Ấn vàng, bát vàng triều Nguyễn rao bán ở Pháp: Bộ Văn hóa lên tiếng

Ngày 21/10, đại diện Cục Di sản văn hoá cho biết trên website chính thức của hãng đấu giá MILLON (thành lập năm 1928, có trụ sở chính tại Paris, Pháp) đăng tải thông tin sẽ đưa ra đấu giá 329 cổ vật Việt Nam. Nổi bật trong số này có hai cổ vật của nhà Nguyễn (1802-1945): một ấn vàng đúc năm 1823 triều Minh Mạng (1820-1841) và một bát vàng triều Khải Định (1917-1925). Phiên bán đấu giá hai cổ vật nêu trên dự kiến sẽ được tiến hành vào 11h ngày 31/10/2022 (giờ Paris).

Căn cứ thông tin đăng tải trên website của hãng đấu giá MILLON và ý kiến của một số chuyên gia về cổ vật, Cục Di sản văn hóa nhận định chiếc ấn vàng này chính là chiếc kim ấn “Hoàng đế chi bảo” được vị hoàng đế cuối cùng của vương triều Nguyễn - Bảo Đại - trao cho đại diện của Việt Minh là ông Trần Huy Liệu cùng với thanh bảo kiếm của vua Khải Định vào chiều ngày 30/8/1945.

Hình ảnh quảng bá cho ấn "Hoàng đế chi bảo" trên website nhà đấu giá MILLON.

Theo ý kiến của Cục Di sản văn hóa, nếu đây là ấn “Hoàng đế chi bảo” thì bên cạnh những ý nghĩa về lịch sử, văn hoá…xét về khía cạnh chủ quyền sở hữu, chiếc ấn “Hoàng đế chi bảo” được dùng cho các hoạt động công quyền, chính sự của đất nước trong suốt một giai đoạn lịch sử.

Bộ VH-TT-DL đã có công văn gửi Bộ Ngoại giao ngay khi nhận được thông tin về cuộc đấu giá, nêu rõ sau ngày Toàn quốc kháng chiến (tháng 12/1946), hai cổ vật đã rơi vào tay người Pháp và đến ngày 8/3/1952, người Pháp tổ chức lễ trao lại ấn kiếm cho Bảo Đại, rồi được đưa sang Pháp vào năm 1953.

Trước khi qua đời (năm 1997), ông Bảo Đại đã di chúc để lại toàn bộ tài sản ở Pháp (trong đó có kim ấn “Hoàng đế chi bảo”) cho vợ là bà Monique Baudot, người Pháp. Bà Monique Baudot qua đời năm 2021, các tài sản trên thuộc về những người thừa kế và được mang ra bán đấu giá.

Chiếc bát vàng thời Khải Định được đấu giá vào 31/10/2022 tại nhà đấu giá Pháp.

“Chiếc ấn “Hoàng đế chi bảo” được dùng cho các hoạt động công quyền, chính sự của nhà Nguyễn trong suốt một giai đoạn lịch sử, có ý nghĩa về lịch sử, văn hoá. Vì vậy, việc tìm cách đưa ấn về Việt Nam là cần thiết…”, Bộ VH-TT-DL nêu quan điểm.

Bộ VH-TT-DL đề nghị Bộ Ngoại giao chỉ đạo Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp kịp thời làm việc trực tiếp với hãng đấu giá MILLON để xác minh rõ thông tin liên quan đến việc đấu giá hai cổ vật nêu trên như thông báo của hãng (gồm các thông tin về chủ sở hữu, tính hợp pháp của hai cổ vật, giá dự kiến bán, khả năng đàm phán mua trực tiếp không qua đấu giá…).

Bộ VH-TT-DL kỳ vọng nhanh chóng tìm hiểu và đề xuất phương án phù hợp nhất với pháp luật nước sở tại và thông lệ quốc tế để “hồi hương” hai cổ vật.