Techcoop (trái) và Be Group là hai startup Việt nhận được khoản đầu tư lớn nhất trong năm 2024.
VinVentures là quỹ đầu tư công nghệ được tài trợ bởi tỷ phú Phạm Nhật Vượng và Tập đoàn Vingroup, được ra mắt hôm 28/10. Tổng tài sản quỹ đang quản lý là 150 triệu USD, trong đó 100 triệu USD là danh mục đã đầu tư kế thừa từ Vingroup và 50 triệu USD dự kiến giải ngân trong 3 - 5 năm tới.
Người đảm nhiệm vị trí Giám đốc Điều hành VinVentures là bà Lê Hàn Tuệ Lâm, hay được biết đến với tên gọi “Shark Tuệ Lâm” sau khi tham gia chương trình Shark Tank Việt Nam mùa 6.
Mới đây, VinVentures công bố Báo cáo Ngành Công nghệ, mở đầu bằng việc tóm tắt tình hình kinh tế Việt Nam trong năm 2024, nhấn mạnh tốc độ tăng trưởng vĩ mô mạnh mẽ trong năm qua nhờ các sáng kiến từ Chính phủ. Phần nội dung chính tập trung vào những “insight” quan trọng về xu hướng, tình hình đầu tư, những thương vụ đáng chú ý, kèm theo phân tích chuyên sâu.
Theo đó, báo cáo chỉ ra rằng “mùa đông gọi vốn” vẫn đang tiếp diễn trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam, do căng thẳng địa chính trị và kinh tế nhiều biến động khiến các nhà đầu tư trở nên thận trọng.
Tổng giá trị các thương vụ cho các startup tại Việt Nam trong năm 2024 đạt khoảng 308 triệu USD, giảm 30% so với năm 2023 và là năm thứ 4 liên tiếp con số này sụt giảm. Số lượng thương vụ giảm nhẹ từ 77 xuống còn 75.
Tổng giá trị và số lượng thương vụ đầu tư vào các startup tại Việt Nam từ năm 2016 đến 2024. Nguồn: VinVentures.
Về lĩnh vực đầu tư, công nghệ tài chính (Fintech) và tiêu dùng vẫn duy trì được sức hấp dẫn, trong khi công nghệ nông nghiệp (Agritech) và công nghệ thực phẩm (Foodtech) đang được coi là những ngành mới nổi đầy tiềm năng.
Agritech & Foodtech là lĩnh vực có tổng giá trị thương vụ lớn nhất trong các tất cả các ngành, đạt 85 triệu USD, chủ yếu nhờ thương vụ startup Techcoop huy động được 70 triệu USD trong vòng Series A. Lĩnh vực tiêu dùng đứng thứ 2 với 44,5 triệu USD từ 4 thương vụ. Fintech từ vị trí đầu bảng năm 2023 xuống thứ 3 với tổng giá trị thương vụ đạt 30,8 triệu USD.
Mảng SaaS (dịch vụ ứng dụng phần mềm) và Proptech (công nghệ bất động sản) tiếp tục nằm cuối bảng xếp hạng cùng với Blockchain, tương tự xu hướng năm 2023. Chỉ có duy nhất 1 thương vụ trong ngành Proptech tại Việt Nam năm 2024 là startup Wesale nhận số vốn không được tiết lộ từ Hitseries Capital.
Phân tích kỹ hơn về lý do Proptech đứng cuối bảng, báo cáo của VinVentures chỉ ra rằng mặc dù đây là lĩnh vực tiếm năng, sự phát triển vẫn bị hạn chế do tốc độ hồi phục chậm của thị trường bất động sản, sự do dự của người dùng và chi phí cao, liên quan đến các công nghệ tiên tiến. Thị trường Proptech tại Việt Nam dự kiến trị giá hơn 1,4 tỷ USD vào năm 2029, CAGR khoảng 18,7%.
Nhìn lại những thương vụ đầu tư cho startup lớn nhất năm 2024, báo cáo của VinVentures chỉ ra Top 9 đã chiến khoảng 60% tổng giá trị của tất cả các thương vụ.
9 thương vụ đầu tư lớn nhất cho các startup Việt Nam trong năm 2024. Nguồn: VinVentures.
Techcoop đứng đầu nhờ khoản đầu tư 70 triệu USD do hai quỹ Ascend Vietnam Ventures và TNB AURA dẫn dắt, cũng là startup duy nhất tại Việt Nam trong năm qua nhận được số vốn hơn 50 triệu USD. Với hơn 200 đối tác doanh nghiệp, công nghệ của Techcoop đang hỗ trợ hơn 200.000 nông dân sản xuất nhỏ trên khắp Việt Nam và đây là một startup có lợi nhuận.
Đứng thứ hai trong bảng xếp hạng là Be Group với khoản vốn hơn 30 triệu USD huy động được từ VPBankS. Trước đó, Be Group cũng được công ty GSM của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đầu tư, số vốn không được tiết lộ. Cái tên cuối cùng trong top 3 là Metub Network, với khoản đầu tư 15,5 triệu USD từ Morgan Stanley.
Về những xu hướng năm 2025 , báo cáo của VinVentures trước hết chỉ ra rằng lãi suất cao sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến quyết định của các nhà đầu tư, khi họ ưu tiên những tài sản an toàn và lợi nhuận tốt hơn, thay vì các thương vụ mạo hiểm.
Thứ hai, phát triển bền vững sẽ là xu hướng chủ đạo, trở thành nền tảng trong chiến lược kinh doanh năm 2025, xuất phát từ nhu cầu của người tiêu dùng, các quy định mới và “khẩu vị” của nhà đầu tư. Các công ty tập trung vào “xanh hóa”, giải pháp năng lượng tái tạo và sáng kiến ESG sẽ nhận được nhiều sự chú ý cũng như vốn đầu tư hơn.
Cuối cùng là xu hướng ưu tiên lợi nhuận hơn mức tăng trưởng. Với các điều kiện đầu tư ngày càng khắt khe, trọng tâm năm 2025 sẽ xoay sang hướng ưu tiên lợi nhuận thay vì mức tăng trưởng mạnh mẽ. Các nhà đầu tư đang tìm kiếm những công ty được chứng minh tạo ra lợi nhuận, cấu trúc chi phí hiệu quả và mô hình kinh doanh bền vững. Do đó, các startup cần ưu tiên sự ổn định tài chính, bớt “đốt tiền” và vạch ra con đường rõ ràng để có lợi nhuận.
