - đã thêm một đoạn code để cứ sau 210.000 khối khai thác, phần thưởng sẽ giảm một nửa. Thuật toán này được gọi là Bitcoin halving.

Trung bình bốn năm một lần, halving sẽ diễn ra. Điều này khiến việc khai thác Bitcoin ngày một khó, từ đó tạo ra sự khan hiếm và loại bỏ những thợ đào không hiệu quả khỏi mạng lưới.

Đồng xu biểu tượng Bitcoin. (Ảnh: Khương Nha).

Ba lần "giảm một nửa" trước đó đã xảy ra vào năm 2012, 2016 và 2020. Lần đầu tiên diễn ra khi phần thưởng cho thợ đào giảm từ 50 xuống 25 Bitcoin mỗi khối.

Năm 2016, phần thưởng khai thác còn 12,5 Bitcoin. Từ ngày 11/5/2020, thợ đào nhận 6,25 Bitcoin khi mỗi khối mới được tạo. Với sự kiện halving vào tháng 4, phần thưởng của thợ đào sẽ giảm còn 3,125 Bitcoin. Chu kỳ này sẽ tiếp diễn cho đến khi tổng cộng 21 triệu Bitcoin trên toàn mạng được khai thác hết, dự kiến vào năm 2140.

Tác động của Bitcoin halving

Chịu tác động lớn nhất là giá Bitcoin. Với người nắm giữ tiền số, tổng số coin của họ không đổi sau sự kiện. Tuy nhiên, nếu muốn mua thêm, họ có thể gặp khó vì phần thưởng giảm, khiến nguồn cung không còn dồi dào. Điều này gây mất cân bằng cung cầu, làm cho giá Bitcoin có thể tăng vài tháng sau đó.

Ví dụ, giá Bitcoin trước halving vào tháng 11/2012 là 12 USD, nhưng gần một năm sau tăng lên gần 1.000 USD. Với lần halving thứ hai vào tháng 7/2016, giá Bitcoin giảm xuống 670 USD rồi tăng lên 2.550 USD vào tháng 7/2017, sau đó đạt 19.700 USD cuối năm đó.

Sau lần "giảm một nửa" gần nhất vào tháng 5/2020, giá Bitcoin đã tăng 430% từ 11.500 lên 61.300 USD giữa tháng 3/2021, trước khi lập đỉnh 69.000 USD vào tháng 11/2021.

 

Tuy nhiên, bà Lynn Hoàng, đại diện Binance Việt Nam, nhận định biến động giá của kỳ halving thứ tư vào tháng tới sẽ khó dự đoán hơn sau khi Mỹ phê duyệt ETF Bitcoin hồi đầu năm.

"Các quỹ ETF Bitcoin sẽ làm thay đổi đáng kể cán cân cung cầu trên thị trường. Nhu cầu mua vào sẽ cao hơn trong khi số lượng Bitcoin mới được tạo ra lại giảm một nửa", bà Lynn phân tích. Dữ liệu trên blockchain cho thấy mỗi ngày, các quỹ ETF Bitcoin đang gom về trung bình 2.450 BTC trong khi thợ đào chỉ khai thác được 900 BTC. Sau halving, con số này sẽ giảm còn 450 BTC, có thể khiến giá Bitcoin biến động mạnh.

Một tác động tích cực của halving sẽ giảm tỷ lệ lạm phát trên toàn mạng. Năm 2011, tỷ lệ lạm phát của mạng Bitcoin là 50%, nhưng sau 2012 giảm xuống 12% và tiếp tục giảm 4-5% vào năm 2016. Hiện Bitcoin có tỷ lệ lạm phát 1,74%. Tỷ lệ giảm giúp đồng tiền mã hóa ổn định giá trị.

Trong khi đó với thợ đào, Bitcoin halving không chỉ khiến phần thưởng của họ bị giảm đi mà độ khó của thuật toán cũng tăng lên, đẩy cuộc cạnh tranh giữa các xưởng đào trở nên căng thẳng. Một số máy đào chuyên dụng thế hệ cũ có thể sẽ không hiệu quả để chạy thuật toán, buộc phải nâng cấp thiết bị mới. Theo công ty phân tích Galaxy, sau halving 2024 sẽ có khoảng 20% máy ASIC trên toàn mạng Bitcoin ngừng hoạt động vì không đủ sức cạnh tranh. Một số máy đào như S9 của Bitmain, A1066 của Canaan và M32 của MicroBT sẽ ngoại tuyến. Đây là lý do thợ đào không hào hứng mỗi lần having.

Độ khó của thuật toán tăng cũng làm cho một số xưởng đào quy mô nhỏ bị loại khỏi cuộc chơi. Thợ đào sẽ có lời nếu giá Bitcoin tăng sau halving, nhưng họ có thể phải rời bỏ mạng lưới khi việc khai thác không đem lại lợi nhuận.

Mặt trái của halving

Theo bà Lynn Hoàng, khi nói đến halving, mọi người thường tập trung về biến động giá. Nhưng nếu nhìn tổng thể, sự kiện cũng có thể gây tác động nguy hiểm đến Bitcoin.

Đầu tiên là vấn đề thân thiện với môi trường. Từ lâu, Bitcoin thường bị lên án vì tiêu thụ quá nhiều năng lượng để vận hành máy đào. Halving khiến độ khó thuật toán tăng lên, buộc thợ đào tăng cường công suất, từ đó tiêu tốn năng lượng hơn.

Dù vậy, đây vẫn là vấn đề gây tranh cãi. Có ý kiến lại cho rằng vì áp lực về lợi nhuận, thợ đào đang chuyển sang nguồn năng lượng bền vững hơn như điện mặt trời. Việc nâng cấp máy đào thế hệ mới cũng giúp tiết kiệm năng lượng, từ đó làm cho mạng Bitcoin trở nên thân thiện với môi trường hơn.

Tuy nhiên, rủi ro lớn hơn là vấn đề khai thác tập trung trên toàn mạng. Khi mức độ cạnh tranh cao, thợ đào nhỏ lẻ sẽ bị loại, phần lớn khả năng tính toán sẽ nằm trong tay xưởng đào quy mô lớn. Dữ liệu của BTC.com từ năm 2016 đến 2021 cho thấy 30-40% tỷ lệ băm trên toàn mạng thường xuyên bị kiểm soát bởi hai nhóm khai thác lớn nhất là là Foundry USA và AntPoo. Ngày 28/2, hai nhóm này đã kiểm soát gần 50% sức mạnh băm của mạng Bitcoin, theo CoinDance. Tỷ lệ băm thể hiện sức mạnh tính toán cho việc khai thác Bitcoin.

Sau halving, nếu thợ đào thấy không còn lợi nhuận và ngừng khai thác, giao dịch trên mạng Bitcoin sẽ bị nghẽn, kẻ gian có thể chi phối hoạt động mạng. Ngoài ra, khi việc khai thác không còn phi tập trung mà nằm trong tay một số bên, họ có thể giữ quyền kiểm duyệt các giao dịch bằng cách chọn không xác nhận chúng. Điều này đi ngược với lý tưởng ban đầu của Satoshi về đặc tính phân quyền và chống kiểm duyệt của Bitcoin. Điểm tích cực là chưa có lần nào thợ đào đồng loạt rời mạng sau halving. Những người khai thác Bitcoin sẽ tìm cách cân bằng và vượt qua được các đợt halving để tiếp tục ngành công nghiệp này.

Các tin khác

Giá vàng SJC giảm mạnh

Sáng nay (9/5), giá vàng trong nước giảm mạnh. Theo đó, vàng miếng SJC về quanh mốc 120 triệu đồng/lượng.

Giá vàng đồng loạt tăng

Vào lúc 9h30 sáng nay (8/5), Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn niêm yết giá vàng miếng SJC 120,7 - 122,7 triệu đồng/lượng, tăng nửa triệu đồng/lượng so với trước giờ mở cửa phiên giao dịch.

Cổ phiếu Novaland tăng trần

Cổ phiếu Novaland (NVL) hôm nay tăng hết biên độ lên 12.250 đồng, vùng giá cao nhất 8 tháng, khi nhà đầu tư trong và ngoài nước cùng gom hàng.

Miền Bắc nắng nóng kéo dài

Hôm nay (5/5), miền Bắc bước vào đợt nắng nóng kéo dài nhưng không gay gắt. Khu vực miền Trung đón nắng nóng diện rộng, gay gắt. Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối có mưa dông.

Giá vàng giảm mạnh

Sáng nay (2/5), giá vàng trong nước giảm mạnh. Vàng miếng SJC có nơi giảm còn 118,5 triệu đồng/lượng còn vàng nhẫn về 114,5 triệu đồng/lượng.

Giá vàng rơi thẳng đứng

Giá vàng thế giới rơi thẳng đứng trong phiên giao dịch Mỹ ngày 1.5, nâng tổng mức giảm trong ngày lên 84 USD/ounce, tương ứng mức mất giá mạnh nhất lên 2,6%.

Miền Bắc mưa đến bao giờ?

Sáng nay (1/5), mưa lớn đã bao trùm nhiều khu vực ở miền Bắc. Dự báo trong ngày hôm nay, mưa lớn tiếp tục ở khu vực miền Bắc, từ chiều tối và đêm nay mưa giảm dần. Bắc Trung Bộ hôm nay cũng có mưa rải rác. Nam Bộ và Nam Tây Nguyên mưa dông vào chiều tối. Các khu vực khác ít mưa, ngày nắng.

Giá vàng đồng loạt giảm

Lúc 9h sáng nay (28/4), các doanh nghiệp kinh doanh vàng đồng loạt điều chỉnh giảm giá vàng SJC và vàng nhẫn.

Giá vàng tiếp tục tăng

Sáng nay (27/4), giá vàng trong nước tiếp tục tăng lên mốc 121 triệu đồng/lượng với vàng miếng SJC và 120 triệu đồng/lượng với vàng nhẫn.

Miền Bắc, miền Trung nắng nóng đỉnh điểm

Hôm nay và ngày mai (21-22/4) là đỉnh điểm đợt nắng nóng đang diễn ra ở các tỉnh miền Bắc và miền Trung với nhiệt độ dự báo cao nhất miền Bắc từ 35-37 độ, miền Trung 36-38 độ. Nhiệt độ thực tế có thể cao hơn 2-4 độ. Chỉ số tia UV ở ngưỡng rất có hại. Các khu vực khác trên cả nước hôm nay cũng chìm trong nắng nóng.

Chứng khoán giảm sâu

FPT giảm hết biên độ và không có bên mua, trở thành tác nhân chính khiến VN-Index mất 17 điểm, nối mạch giảm 2 phiên liên tiếp.

Thời tiết miền Bắc những ngày tới

Hôm nay và ngày mai (14-15/4), miền Bắc sẽ rét về đêm và sáng, trưa chiều nắng ấm. Từ 16/4, nền nhiệt tăng mạnh. Từ 18/4, miền Bắc bước vào đợt nắng nóng diện rộng, gay gắt đầu tiên của mùa hè năm nay. Tây Nguyên và Nam Bộ trong hai ngày 14-15/4 có mưa dông rải rác vào chiều tối.

VN-Index trở lại mốc 1.200 điểm

Mở cửa với lực bán tháo mạnh, VN-Index mất mốc 1.200 điểm nhưng sau đó dần cải thiện nhờ VIC, VHM, LPB, VNM… và chốt phiên giảm hơn 19 điểm.

Miền Bắc tăng nhiệt mạnh

Hôm nay (2/4), miền Bắc chỉ còn rét về đêm và sáng, trưa chiều hửng nắng, ấm áp, nhiệt độ cao nhất khoảng 24-27 độ. Trong hai ngày 3-4/4, nền nhiệt tiếp tục tăng ở miền Bắc. Các khu vực khác hôm nay ít mưa, riêng Nam Bộ có mưa dông trái mùa.

Miền Bắc rét đến bao giờ?

Hôm nay (1/4), miền Bắc tiếp tục rét, vùng núi có rét đậm với nhiệt độ thấp nhất từ 13-16 độ, cao nhất 19-22 độ.

Chứng khoán lao dốc

Áp lực bán ngày càng mạnh khiến VN-Index mất hơn 10 điểm, nối dài mạch giảm phiên thứ tư liên tiếp và tiệm cận vùng tâm lý 1.300 điểm.

Miền Bắc rét đỉnh điểm

Hôm nay (30/3) là đỉnh điểm đợt rét đang diễn ra ở miền Bắc với nhiệt độ xuống thấp nhất chỉ từ 12-15 độ, vùng núi cao dưới 10 độ. Khu vực từ Thanh Hoá đến Quảng Ngãi hôm nay có mưa rào rải rác, riêng Thanh Hoá đến Huế trời rét. Nam Bộ giảm nhiệt nhẹ sau chuỗi ngày nắng nóng.