Một bước ngoặt đáng chú ý trong ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống vừa được ghi nhận tại bang California, Mỹ, khi một nhà máy bia thủ công giới thiệu loại bia đầu tiên trên thế giới sử dụng khí CO₂ được thu trực tiếp từ không khí để tạo ga. Không chỉ là một sản phẩm mới lạ, sáng kiến này còn được xem là tín hiệu cho thấy cách các ngành công nghiệp có thể thay đổi hoàn toàn phương thức tiếp cận một nguyên liệu thiết yếu nhưng lâu nay phụ thuộc nặng nề vào nhiên liệu hóa thạch.
Dự án là kết quả hợp tác giữa công ty công nghệ Aircapture và Almanac Beer Company, một thương hiệu bia thủ công có trụ sở tại Alameda. Sản phẩm mang tên “Pure Air Edition” (Flow - CAE) được sản xuất nhờ hệ thống thu giữ carbon trực tiếp từ không khí, hay còn gọi là công nghệ DAC. Thiết bị được lắp đặt ngay trong khuôn viên nhà máy bia, có khả năng hút CO₂ từ môi trường xung quanh, sau đó tinh chế đạt tiêu chuẩn đồ uống trước khi đưa vào quy trình sản xuất.
Điểm đặc biệt của hệ thống này nằm ở việc nó giúp nhà máy bia hoàn toàn chủ động về nguồn CO₂, thay vì phụ thuộc vào nguồn cung công nghiệp bên ngoài. Trong nhiều năm qua, phần lớn CO₂ sử dụng trong ngành thực phẩm và đồ uống được lấy từ các quy trình liên quan đến nhiên liệu hóa thạch như sản xuất amoniac hoặc ethanol. Điều này khiến nguồn cung trở nên bấp bênh, đặc biệt khi các ngành này gặp biến động.
Thực tế đã chứng minh rõ ràng điều đó vào năm 2022, khi Mỹ đối mặt với tình trạng thiếu hụt CO₂ trên diện rộng. Sự gián đoạn này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành thực phẩm và đồ uống, buộc nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm sản xuất hoặc chịu chi phí tăng cao. Các nhà máy bia, vốn phụ thuộc lớn vào CO₂ để tạo ga và bảo quản sản phẩm, là một trong những đối tượng chịu tác động nặng nề nhất.
Trong bối cảnh đó, giải pháp của Aircapture được xem như một lối thoát mang tính đột phá. Hệ thống của công ty có khả năng tạo ra CO₂ lỏng với độ tinh khiết lên tới 99,999%, vượt tiêu chuẩn cần thiết cho ngành đồ uống. Quan trọng hơn, toàn bộ quá trình diễn ra ngay tại chỗ, giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng dài và dễ bị gián đoạn.
Theo ông Matt Atwood, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Aircapture, việc coi CO₂ là một sản phẩm phụ từ ngành nhiên liệu và hóa chất đã khiến nguồn cung trở nên thiếu ổn định trong nhiều năm. Công nghệ mới cho phép chiết xuất CO₂ trực tiếp từ không khí và cung cấp ngay tại nơi sử dụng với chi phí hợp lý, mở ra khả năng ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Không giống như các dự án thu giữ carbon quy mô lớn thường đòi hỏi thời gian xây dựng kéo dài và chi phí đầu tư lớn, hệ thống của Aircapture được thiết kế theo dạng mô-đun. Điều này cho phép tích hợp nhanh chóng vào các cơ sở hiện có mà không cần thay đổi lớn về hạ tầng. Tại nhà máy của Almanac, việc lắp đặt được hoàn tất trong thời gian ngắn mà không làm gián đoạn hoạt động sản xuất.
Ông Damian Fagan, giám đốc điều hành Almanac Beer Company, nhấn mạnh rằng sản xuất bia luôn là sự kết hợp giữa khoa học và nghệ thuật. Với công nghệ mới, nhà máy không chỉ kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm mà còn tiến gần hơn tới mô hình sản xuất bền vững, khi toàn bộ CO₂ sử dụng được lấy trực tiếp từ môi trường địa phương.
Quy trình này cũng tạo ra một vòng tuần hoàn khép kín, trong đó CO₂ được thu từ không khí, sử dụng trong sản xuất và cuối cùng có thể quay trở lại môi trường. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực giảm phát thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Không dừng lại ở lĩnh vực bia, công nghệ DAC được kỳ vọng có thể mở rộng sang nhiều ngành công nghiệp khác như thực phẩm, làm lạnh, sản xuất bê tông hay nông nghiệp. Nếu được triển khai rộng rãi, nó có thể thay đổi cách các doanh nghiệp tiếp cận CO₂, biến một nguyên liệu từng bị xem nhẹ thành nguồn tài nguyên chủ động và bền vững.
Sản phẩm “Pure Air Edition” đã chính thức ra mắt công chúng vào ngày 21/3 tại Alameda, đi kèm với các hoạt động tham quan hệ thống thu giữ carbon và quy trình sản xuất. Một phần doanh thu từ sản phẩm sẽ được sử dụng để hỗ trợ tổ chức phi lợi nhuận Carbon180, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thúc đẩy chính sách loại bỏ carbon.
Hiện tại, loại bia này đã được phân phối tại hơn 800 điểm bán lẻ trên toàn bang California, bao gồm các chuỗi lớn như Safeway, Whole Foods, Total Wine và BevMo. Sự xuất hiện của sản phẩm không chỉ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng mà còn nhận được sự quan tâm lớn từ giới công nghiệp.
Dù vẫn còn ở giai đoạn đầu, dự án được xem là một phép thử thực tế cho mô hình cung cấp CO₂ phân tán. Nếu chứng minh được khả năng mở rộng, nó có thể định hình lại cách các ngành công nghiệp trên toàn cầu tiếp cận nguồn nguyên liệu tưởng chừng quen thuộc nhưng đầy thách thức này, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp.
