Hành trình từ đống tro tàn
Air India, được thành lập năm 1932 bởi JRD Tata, từng là biểu tượng hàng không Ấn Độ. Tuy nhiên, sau khi được quốc hữu hóa vào năm 1953, hãng chìm trong nợ nần do quản lý yếu kém và cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ như IndiGo. Đến năm 2021, Air India lỗ lũy kế hơn 1,1 nghìn tỷ INR (khoảng 13 tỷ USD).
Năm 2022, Tập đoàn Tata mua lại hãng với giá 2,2 tỷ USD, đánh dấu bước ngoặt quan trọng để hồi sinh.
Dưới sự quản lý của Tata, Air India tập trung cải tổ toàn diện: từ đội bay, dịch vụ khách hàng đến chiến lược kinh doanh. Hãng đặt mục tiêu trở thành “hãng hàng không đẳng cấp thế giới” và cạnh tranh trực tiếp với các gã khổng lồ như Emirates hay Singapore Airlines.
Đuôi của chiếc máy bay Boeing 787 Dreamliner của Air India bị rơi được nhìn thấy mắc kẹt trên một tòa nhà sau vụ tai nạn ở Ahmedabad, Ấn Độ. Ảnh: Reuters
Thành tựu nổi bật trước thảm họa
Sáp nhập chiến lược: Tháng 11/2024, Tata hoàn tất sáp nhập Air India và Air India Express với Vistara và AIX Connect, tạo ra tập đoàn hàng không lớn thứ hai Ấn Độ, chiếm 30% thị phần nội địa. Singapore Airlines, đối tác trong liên doanh Vistara, nắm 25% cổ phần tập đoàn mới, mang lại nguồn lực tài chính và chuyên môn quản lý.
Đơn hàng máy bay kỷ lục: Tháng 2/2023, Air India đặt mua 470 máy bay từ Airbus và Boeing, trị giá ước tính 70 tỷ USD – đơn hàng lớn nhất lịch sử hàng không. Tháng 12/2023, hãng bổ sung thêm 100 máy bay Airbus. Theo Reuters, Air India đang đàm phán mua thêm 200 máy bay thân hẹp, thể hiện tham vọng mở rộng đội bay hiện đại.
Mở rộng mạng lưới: Tính đến tháng 5/2025, Air India khai thác 43 điểm đến nội địa và 41 điểm đến quốc tế, là hãng duy nhất ở Ấn Độ bay thẳng đến các điểm xa như Sydney, London và New York. Air India Express, đơn vị giá rẻ, phục vụ 55 điểm đến, tập trung vào Trung Đông.
Đổi mới thương hiệu và dịch vụ: Năm 2023, Air India ra mắt logo mới, màu sắc hiện đại và đầu tư 400 triệu USD nâng cấp nội thất máy bay. Hầu hết Airbus A320 neo đã được cải tạo, trong khi các máy bay Boeing 777 và 787 đang trong quá trình nâng cấp, dù gặp chậm trễ do vấn đề chuỗi cung ứng.
Hiệu quả tài chính cải thiện: Dù chưa công bố lợi nhuận, Air India đã giảm lỗ đáng kể trong năm tài chính 2023-2024. Doanh thu tăng nhờ nhu cầu đi lại bùng nổ sau đại dịch và chiến lược định giá cạnh tranh. Hãng cũng cải thiện tỷ lệ đúng giờ, vượt xa mức trung bình ngành nội địa Ấn Độ.
Thách thức dai dẳng
Dù đạt nhiều tiến bộ, Air India vẫn đối mặt với không ít khó khăn trước vụ tai nạn.
Cạnh tranh khốc liệt: IndiGo thống trị thị trường nội địa với hơn 60% thị phần, trong khi các hãng quốc tế như Emirates và Qatar Airways chiếm lĩnh các tuyến đường dài. Air India phải cạnh tranh cả về giá vé lẫn chất lượng dịch vụ.
Nợ cũ và chi phí vận hành: Dù được Tata hỗ trợ tài chính, Air India vẫn gánh khoản nợ cũ hơn 600 tỷ INR (7,2 tỷ USD). Chi phí nhiên liệu tăng cao và biến động tỷ giá INR cũng gây áp lực lớn.
Chất lượng dịch vụ chưa đồng đều: Một số khách hàng vẫn phàn nàn về dịch vụ không ổn định, đặc biệt trên các tuyến nội địa và máy bay cũ chưa được nâng cấp.
Thiếu hụt nhân lực: Ngành hàng không Ấn Độ, bao gồm Air India, đối mặt với tình trạng thiếu phi công và kỹ thuật viên, làm chậm kế hoạch mở rộng.
Tác động từ vụ tai nạn Ahmedabad
Vụ tai nạn Boeing 787 Dreamliner ngày 12/6/2025 không chỉ là thảm họa nhân đạo mà còn giáng đòn mạnh vào nỗ lực tái xây dựng của Air India. Cổ phiếu Boeing giảm 5%, trong khi hình ảnh thương hiệu Air India chịu tổn hại nghiêm trọng. Nguyên nhân tai nạn chưa được xác định, nhưng cuộc điều tra của Cục Hàng không Dân dụng Ấn Độ (DGCA), với sự hỗ trợ từ Mỹ và Anh, sẽ quyết định trách nhiệm pháp lý và bồi thường. Air India được phỏng đoán sẽ phải hỗ trợ cho mỗi gia đình nạn nhân, bên cạnh bồi thường theo Công ước Montreal (lên đến 1,55 tỷ INR mỗi hành khách).
Trước thảm họa, Air India đang trên đà hồi phục mạnh mẽ, với chiến lược mở rộng đội bay, nâng cấp dịch vụ và sáp nhập tạo nền tảng vững chắc. Tuy nhiên, vụ tai nạn Ahmedabad đặt hãng trước thử thách lớn về niềm tin khách hàng và ổn định tài chính. Thành công trong việc xử lý khủng hoảng này sẽ quyết định liệu Air India có thể tiếp tục giấc mơ trở thành “người khổng lồ” hàng không hay không.
