Quý 3/2025 là giai đoạn sôi động chưa từng có của thị trường chứng khoán Việt Nam với thanh khoản khớp lệnh bình quân trên HoSE lên đến gần 37.000 tỷ đồng/phiên. Trong bối cảnh đó, hoạt động môi giới của các công ty chứng khoán (CTCK) cũng khởi sắc rõ rệt với tổng doanh thu khoảng 7.000 tỷ, cao nhất từ trước đến nay.
Đa phần các CTCK top đầu đều có doanh thu môi giới cao kỷ lục. Top 10 CTCK có doanh thu môi giới lớn nhất quý 3/2025 gồm VPS, SSI, HSC, VNDirect, Vietcap, MBS, TCBS, KIS, Mirae Asset và VPBankS. Nhóm này ghi nhận tổng doanh thu môi giới lên đến 5.000 tỷ, chiếm hơn 70% toàn ngành.
Trong đó, VPS là CTCK đầu tiên trong lịch sử có doanh thu môi giới một quý vượt 1.500 tỷ. Doanh thu môi giới quý 3/2025 của SSI cũng tăng mạnh lên trên 900 tỷ và có nhiều tiềm năng để trở thành CTCK thứ hai cán mốc nghìn tỷ. Hai cái tên này tạo ra khoảng cách khá lớn so với top sau. Đa phần các CTCK còn lại trong top 10 có doanh thu môi giới dưới 400 tỷ đồng.
Về mặt lý thuyết, top 10 CTCK có doanh thu môi giới lớn nhất tưởng chừng sẽ có tương đồng với bảng xếp hạng thị phần giá trị giao dịch. Tuy nhiên, thực tế lại có những điểm khác biệt gây bất ngờ. Điển hình là trưởng hợp của TCBS, CTCK này có thị phần đứng thứ 3 (tỷ lệ 7,75%) chỉ sau VPS và SSI nhưng doanh thu môi giới chỉ xếp thứ 7 trong quý 3.
Nguyên nhân có thể đến từ việc TCBS áp dụng chính sách “Zero fee” (miễn phí giao dịch), hy sinh nguồn thu từ môi giới để đổi lại tệp khách hàng rộng hơn qua đó bán chéo các sản phẩm khác như tư vấn đầu tư, cho vay ký quỹ (margin). Doanh thu môi giới không tương xứng với thị phần là điểm chung của các CTCK áp dụng Zero fee.
Mặt khác, VNDirect có thị phần chỉ xếp thứ 7 trong quý 3 nhưng lại có doanh thu môi giới đứng thứ 4. Một trường hợp khác là HSC có thị phần đứng thứ 5 nhưng doanh thu môi giới chỉ xếp sau SSI và VPS. Hay như VPBankS dù không nằm trong top 10 thị phần nhưng lại có doanh thu môi giới xếp thứ 10 toàn sàn. Các CTCK này đều đứng ngoài cuộc đua Zero fee, không ít trong đó có biểu phí giao dịch khá cao so với mặt bằng chung.
Nhìn chung, việc theo đuổi chiến lược cạnh tranh bằng phí hay không là định hướng phát triển riêng của từng CTCK, được ban lãnh đạo cân nhắc nhiều yếu tố từ nguồn lực, lợi thế, hạn chế… Tuy nhiên, không thể phủ nhận, chính sách Zero fee đang ngày càng phổ biến tại các CTCK, qua đó làm thay đổi cục diện ngành chứng khoán cũng như nghề môi giới.
