Bác sĩ: Người bệnh tiểu đường nên và không nên ăn gì?

Nguyên tắc dinh dưỡng chung cho người bệnh tiểu đường

Bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3 cho biết, tiểu đường là bệnh mạn tính do rối loạn chuyển hóa đường, đặc trưng bởi tăng glucose máu kéo dài. Nguyên nhân là do thiếu insulin, giảm tác dụng của insulin hoặc cả hai. Chế độ ăn hợp lý là nền tảng của kiểm soát bệnh, giúp ổn định đường huyết, duy trì cân nặng hợp lý, phòng biến chứng tim mạch, thận, mắt, thần kinh.

Người bệnh tiểu đường nên ăn đủ, đúng, điều độ, chia 3 bữa chính và 1-2 bữa phụ/ngày, ăn đúng giờ; kiểm soát lượng carbohydrate 45-60% tổng năng lượng, ưu tiên chất bột đường phức hợp, giàu chất xơ; tăng rau xanh và trái cây ít đường; giảm chất béo bão hòa và trans fat, tăng chất béo tốt; hạn chế muối dưới 5 g/ngày để giảm nguy cơ tăng huyết áp; duy trì cân nặng hợp lý, tránh tăng cân.

Thực phẩm nên dùng

• Nguồn bột đường tốt: Gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám, khoai lang, bún gạo lứt.
• Rau xanh: Cải bó xôi, cải xanh, mồng tơi, bông cải xanh, bí đỏ, mướp.
• Trái cây ít đường (ăn nguyên quả, không ép): Táo, lê, cam, bưởi, dâu tây, việt quất, kiwi, thanh long.
• Nguồn đạm tốt: Cá, thịt gia cầm bỏ da, đậu phụ, trứng, tôm, cua (ăn lượng vừa phải).
• Chất béo tốt: Dầu oliu, dầu hạt cải, dầu mè, quả bơ, các loại hạt (hạnh nhân, óc chó).
• Sữa không đường/ít béo hoặc sữa chuyên biệt cho người tiểu đường.

ĐỒ HỌA: LÊ CẦM

Thực phẩm người bệnh tiểu đường nên hạn chế hoặc tránh

• Tinh bột tinh chế: Gạo trắng, bánh mì trắng, bún, phở trắng, khoai tây chiên.
• Đường và thực phẩm nhiều đường: Bánh kẹo, nước ngọt, trà sữa, siro, mứt.
• Trái cây nhiều đường: Sầu riêng, xoài chín, nhãn, vải, mít.
• Đồ chiên rán nhiều dầu, thức ăn nhanh.
• Mỡ động vật, nội tạng động vật (giàu cholesterol và chất béo bão hòa).
• Rượu bia: có thể gây hạ hoặc tăng đường huyết, đặc biệt nguy hiểm khi dùng thuốc hoặc insulin.

Bác sĩ Dung lưu ý người bệnh nên ăn đúng giờ, không bỏ bữa, đặc biệt khi đang dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết; đo đường huyết định kỳ để điều chỉnh khẩu phần; kết hợp tập thể dục 30 phút/ngày (đi bộ, đạp xe, bơi lội); hạn chế stress, ngủ đủ giấc. 

Với người bệnh có kèm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh thận, cần điều chỉnh thêm thành phần ăn (giảm muối, giảm đạm, giảm chất béo xấu).