Ông Phạm Ngọc Giao, 85 tuổi, là người thừa kế đời thứ ba của căn nhà. Căn biệt thự hiện là nơi sinh sống của gần 30 thành viên thế hệ con cháu.
Cha mẹ ông là cụ Phạm Văn Thanh và Phạm Thị Tề xuất thân từ làng nghề kim hoàn Châu Khê, tỉnh Hải Dương cũ. Đầu những năm 1940, họ lên Hà Nội lập nghiệp và sáng lập thương hiệu vàng Sư Tử. Tiệm trở thành điểm đến của những tay buôn vàng nổi tiếng đất Bắc.
Việc kinh doanh phát đạt, cha mẹ ông Giao mua được ba căn nhà lớn tại các phố cổ như Hàng Bạc, Hàng Vôi và Hàng Bè.
Năm 1945, hai cụ bán hết 3 bất động sản này để mua đất, xây dựng căn biệt thự nhà vườn trên diện tích gần 700 m2 tại ngõ 6 Đinh Liệt. Người thiết kế ngôi nhà là ông Phạm Khắc Hệ (Phạm Hoàng) - thế hệ kiến trúc sư đầu tiên của Việt Nam thời Pháp thuộc.
Căn nhà thi công trong hai năm thi công, được thiết kế 3 tầng, 22 phòng, mang phong cách kiến trúc Pháp kết hợp với những đường nét của đình làng Việt cổ.
Các cột, kèo bên trong nhà đều được làm bằng gỗ đinh, một trong 4 loại "thiết mộc" (gỗ cứng như sắt thép).
Cùng với ngôi nhà, gia chủ còn thiết kế một khu vườn với tỉ lệ 1:1 - tức nhà cao bao nhiêu, rộng bao nhiêu thì diện tích sân vườn phía trước tương ứng bấy nhiêu.
Mái ngói với những đầu cong và mô phỏng hoa văn đình làng Việt. Theo ông Giao, ban đầu mái nhà lợp bằng ngói Marseille của Pháp. Về sau, gia đình thay bằng ngói Hưng Ký có từ đầu thế kỷ 20, qua nhiều năm, những viên ngói vẫn giữ màu đỏ tươi.
Các họa tiết trang trí trong nhà cũng được gia đình lựa chọn với những ý nghĩa riêng. Chữ “Phúc”, chữ “Thọ” xuất hiện đan xen trên cửa phòng, cửa sổ và các mảng tường, gửi gắm mong ước về cuộc sống hạnh phúc, sức khỏe và sự trường thọ cho các thế hệ trong gia đình.
Đặc biệt, căn nhà có tới 9 giếng trời. Theo ông Giao, hệ thống 9 giếng trời được tính toán ngay từ khi công trình xây dựng, gắn với quan niệm về sự hài hòa âm - dương. Các khoảng thông tầng vừa tạo sự kết nối giữa không gian bên trong và bên ngoài, vừa đưa ánh sáng, không khí vào sâu trong căn nhà.
Khu vực này cũng được trang trí tranh ảnh, là nơi các thành viên tới ngắm cảnh thư giãn mỗi ngày.
Sau hơn 80 năm, nội thất bên trong căn nhà được bảo tồn gần như nguyên vẹn, trong đó có bộ bàn ghế mang phong cách Louis XIV (Baroque Pháp) được làm khoảng năm 1935. "Thời điểm đó, giá trị của bộ bàn ghế tương đương 10 cây vàng", ông Giao nói.
Những bức câu đối chữ Hán - Nôm cổ, có từ những năm 1890.
Một phần không gian đặc biệt khác được gia đình gìn giữ qua nhiều thế hệ là nơi thờ Mẫu. "Hiện nay căn phòng thờ Mẫu này là nơi chị gái tôi vẽ tranh mỗi ngày", ông Giao nói.
Ông Giao cho biết dù các con không ai duy trì nghề kim hoàn của cha mẹ nhưng tài sản để lại tất cả đều cùng gìn giữ căn nhà được nguyên bản nhất qua hàng chục năm.
