Theo bà Phi, dữ liệu đã trở thành tài sản chiến lược, trí tuệ nhân tạo là động cơ tăng trưởng, và đổi mới sáng tạo là tiêu chuẩn sống còn. Trong bối cảnh đó, theo bà Phi, doanh nghiệp Việt cần chú ý ít nhất 5 điều quan trọng:
1. Đổi mới là hành trình "leo núi", không chỉ là "khẩu hiệu"
Bà Phi nhấn mạnh rằng đổi mới có nhiều cấp độ, từ incremental (gia tăng), sustaining (bền vững), đến disruptive (đột phá) và radical (triệt để). Nếu hình dung như leo núi: incremental là bước đi đầu tiên, sustaining giữ nhịp, disruptive mở lối đi mới, và radical chính là đỉnh cao.
"Hiện nay, doanh nghiệp Việt đang dần quen thuộc hơn với những cải tiến nhỏ. Trong khi đó, thế giới đã tiến tới đổi mới đột phá và triệt để. Nếu không nâng cấp hành trình này, chúng ta sẽ mãi ở dưới chân núi, chỉ nhìn theo bước chân của người khác," bà Phi nói.
2. Innovation - đổi mới sáng tạo cần được coi là tài sản sinh lợi
Theo bà Phi, doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn: "Đổi mới không chỉ là chi phí, mà là tài sản chiến lược. Mỗi sáng kiến – từ dữ liệu, AI đến ESG – đều có giá trị tích lũy và sinh lợi nếu được khai thác đúng cách."
Đặt đổi mới sáng tạo trong báo cáo quản trị như một nguồn đầu tư dài hạn chính là nền tảng để tăng trưởng bền vững.
3. Xây dựng "tháp nhân lực đổi mới"
Bà Phi chỉ ra rằng hơn 90% doanh nghiệp Việt là SME, phần lớn trong ngành truyền thống. Điều này đồng nghĩa nhiều lãnh đạo chưa coi đổi mới là trọng tâm chiến lược. Khi CEO chưa nâng cấp tầm nhìn, tư duy và chiến lược cho đổi mới, quản lý trung cấp khó triển khai, và công nghệ nếu có cũng chỉ dừng lại ở cải tiến nhỏ.
"Chúng ta cần một tháp nhân lực đổi mới đầy đủ - từ lãnh đạo có tầm nhìn, quản lý biết vận hành cơ chế thử nghiệm, đến kiến trúc sư công nghệ đủ năng lực thiết kế giải pháp. Nếu thiếu một mắt xích, toàn bộ quá trình sẽ bị ngắt quãng," bà Phi nhấn mạnh.
4. Nuôi dưỡng văn hóa đổi mới và tăng cường xây dựng hệ sinh thái nội bộ
Đổi mới gắn liền với thử nghiệm và rủi ro, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn mang tâm lý "sợ sai". Theo bà Phi, nếu thiếu cơ chế "thử - sai - học", các sáng kiến sẽ không thể lớn thành bứt phá.
"Doanh nghiệp cần tạo ra một hệ sinh thái đổi mới nội bộ đủ mạnh, nơi ý tưởng có cơ chế thử nghiệm nhanh và không gian để trưởng thành. Khi thử - sai - học trở thành một phần văn hóa, đổi mới mới thực sự trở thành động cơ tăng trưởng," bà nói.
5. Biến thế thành lực - tận dụng chính sách và nền tảng cộng đồng
Theo bà Phi, Việt Nam đang có thiên thời – địa lợi – nhân hòa: ASEAN là nền kinh tế lớn thứ năm thế giới, kinh tế số đóng góp gần 20% GDP, thị trường nội địa hơn 100 triệu dân và lực lượng lao động trẻ chiếm một nửa dân số.
"Nếu chỉ có 'thế' mà không đủ 'lực', vị thế sẽ không thể chuyển hóa thành sức mạnh thực chất. Doanh nghiệp cần tận dụng chính sách, đồng thời tham gia vào các nền tảng cộng đồng như InnoEx – nơi chính sách, công nghệ và thị trường gặp nhau. Đây là cách để biến cơ hội thành hành động cụ thể," bà Phi chia sẻ.
Các sáng kiến như Đường cao tốc đổi mới (Innovation Fast Track) , Phòng thí nghiệm Đổi mới theo nhu cầu , hay CEO Innovation Mastery là những công cụ để doanh nghiệp rút ngắn hành trình từ ý tưởng đến thương mại hóa, đồng thời phát triển đội ngũ lãnh đạo đổi mới.
Bà Trương Lý Hoàng Phi khẳng định: "Ba mươi năm trước, hội nhập ASEAN đã đưa nền kinh tế sang trang. Ba mươi năm tới, lựa chọn mang tên Innovation sẽ quyết định vị thế Việt Nam. Và đây phải là hành trình không ai đi một mình, mà là hành trình chúng ta cùng nhau tiến bước."
